I GZ 127/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. i S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 816/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. K. i S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] września 2025 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 24 listopada 2025 r., I SA/Gd 816/25 odrzucił skargę J. K. i S. K. (dalej: "skarżący"), na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z [...] września 2025 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. Sąd I instancji w uzasadnieniu podniósł, że skarżący zostali wezwani do uiszczenia należnego wpisu i pouczeni o skutkach niezastosowania się do tego wezwania. Przesyłka zawierająca przedmiotowe zarządzenie została doręczona skarżącym 10 listopada 2025 r. W związku z powyższym, termin do uiszczenia należnego w sprawie wpisu upływał 17 listopada 2025 r. Wpis taki nie został uiszczony, a zatem zakreślony termin upłynął bezskutecznie. Skarżący pismem z 1 grudnia 2025 r., pod tytułem: "Wyrugowania nieprawidłowości administracyjnych trwających już ponad 20 letnich" zaskarżyli postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 listopada 2025 r., I SA/Gd 816/25. W wyniku zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 17 grudnia 2025 r. wzywającego skarżących do wskazania, czy pismo skarżących z 1 grudnia 2025 r. jest tylko wnioskiem o przyznanie prawa pomocy czy też jest zażaleniem - w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że jest zażaleniem na wyżej wymienione postanowienie WSA w Gdańsku z 24 listopada 2025 r. - skarżący pismem z 9 stycznia 2026 r. wyjaśnili, że składają zażalenie na zaskarżone postanowienie oraz domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia z kosztów sądowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z 18 grudnia 2025 r., I SPP/Gd 272/25 po rozpoznaniu wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie I SA/Gd 816/25 przyznał wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu. Odpis powyższego postanowienia został doręczony skarżącym 5 stycznia 2026 r. (ZPO k. 13 i 14) I SPP/Gd 272/25. Z akt sprawy wynika, że postanowienie z 18 grudnia 2025 r., I SPP/Gd 272/25 jest prawomocne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Biorąc pod uwagę okoliczności rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i § 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wnosząc skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z [...] września 2025 r., w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia skarżący nie uiścił wymaganego prawem wpisu od skargi, w związku z czym Przewodniczący Wydziału prawidłowo zarządzeniem wydanym na podstawie art. 220 § 1 p.p.s.a. wezwał do uiszczenia ww. opłaty, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uczynili zadość wezwaniu. Przesyłka zawierająca przedmiotowe zarządzenie została doręczona skarżącym 10 listopada 2025 r. Termin do uiszczenia należnego w sprawie wpisu upływał 17 listopada 2025 r. (art. 83 § 1 p.p.s.a.). W tak zakreślonym terminie skarżący nie uiścili wymaganego wpisu od skargi, co w sprawie nie jest sporne. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje nadto, że skarżący pismem z 1 grudnia 2025 r., pod tytułem: "Wyrugowania nieprawidłowości administracyjnych trwających już ponad 20 letnich" zaskarżyli postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 listopada 2025 r., I SA/Gd 816/25. Pismo to zostało potraktowane – po sprecyzowaniu przez skarżących – jako wniosek o zwolnienie ich z kosztów sądowych w całości. Na podstawie złożonego wniosku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z 18 grudnia 2025 r., I SPP/Gd 272/25 przyznał wnioskodawcom prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie I SA/Gd 816/25. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że choć kwestia ta jest poza przedmiotem sporu, to ma o tyle istotne znaczenie, że wymaga odniesienia się do niej. W kontekście wskazać należy, że po wezwaniu do uiszczenia wpisu, przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty, uzależnione jest od tego, czy wniosek w tym przedmiocie, zostanie złożony w terminie otwartym do uiszczenia wpisu. Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po upływie ww. terminu nie ma żadnego wpływu na obowiązek uiszczania opłat, do których strona została wezwana na mocy prawomocnych zarządzeń (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 marca 2017 r., I OZ 486/17, z 8 marca 2017 r., I GZ 35/17, z 13 stycznia 2012 r., II OSK 81/12 oraz z 30 sierpnia 2011 r. I FZ 181/11, CBOSA). Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę, albowiem mimo wezwania Sądu nie została ona opłacona, jak też skarżący w terminie otwartym do uiszczenia wpisu od skargi nie złożyli skutecznie wniosku o zwolnienie z tego obowiązku. Podkreślenia wymaga przy tym, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., II FZ 486/10), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73 Airey v. Ireland, § 20 i n.). Tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę skarżących. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.