I GSK 944/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku A. Spółka Jawna [...] o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. Spółka Jawna [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1091/18 w sprawie ze skargi A. Spółka Jawna [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1091/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. Spółka Jawna [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Od powyższego wyroku skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o "wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego wyroku" na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.). W treści skargi kasacyjnej wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do upadłości skarżącej. W ocenie spółki konsekwencje te mogą być niemożliwe do odwrócenia i doprowadzić do daleko idącego, negatywnego wpływu na dalsze funkcjonowanie spółki oraz jej wspólników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Skarżąca wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem, powołując jako podstawę prawną żądania art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. Zasadniczy problem w sprawie sprowadza się zatem do oceny, czy możliwe jest w trybie art. 61 § 3 wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Należy podkreślić, że wskazany przepis daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego, stosownie do treści art. 61 p.p.s.a., należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Zatem nie każdy zaskarżony akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (vide T. Woś, H. Knysiak -Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz." W-wa 2005, str. 206). W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym aktem jest decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Należy zauważyć, że z samej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2018 r. nie wynika nałożenie na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. Tego rodzaju decyzja nie ustala wysokości należności z tytułu ww. składek, ponieważ nie jest to decyzja o tzw. charakterze "wymiarowym". Zaskarżony akt jest decyzją odmowną, które to decyzje co do zasady nie mają cechy wykonalności. Obowiązek świadczenia w postaci należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie wynika z decyzji o odmowie umorzenia tychże należności, lecz ze złożonych wcześniej przez płatnika deklaracji albo decyzji ZUS, ustalającej prawidłową wysokość tego rodzaju należności. Negatywne ustosunkowanie się właściwego organu do starań zobowiązanego o umorzenie powstałych wcześniej należności nie wykreowało więc nowej sytuacji skarżącego w sferze jego obowiązków (por. postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2035/17, z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 542/10; z dnia 31 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1392/13, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle przedstawionych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie nadaje się i nie wymaga wykonania, a zatem nie zachodzą podstawy do wstrzymania jej wykonania w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.