I GZ 1/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2245/20 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2020 r. nr [...[ w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 maja 2021 r., V SA/Wa 2245/20 na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w skardze Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich zaskarżyła ww. postanowienie i wniosła o wstrzymanie jego wykonania w związku z zachodzącym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu I instancji wniosek nie może być uwzględniony gdyż dotyczy aktu nie nadającego się do wykonania. WSA zaznaczył, że postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego jest orzeczeniem o charakterze procesowym. Nie nadaje stronie uprawnień i nie nakłada obowiązków o charakterze materialnoprawnym. Tym samym zaskarżone postanowienie, nie nosi znamion wykonalności. Komisja wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany, poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności, ewentualnie jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu Sądu I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), tj. naruszenie: 1. art. 195 § 2 p.p.s.a, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż złożony przez stronę wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia organu pierwszej instancji nie ma charakteru oczywiście uzasadnionego, kiedy to w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego; Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego (w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. 2. art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm. dalej: u.p.e.a.) poprzez błędną jego wykładnię w wyniku przyjęcia przez Sąd, że przepis ten nie stanowi podstawy do uznania, iż doszło do zniwelowania praw strony, co wiązało się z uprawnieniem strony do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania postanowienia o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a i skutkowało bezzasadnym oddaleniem wniosku o wstrzymanie wykonania wymienionego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko WSA, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II GZ 306/15). W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z [...] września 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Takie rozstrzygnięcie nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku strony o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt I GZ 227/20, postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19, z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt I GZ 382/19). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji