I GZ 137/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Op 575/13 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. i A. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Op 575/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił A. P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi jego oraz K. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że w skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania wyżej określonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy, jednak wniosek ten nie został w jakikolwiek sposób uzasadniony. Ograniczał się bowiem wyłącznie do stwierdzenia: "wnosimy o wstrzymanie wykonania decyzji do momentu rozpatrzenia przez Sąd Administracyjny w O.". WSA w O., stwierdzając, że we wniosku nie wykazano, na czym konkretnie miałoby polegać spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił jego uwzględnienia. Zażalenie na to postanowienie wniósł A. P. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał na okoliczności trudne do odwrócenia i poparł je dowodami. W szczególności chodzi o zajmowanie całej wierzytelności z prowadzonej działalności przez organ egzekucyjny, co doprowadziło do likwidacji tej działalności oraz utraty kontraktu. Nie pozostawiono również środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb, co zepchnęło skarżącego na margines społeczny oraz pozbawiło możliwości płacenia alimentów. Ponadto w piśmie procesowym wskazano, że z uwagi na korektę PIT wystąpiła nadpłata podatku, którą Urząd Skarbowy powinien zwrócić skarżącemu, lecz w przypadku odmowy wstrzymania wykonania decyzji, nadpłata zostanie przejęta przez organ egzekucyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie muszą więc zostać we właściwy sposób wykazane przez wnioskodawcę, aby możliwe było przyznanie tymczasowej ochrony będącej wyjątkiem od zasady wykonania decyzji. W rozpatrywanym przypadku w istocie, poza sformułowaniem w skardze do Sądu I instancji wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący nie wskazał na żadne zagrożenia płynące z jej wykonania. Wobec powyższego Sądowi I instancji nie można zarzucić braku podstaw do negatywnego rozpoznania wniosku, z uwagi na brak wykazania przez wnioskodawcę, na czym konkretnie miałoby polegać spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na subsydiarny charakter postępowania zażaleniowego - które nie powinno opóźniać merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy - zasadne jest jednak wzięcie pod uwagę okoliczności, które zostały powołane dopiero w uzasadnieniu zażalenia, a które znajdują potwierdzenie w materiale zgromadzonym w sprawie. NSA wyraża przy tym pogląd, że szczególne przy rozpatrywaniu zażaleń dotyczących właśnie prawa pomocy czy kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego (R. Hauser, Postępowanie zażaleniowe przed NSA (w:) Materiały na konferencję sędziów NSA, Serock 18–19 października 2004 r., maszynopis powielony, Warszawa 2004, s. 71–72). W tym stanie rzeczy - uwzględniając sytuację finansową skarżącego, wynikającą z przedłożonych do akt dokumentów, będących już przedmiotem oceny przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy - uznać należy, że istnieje prawdopodobieństwo zajścia trudnych do odwrócenia skutków, szczególnie jeśli chodzi o możliwość realizacji obowiązku alimentacyjnego i zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. W związku z powyższym, skoro okoliczności sprawy są wystarczające do udzielenia ochrony tymczasowej, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 188 i art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.