I GZ 105/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 307/23 w zakresie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 30 maja 2023 r., nr 9013-2023-001249 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej jako: WSA, Sąd I instancji) wezwał R.P. (dalej jako: skarżący, strona) do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł tytułem opłaty za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu WSA wskazał, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania strony zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłaszaniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego doręczenie. W związku z tym, skarżącego jako wnioskującego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, należało wezwać do uiszczenia od tego wniosku opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Sąd I instancji podkreślił, że skarżącemu nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia takiej opłaty w niniejszej sprawie. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. W wywiedzionym zażaleniu wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu WSA zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania a to art. 234 § 2 w zw. z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) mający istotnych wpływ na wynik sprawy, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wskazanie, że skarżącemu nie przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości i tym samym wezwanie go do uiszczenia opłaty 100 zł, podczas gdy skoro istniały przesłanki do przyznania mu pomocy profesjonalnego pełnomocnika, istnieją również przesłanki do zwolnienia od konieczności ponoszenia kosztów sądowych- tym samym kwoty 100 zł od wniosku o uzasadnienie postanowienia. 2. naruszenie przepisów postępowania a to art. 255 w zw. z art. 246 § 1 p.p.s.a. mający istotnych wpływ na wynik sprawy, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i odstąpienie od wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów źródłowych w sytuacji, gdy Sąd uznał za niewystarczające do udokumentowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy złożone przez niego oświadczenie o stanie majątku i dochodach wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Kosztami postępowania są m.in. koszty związane z dokonywaniem czynności procesowych w konkretnej sprawie, do których zalicza się koszty sądowe, obejmujące opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są natomiast, stosownie do treści art. 212 § 1 p.p.s.a., wpis i opłata kancelaryjna. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej obciąża zatem stronę w sytuacji, gdy odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem nie podlega doręczeniu z urzędu (art. 234 § 3 p.p.s.a.). Dotyczy to spraw, w których sąd I instancji wydał orzeczenie o oddaleniu skargi na zakwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w sprawach, w których sąd I instancji uwzględnił skargę strony i uchylił wadliwy akt administracyjny, odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym w terminie 14 dni od daty jego ogłoszenia, sąd doręcza stronom z urzędu. W rozpoznawanej sprawie, skarżący pismem z 28 września 2023 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 28 września 2023 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z 30 maja 2023 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2022. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący nie został zwolniony od ponoszenia kosztów postępowania w całości. Skarżącemu przyznano prawo pomocy jedynie w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia go z uiszczenia wpisu sądowego od skargi (zob. postanowienia Referendarza Sądowego WSA w Kielcach, sygn. akt I SPP/Ke 56/23,I SPP/Ke 82/23 oraz I SPP/Ke 97/23). W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Przewodniczący Wydziału I WSA w Kielcach zasadnie wezwał stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł z tytułu złożenia przez nią wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy za prawidłową należy uznać zarówno podstawę prawną wezwania do uiszczenia żądanej opłaty, jak i jej wysokość. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.