I GZ 108/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ministra Cyfryzacji na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2026 r. sygn. akt V SA/Wa 1453/24 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Ministra Cyfryzacji na pismo Centrum Projektów Polska Cyfrowa z dnia 23 lutego 2024 r. nr CPPC-D02B01.63.11.1.154.2023/AP w przedmiocie nałożenia korekty finansowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 21 stycznia 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 1453/24 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Ministra Cyfryzacji od postanowienia WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1453/24 w sprawie ze skargi Ministra Cyfryzacji (dalej: skarżący lub Minister) na pismo Centrum Projektów Polska Cyfrowa (dalej: CPPC) z 23 lutego 2024 r. w przedmiocie ustalenia i nałożenia korekty finansowej. Pismem z 19 kwietnia 2024 r. Minister złożył skargę na pismo CPPC z 23 lutego 2024 r., którym skarżący został poinformowany o czynności ustalenia i nałożenia korekty finansowej na 10-ty wniosek o płatność złożony przez Ministra w ramach projektu Akademia Innowacyjnych Zastosowań Technologii (Al-Tech), wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności. W odpowiedzi na skargę CPPC wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Postanowieniem z 21 marca 2025 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę Ministra stwierdzając, że zaskarżone pismo informujące o zweryfikowaniu i zatwierdzeniu wniosku o płatność nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu ww. pismo nie przesądza jednostronnie o treści uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu wynikających z przepisu prawa powszechnie obowiązującego i nie może być uznane za akt lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odpis powyższego rozstrzygnięcia został doręczony skarżącemu 3 kwietnia 2025 r. W dniu 5 maja 2025 r. skarżący przez elektroniczną skrzynkę podawczą przesłał do Sądu I instancji skargę z 19 kwietnia 2024 r. na pismo CPPC z 23 lutego 2024 r. W kolejnej korespondencji z 5 maja 2025 r. skarżący poinformował o uiszczeniu wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, do której załączył dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Wnioskiem z 30 czerwca 2025 r. Minister wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wraz z wnioskiem została złożona skarga kasacyjna na postanowienie WSA z 21 marca 2025 r. Zaskarżonym postanowieniem z 21 stycznia 2026 r. Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przedstawione w nim okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, ż okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy strony w uchybieniu terminu, co w konsekwencji prowadziło do jego oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 87 p.p.s.a., warunkami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że uchybiony termin nie może zostać przywrócony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy podmiotu, który dokonał czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie jest w tej sytuacji dopuszczalne. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Natomiast w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik (tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (por. postanowienia NSA z: 9 listopada 2023 r. sygn. akt II GZ 411/23; 28 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 741/16; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Profesjonalni pełnomocnicy w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowani są bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami, z uwagi na świadomość tychże pełnomocników co do istotności konsekwencji uchybienia terminom ustawowym (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt I GZ 149/23). Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji przedstawione w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący, a raczej jego pełnomocnik, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co pozwalałoby na uznanie zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy przy tym wskazać, że to na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Dodatkowo ugruntowany jest również pogląd, że mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika. Strona ponosi zatem konsekwencje czynności podejmowanych przez pełnomocnika w jej imieniu, jak i konsekwencje braku podjęcia tych czynności. Dlatego pełnomocnik procesowy, działając w imieniu mocodawcy, zobowiązany jest do zachowania podwyższonego standardu staranności, odpowiadającego działaniu we własnej sprawie, a także do zapobiegania powstaniu szkody procesowej po stronie reprezentowanego podmiotu, w szczególności w związku z niedokonaniem w terminie czynności objętej zakresem umocowania. Ponadto należy wskazać, że pełnomocnik skarżącego wskazuje na wadliwe działanie systemu do obsługi korespondencji (ePUAP), lecz poza twierdzeniem wskazującym na ten fakt, nie przedstawia żadnych dowodów na jego potwierdzenie. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ przedstawione przez nią okoliczności nie uzasadniają braku jej winy w powstałym uchybieniu. Nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych przeszkód na brak winy w uchybieniu terminu przewidzianego na wniesienie skargi kasacyjnej. Tym samym zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.