I GZ 126/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1514/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Ł.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 maja 2023 r., nr KOA/3208/Ni/21 w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu powiatu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 28 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1514/23, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 9 maja 2023 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. W uzasadnieniu postanowienia WSA stwierdził, że w jego ocenie nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności (poprzez przedstawienie np. odpowiednich dokumentów), na podstawie których Sąd mógłby ustalić, że zachodzi prawdopodobieństwo wywołania u skarżącego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja skarżącego sprowadza się w głównej mierze do próby uprawdopodobnienia konieczności likwidacji szkoły pomimo tego, że zaskarżona decyzja nie zobowiązuje skarżącego do tego, czy też zawieszenia jej działalności, a jedynie do zwrotu części dotacji za rok 2019, która w ocenie organu została wypłacona nienależnie. Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów (przede wszystkim o charakterze finansowym, na podstawie których Sąd mógłby ustalić stan jego majątku), a które potwierdzałyby, że obecnie nie jest w stanie zwrócić żądanej kwoty (155 386,88 zł) do budżetu, a tym bardziej już tego, że konieczność zwrotu tej kwoty – stanowiącej jak sam wskazuje 15% przyznanej za rok 2019 dotacji – spowoduje konieczność likwidacji placówki. Sąd wskazał, że wprawdzie skarżący załączył do skargi szereg dokumentów, jednak nie wskazał wprost, które konkretnie dokumenty załączone do skargi mają potwierdzać zasadność złożonego wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Skarżący zażaleniem zaskarżył postanowienie WSA w całości, zarzucając naruszenie w orzeczeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne odmówienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynikało, iż skarżący realizuje zadania oświatowe i wobec prowadzenia technikum niepublicznego źródłem utrzymania skarżącego jest dotacja oświatowa, której nie może przeznaczyć na wykonanie zaskarżonej decyzji, a tym samym spełniona została przesłanka trudnych do odwrócenia skutków, bowiem wykonanie decyzji może spowodować likwidację technikum oraz zwolnienie jego pracowników. W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie reasumpcji zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie zażalenia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z PIT-36L skarżącego wraz z informacją o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej na okoliczność wykazania sytuacji finansowej skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 2165/13, z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – te i dalej powoływane orzeczenia NSA dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 5 maja 2016 r., sygn. akt I FZ 98/16, postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FZ 40/16). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. Skarżący również w zażaleniu nie wykazał, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że zadaniem NSA nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez WSA.. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.