I GZ 106/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 308/23 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 30 maja 2023 r., nr 9013-2023-001250 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ogólnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej jako: WSA, Sąd I instancji) wezwał R.P. (dalej jako: skarżący, strona) do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł tytułem opłaty za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu WSA wskazał, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania strony zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłaszaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego doręczenie. W związku z tym, skarżącego jako wnioskującego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, należało wezwać do uiszczenia od tego wniosku opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Sąd I instancji podkreślił, że skarżącemu nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia takiej opłaty w niniejszej sprawie. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W wywiedzionym zażaleniu wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu WSA zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania a to art. 234 § 2 w zw. z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) mający istotnych wpływ na wynik sprawy, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wskazanie, że skarżącemu nie przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości i tym samym wezwanie go do uiszczenia opłaty 100 zł, podczas gdy skoro istniały przesłanki do przyznania mu pomocy profesjonalnego pełnomocnika, istnieją również przesłanki do zwolnienia od konieczności ponoszenia kosztów sądowych, tym samym kwoty 100 zł od wniosku o uzasadnienie postanowienia. 2. naruszenie przepisów postępowania a to art. 255 w zw. z art. 246 § 1 p.p.s.a. mający istotnych wpływ na wynik sprawy, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i odstąpienie od wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów źródłowych w sytuacji, gdy Sąd uznał za niewystarczające do udokumentowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy złożone przez niego oświadczenie o stanie majątku i dochodach wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Kosztami postępowania są m.in. koszty związane z dokonywaniem czynności procesowych w konkretnej sprawie, do których zalicza się koszty sądowe, obejmujące opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są natomiast, stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej obciąża zatem stronę w sytuacji, gdy odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Dotyczy to spraw, w których sąd I instancji wydał orzeczenie o oddaleniu skargi na zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w sprawach w których sąd I instancji uwzględnił skargę strony i uchylił wadliwy akt administracyjny, odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym w terminie 14 dni od daty jego ogłoszenia, sąd doręcza stronom z urzędu. W rozpoznawanej sprawie, skarżący pismem z 28 września 2023 r. (k. 43) złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 28 września 2023 r. oddalającego skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z 30 maja 2023 r. w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ogólnymi ograniczeniami. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący nie został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania w całości. Skarżącemu przyznano prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia go z uiszczenia wpisu sądowego od skargi (zob. postanowienia Referendarza Sądowego WSA w Kielcach, sygn. akt I SPP/Ke 57/23,I SPP/Ke 83/23 oraz I SPP/Ke 98/23). W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Przewodniczący Wydziału I WSA w Kielcach zasadnie wezwał stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł z tytułu złożenia przez nią wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy za prawidłową należy uznać zarówno podstawę prawną wezwania do uiszczenia żądanej opłaty, jak i jej wysokość. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.