I GZ 141/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Sp. z o.o. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 4317/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w D. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 28 lutego 2020 r., nr DRP.WPAV.411.1724.2020.TG w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia .14 września 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 4317/21, odrzucił skargę B. Sp. z o.o. w D.na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 28 lutego 2020 r. w przedmiocie nakazu zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja z 28 lutego 2020 r. została skutecznie doręczona półce w dniu 23 marca 2020 r. (ZPO – k. 88 administracyjnych sprawy). Termin do wniesienia skargi określony w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) upływał zatem 22 kwietnia 2020 r. Tymczasem spółka nadała skargę na powyższą decyzję za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. dopiero w dniu 21 września 2020 r. (koperta, w której nadano skargę – k. 10 akt sądowych). Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako wniesiona po upływie terminu. WSA zauważył ponadto, że prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lipca 2021 r., wydanym w przedmiotowej sprawie, odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie Sądowi I instancji celem rozpoznania skargi. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi przez Sąd z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia, pomimo że bieg terminu do wniesienia skargi na decyzję nie zakończył się 22 kwietnia 2020 r. W uzasadnieniu zażalenia spółka podniosła, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że doręczenie odpisu skargi do rąk prokurenta dnia 23 marca 2020 r. było prawidłowe i skuteczne. Sąd nie wziął pod uwagę, że ustawa nowelizująca z dnia 31 marca 2020 r. wstrzymała i zawiesiła na czas obowiązywania stanu zagrożenia i stanu epidemii z powodu Covid-19 bieg przewidzianych przepisami prawa terminów procesowych i sądowych, w tym w postępowaniach sądowo-administracyjnych. Termin zaczęły biec na nowo dopiero po dniu 23 maja 2020 r., kiedy weszła w życie ustawa tzw. tarcza 3.0. Powyższe oznacza, że bieg terminu do zaskarżenia decyzji Prezesa PFRON z dnia 28 lutego 2020 r. nie upłynął dnia 22 kwietnia 2020 r. Termin 30-dniowy zaczął biec dopiero od dnia 24 maja 2020. W okresie biegu terminu do złożenia skargi osoba reprezentująca spółkę (prokurent) była na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Żadna inna osoba nie miała dostępu do dokumentów spółki [...]. Dopiero po zakończeniu leczenia prokurent mógł skontaktować się z pełnomocnikiem i zlecić sporządzenia skargi na decyzję. Powyższe, zdaniem skarżącej, oznacza, że termin do złożenia skargi został zachowany. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie i zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie Sądu I instancji, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Kwestia sporna w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy spółka, składając skargę w dniu 21 września 2020 r. na decyzję, doręczoną prokurentowi spółki w dniu 23 marca 2020 r., uchybiła terminowi do jej wniesienia czy też nie, a w konsekwencji, czy skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Przepis art. 58 § 1 pkt 2 stanowi zaś, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W realiach rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, na co słusznie zwraca uwagę autor zażalenia, że na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 433) od dnia 14 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego. Następnie, rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 491) ogłoszono stan epidemii. Zgodnie natomiast z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z ze zm.), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Wprawdzie przepis został wprowadzony do ustawy w dniu 31 marca 2020 r., niemniej uznać należy, że skoro ustawodawca wskazał w nim wprost, że normuje on bieg terminów nie tylko w stanie epidemii, lecz także w stanie zagrożenia epidemicznego, skutki ww. przepisu obejmują również terminy, których bieg przypada na okres od 14 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. Należy, zatem przyjąć, że od dnia 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych. Wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza z kolei, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie biegną w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczynają swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu, co nastąpiło na mocy art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), zgodnie z którym terminy, o których mowa w art. 15 zzs, których bieg nie rozpoczął się albo uległ zawieszeniu na podstawie tego przepisu, rozpoczynają swój bieg albo biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy (16 maja 2020 r.). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi doręczonej spółce w dniu 23 marca 2020 r. rozpoczął swój bieg w dniu 24 maja 2020 r. (niedziela), a upłynął 23 czerwca 2020 r. (wtorek). Wprawdzie Sąd I stancji błędnie określił ostatni dzień upływu tego terminu (jako 22 kwietnia 2020 r.), jednak nie ma to wpływu na wynik sprawy, bowiem skarga została nadana dopiero 21 września 2020 r. Zatem skarga ta prawidłowo została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jako złożona po upływie terminu do jej wniesienia. Pozostałe argumenty zażalenia, dotyczące przyczyn uchybienia terminu (choroba prokurenta) nie mają znaczenia dla oceny kwestii zachowania czy też uchybienia terminu do wniesienia skargi. Na obecnym etapie postępowania tylko ta kwestia jest przedmiotem kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć w tym miejscu wypada, że prawomocnym postanowieniem z dnia 12 lipca 2021 r., wydanym w przedmiotowej sprawie, odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd nie orzekał, ponieważ nie ma podstaw prawnych do ich zasądzenia. Należy bowiem stwierdzić, że art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania przez NSA, nie mają zastosowania do postępowań zażaleniowych.