Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 892/23

Wyrok NSA z 12 marca 2026 r., I GSK 892/23

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
12 marca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Marcin Bubiński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 536/22 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uznania grupie producentów rolnych i skreślenie jej z rejestru grup producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z 28 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 536/22 oddalił skargę [...] sp. z o.o. w Lubiatowie (dalej: Skarżąca, Skarżąca kasacyjnie, Spółka, Grupa) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 21 grudnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia uznania grupie producentów rolnych i wykreślenie z rejestru grup. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Marszałek Województwa Dolnośląskiego decyzją z 28 października 2011 r. wpisał [...] do Rejestru Grup Producentów Rolnych Województwa Dolnośląskiego w kategorii ziemniaki świeże lub chłodzone. W związku z wejściem w życie w dniu 18 grudnia 2015 r. ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 1888), grupa wpisana do rejestru przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy została zobowiązana do złożenia wniosku w celu potwierdzenia spełnienia warunków określonych w art. 3 albo 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego we Wrocławiu, właściwy ze względu na siedzibę Spółki, po złożeniu przez nią wniosku, wydał 28 lutego 2017 r. zaświadczenie potwierdzające spełnienie warunków uznania określonych w art. 3 oraz w art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 88, poz. 983, z póżn. zm., dalej: ustawa o g.p.r.). W dniu 30 listopada 2020 r. do organu wpłynęło sprawozdanie finansowe obejmujące 9 rok działalności Spółki tzn. okres od 28 października 2019 r. do 27 października 2020 r. Organ zlecił przeprowadzenie kontroli spełnienia warunków uznania przez grupę producentów rolnych Skarżącej. Na podstawie raportu z czynności kontrolnych stwierdzono, że nie każdy z członków Grupy w okresie referencyjnym sprzedawał do niej, wyprodukowane przez siebie produkty, ze względu na które została ona uznana. Kontrolerzy Biura Kontroli na Miejscu Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARMiR we Wrocławiu ustalili też, że żaden z jej członków nie osiągnął poziomu sprzedaży do [...] na poziomie 80%. Dyrektor Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARMiR we Wrocławiu decyzją z 24 września 2021 r. cofnął uznanie grupie producentów rolnych i wykreślił ją z rejestru. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że podstawową zasadą działania grup producentów rolnych jest umieszczanie na rynku (sprzedaż) produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy. Dla potrzeb spełniania kryteriów uznania przez grupę producentów rolnych ustawodawca wprowadził obowiązek corocznego, tj. w każdym roku działalności grupy, produkowania oraz sprzedawania do grupy producentów rolnych przez jej członków, co najmniej 80% wyprodukowanych przez nich produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona. W celu zakwalifikowania produktów wytworzonych przez członka grupy, dla produkcji roślinnej, należy przyjąć zakończenie cyklu produkcyjnego (to jest zbiór produktów rolnych przez członka grupy) oraz sprzedaż produktów do grupy. Organ weryfikując produkcję oraz sprzedaż min. 80% produkcji dla każdego członka Grupy nie brał pod uwagę ilości ziemniaków wyprodukowanych, czyli zebranych przed 28 października 2019 r. Ustalono, że wszyscy członkowie ziemniaki z kampanii 2019 zebrali przed 28 października 2019 r. czyli przed rozpoczęciem danego roku działalności, z kolei sprzedaż produktu miała miejsce w trakcie trwania okresu referencyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. każdy z członków grupy producentów rolnych ma obowiązek wyprodukowania i sprzedaży w każdym roku działalności minimum 80 % swojej produkcji do grupy. Produkcja z kampanii 2020 została zebrana w trakcie trwania danego okresu referencyjnego u wszystkich członków Grupy. Natomiast w gospodarstwach członków Grupy, tj [...] sprzedaż została dokonana już po kontrolowanym roku działalności grupy. Pozostali członkowie Grupy tj.; [...] i Gospodarstwo Hodowlane "[...]" Sp. z o.o. część produkcji z kampanii 2020 sprzedali do Grupy w kontrolowanym okresie tj. do dnia 27 października 2020 r.,natomiast nie osiągnięto wymaganych min. 80% wyprodukowanych i sprzedanych produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona. Dla [...] % wyprodukowanych i sprzedanych do grupy produktów w kontrolowanym okresie wyniósł 47,54%, dla [...], wyniósł 57,35 % a dla Gospodarstwa Hodowlanego "[...]" Sp. z o.o. wyniósł 17,73 %. Tym samym członkowie Grupy nie wywiązali się z obowiązku wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r., tj. wyprodukowania i sprzedaży do Grupy w okresie pomiędzy 28 października 2019 r. a 27 października 2020 r., co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została uznana. Okoliczność ta skutkowała cofnięciem uznania i wykreślenia grupy z Rejestru Grup Producentów Rolnych. Orzekając na skutek odwołania strony Prezes ARiMR decyzją z 21 grudnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie wykazano wystąpienie przesłanki siły wyższej - suszy, potwierdzone znajdującymi się w aktach sprawy wnioskami suszowymi złożonymi przez członków Grupy. Przepis art. 3b ustawy o grupach stanowi jednak o braku produkcji, spowodowanego działaniem siły wyższej lub wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności. Tymczasem w sprawie wszyscy członkowie uzyskali zbiory ziemniaków w 2019 r. tylko w zmniejszonej wysokości, co powoduje, że byli zobowiązani do sprzedaży do grupy wyprodukowanych przez siebie produktów, co w przypadku 6 członków Grupy nie miało miejsca. Kluczowym dla oceny spełnienia przez grupę wskazanego obowiązku było zatem ustalenie faktycznej wielkości produkcji i sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona przez członków Grupy. Biorąc zatem pod uwagę wymóg art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. Spółka w roku działalności od 27 października 2019 r. do 26 października 2020 r. przestała spełniać wymóg określony w ww. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. czego skutkiem musiało być wydanie decyzji o cofnięciu grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup, zgodnie żart. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. Uzasadniając oddalenie skargi grupy na powyższą decyzję WSA w Warszawie podkreślił, że w każdym roku działalności grupy na każdym jej członku ciąży obowiązek produkowania produktów lub grup produktów ze względu na które grupa została utworzona oraz sprzedania do niej co najmniej 80% produkcji. Kwestią sporną w sprawie pozostaje rozumienie pojęcia "każdego roku działalności grupy". Sąd I instancji podniósł, że obowiązek corocznej sprzedaży co najmniej 80% produkcji, dotyczy produkcji zrealizowanej w tym samym roku działalności grupy. Skoro działalność grupy rozpoczyna jej formalne uznanie, to zdarzenie to jest także graniczne dla określenia początku i końca pierwszego "roku działalności grupy" i następnie wpływa na każdy następny roku działalności. Na grupie ciąży obowiązek skupu wytworzonych przez jej członków produktów. Oznacza to, że ewentualna konieczność magazynowania wytworzonych produktów spoczywa na grupie, po ich skupie od członków. Następnie grupa może w dowolnym dla siebie momencie wprowadzać do obrotu produkty nie naruszając art. 3 pkt 4 ustawy o g.p.r. oraz minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej grupy, wynikającej z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, ze względu na które mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (coroczne przychody grupy ze sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej członków grupy stanowią więcej niż połowę przychodów ze sprzedaży tych produktów lub grup tych produktów). W celu zakwalifikowania produktów wytworzonych przez członka grupy, dla produkcji roślinnej, należy przyjąć zakończenie cyklu produkcyjnego (tj. zbiór produktów rolnych przez członka grupy) oraz sprzedaż produktów do grupy, które muszą nastąpić nie wcześniej niż w dniu uznania grupy i co istotne - w danym roku działalności grupy. W sytuacji całkowitego braku produkcji w danym roku działalności grupy z uwagi na wystąpienie siły wyższej (np. suszy) zastosowanie będzie miał art. 3b ustawy o g.p.r. Nie ma on jednak zastosowania w sytuacji zmniejszenia produkcji, czego zdaje się oczekiwać Skarżąca. W ocenie WSA istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał zatem termin wytworzenia produktów sprzedanych Grupie w danym cyklu rozliczeniowym. Tak jak nie jest możliwe kwalifikowanie wielkości sprzedaży produktów wyprodukowanych przed dniem uznania grupy producentów rolnych a sprzedanych grupie po tej dacie, tak nie jest możliwe kwalifikowanie do wielkości sprzedaży w danym roku działalności grupy, sprzedaż produktów wytworzonych we wcześniejszych lub późniejszych latach działalności grupy. Tymczasem akceptacji takiej ostatniej możliwości oczekuje w istocie Skarżąca. Potwierdzeniem powyższego toku rozumowania jest cel, w jakim ustanowiono ustawę o grupach, a mianowicie stworzenia możliwości systematycznej poprawy zorganizowania rynku produktów rolnych przez koncentrację podaży. Podstawową zasada działania grup producentów rolnych jest umieszczanie na rynku (sprzedaż) produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy, zawartą w uzasadnieniu do ustawy o grupach. Koncentracja podaży oraz organizowanie sprzedaży produktów rolnych są obligatoryjnymi celami, jakie muszą być realizowane, aby podmiot mógł prowadzić działalność jako grupa producentów rolnych (art. 2 ustawy o grupach). Sąd podkreślił, że członkowie Grupy nie wywiązali się z obowiązku wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r., tj. w okresie od 28 października 2019 r. do 27 października 2020 r. nie sprzedali do Grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została uznana. Kluczowym dla oceny spełnienia przez Grupę przytoczonego wymogu było ustalenie faktycznej wielkości produkcji i sprzedaży produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona przez członków Grupy. Z raportu z czynności kontrolnych z 25 marca 2021 r. (którego Skarżąca bynajmniej nie podważa), a pośrednio także z oświadczenia Grupy z 16 lutego 2021 r., zgodnie z którym członkowie Grupy posiadają zapasy z kampanii 2020 r., gdyż nie zdecydowali się na sprzedaż części swoich produktów, wytworzonych w ich gospodarstwach rolnych, ponieważ w ich ocenie bardziej korzystnym i zasadnym z ekonomicznego punktu widzenia była sprzedaż w okresie późniejszym, wynika, że nie każdy z członków Grupy w okresie referencyjnym sprzedawał do grupy, wyprodukowane przez siebie produkty, ze względu na które grupa została uznana oraz żaden z członków grupy nie osiągnął poziomu sprzedaży do grupy na poziomie 80%. Zatem członkowie Grupy nie wywiązali się z obowiązku wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. w okresie roku działalności Grupy, tj. od 28 października 2019 r. do 27 października 2020 r. Tyma samym organ prawidłowo wyłożył i zastosował art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r., czego skutkiem było wydanie decyzji o cofnięciu grupie uznania i skreśleniu jej z rejestru grup. Sąd podniósł, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Skarżąca nie przedstawiła argumentów i dowodów przemawiających przeciwko zastosowaniu instytucji cofnięcia uznania organizacji producentów owoców i warzyw na gruncie prawidłowo ustalonego i w istocie niespornego stanu faktycznego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości oraz uchylenia w całości decyzji organu II instancji jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), w zw. z art. 7, 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: K.p.a.) przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę Spółki, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że organy administracyjne prowadziły postępowanie w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności pominięta została okoliczność, że całość produkcji członków Grupy jest przez nich sprzedawana do Grupy, a także pominięte zostało, że członkowie grupy zebrali ziemniaki z kampanii 2019 przed 28 października 2019 r. z uwagi na siłę wyższą (suszę) co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania przez organy art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. na podstawie których cofnięto Spółce uznanie za grupę producentów rolnych i wykreślono ją z rejestru grup. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić. - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowego dokonania kontroli legalności działania organów administracji publicznej oddalił skargę Spółki, mimo iż w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegającego na tym, że organy administracyjne zaniechały rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony postępowania mimo, iż w sprawie pozostawały wątpliwości co do treści normy prawnej, przedmiotem postępowania było odebranie stronie uprawnienia i nie zachodziły przesłanki, wyłączające zastosowanie ww. przepisu, przez co niewłaściwie zastosowały art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. na podstawie których cofnięto Spółce uznanie za grupę producentów rolnych i wykreślono ją z rejestru grup. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie Sądu, ponieważ gdyby Sąd prawidłowo skontrolował działalność organów administracji i dostrzegł naruszenie przez nie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to zamiast oddalić skargę powinien ją uwzględnić. 2. Przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. poprzez błędną wykładnię, co przejawiało się w błędnym uznaniu przez Sąd, że organy prawidłowo zinterpretowały powyższy przepis i uznały, że członkowie grupy w każdym roku jej działalności zobligowani są do sprzedaży do grupy producentów rolnych minimum 80% wyprodukowanych produktów, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że ustawowy limit odnosi się do ilości produktów zaoferowanej przez członków grupy producentów rolnych do sprzedaży na rynek w ogóle. - art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co przejawiało się w błędnym uznaniu przez Sąd, że organy prawidłowo zastosowały powyższy przepis i cofnęły Spółce uznanie za grupę producentów rolnych i wykreśliły ją z rejestru grup, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego i prawidłowa wykładnia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. powinny prowadzić do wniosku, że Spółka spełnia wszystkie warunki bycia grupą producentów rolnych. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego jak i zarzutach naruszenia prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji NSA w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025). Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii spełnienia przez Skarżącą przesłanki do wykreślenia grupy z rejestru grup producentów rolnych. W trakcie postępowania organy obu instancji ustaliły, że członkowie Grupy nie sprzedają do niej co najmniej 80% produkowanych przez siebie produktów. A zatem Grupa nie spełniała przesłanek z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o grupach. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 § 1, art. 77 § 1 K.p.a. wskazać należy, że organy I i II instancji korzystały ze wszystkich dostępnych środków oraz przysługujących im uprawnień celu rozpatrzenia sprawy w sposób rzetelny oraz dążący do wyjaśnieniu sprawy i odkryciu prawdy materialnej. Zgodnie z art. 7 K.p.a. organ prowadzący postępowanie zobligowany jest przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ ma obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i wnikliwego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Wnikliwa kwerenda akt administracyjnych sprawy wskazuje, że organy ARiMR dopełniły tych wymogów przepisanych powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na każdym etapie prowadzonego postępowania. Dlatego też należy przyznać rację Sądowi I instancji, który stwierdził, że zebrany materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, uwzględnił znaczenie i wartość dokumentów zgromadzonych w sprawie. Organy wskazały fakty, które uznano za udowodnione oraz dowody, na których się oparto wydając orzeczenie. Wskazano też i wyjaśniono obowiązujące przepisy prawa. NSA podziela także wskazania Sądu I instancji jakoby organy ARiMR podjęły wszelkie czynności, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy. Prowadzone przez organ I i II instancji postępowanie nie naruszało zasady zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej bowiem czynności organu były transparentne, zgodne z przepisami ukierunkowane na ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono także motywy faktyczne i prawne, które przemawiały za wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. W związku z czym nie naruszono art. 8 K.p.a. Podkreślenia wymaga, że z raportu z czynności kontrolnych nr ORO1/6836/0001/2021 z 25 marca 2021 r., notabene niekwestionowanego przez Skarżąca, a także z oświadczenia Grupy z 16 lutego 2021 r., zgodnie z którym członkowie Grupy posiadają zapasy z kampanii 2020 r., gdyż nie zdecydowali się na sprzedaż części swoich produktów, wytworzonych w ich gospodarstwach rolnych, ponieważ w ich ocenie bardziej korzystnym i zasadnym z ekonomicznego punktu widzenia była sprzedaż w okresie późniejszym, wynika, że nie każdy z członków Grupy w okresie referencyjnym sprzedawał do grupy, wyprodukowane przez siebie produkty, ze względu na które grupa została uznana oraz żaden z członków grupy nie osiągnął poziomu sprzedaży do grupy na poziomie 80%. Wreszcie, co istotne, kwestionując braki w materiale dowodowym i przyjętych ustaleniach faktycznych skarżąca Grupa nie wskazała, czego w tym stanie faktycznym zabrakło i przede wszystkim, jaki to miało wpływ na wynika sprawy. W szczególności jaki wpływ na wynik sprawy miał fakt zebrania ziemniaków w 2019 r. w całości przed 28 października 2019 r. W konsekwencji stan faktyczny przyjęty prze Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia sprawy i skutecznie nie podważony zarzutami skargi kasacyjnej jest wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ocenę zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ich ścisły związek, postanowił rozpatrzyć łącznie z zarzutami naruszenia prawa materialnego. Bowiem, zgodnie z orzecznictwem NSA zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, wynikająca z art. 7a § 1 K.p.a., jest dyrektywą interpretacyjną dotyczącą wykładni zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zastosowanie art. 7a § 1 K.p.a. i rozstrzyganie na jego podstawie na korzyść strony winny mieć miejsce wówczas, gdy wystąpią niedające się usunąć wątpliwości, co do wykładni przepisów stosowanego prawa. Powyższa zasada może być stosowana w ostateczności - w sytuacji, gdy pomimo zastosowania różnych metod wykładni przepisów nadal pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej. Mówiąc inaczej, możliwe są co najmniej dwa równie uprawnione sposoby rozumienia normy prawnej. Stosując tę zasadę winno się zatem wybrać jeden ze sposobów wykładni normy - ten, który jest najbardziej korzystny dla strony (por. wyrok NSA z 27.04.2023 r., sygn. akt II GSK 1063/20). W pkt 2a petitum skargi kasacyjnej skarżąca Grupa zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. poprzez błędną wykładnię, co przejawiało się w błędnym uznaniu przez Sąd, że organy prawidłowo zinterpretowały powyższy przepis i uznały, że członkowie grupy w każdym roku jej działalności zobligowani są do sprzedaży do grupy producentów rolnych minimum 80% wyprodukowanych produktów, podczas gdy prawidłowa wykładnia powyższego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że ustawowy limit odnosi się do ilości produktów zaoferowanej przez członków grupy producentów rolnych do sprzedaży na rynek w ogóle. Zgodnie z powołanym przepisem, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, każdy z członków grupy w każdym roku działalności grupy produkuje oraz sprzedaje do grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę dokonuje wykładni operatywnej na potrzeby rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy stosując dyrektywy interpretacyjne – wykładnię językową, systemową oraz funkcjonalną (por.: "wykładnia operatywna" w: Wprowadzenie do nauk prawnych. Leksykon tematyczny, pod red. A.Bator, Warszawa 2016 r., s. 299-300). Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując wyrok Sądu I instancji rozważa, w oparciu o podane wyżej dyrektywy interpretacyjne, czy to orzeczenie odpowiada prawu. Nie jest natomiast zadaniem NSA dokonywanie wykładni przepisów prawa w oparciu o realia gospodarcze panujące w danej branży gospodarki narodowej, tak jak postrzega tę sprawę Skarżąca. Brzmienie przytoczonego art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. przy zastosowaniu wykładni językowej jest jednoznaczne. Członek grupy miał obowiązek sprzedać do grupy 80% swojej produkcji uzyskanej w roku referencyjnym 28 października 2019 - 27 października 2020 r. Argument przytoczony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że taka interpretacja przywołanego wyżej przepisu pozbawia członka grupy chociażby możliwości korzystania z przechowalni produktów i sprzedaży ich w innym okresie do takiej grupy, np. na przednówku, kiedy ceny są wyższe, co byłoby bardziej opłacalne tak dla niego jak i dla całej grupy nie zasługuje na akceptację. Jest sprzeczny z przesłankami zawiązywania grup producentów rolnych zawartymi w art. 2 ust. 1 ustawy o p.g.r., zgodnie z którymi osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne, które w ramach działalności rolniczej prowadzą gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub dział specjalny produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych do realizacji co najmniej jednego celu spośród następujących celów: 1) dostosowanie produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych; 2) wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowanie do sprzedaży, centralizacja sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; 3) optymalizacja kosztów produkcji oraz stabilizowanie cen producentów. Nadto nie można rozumieć przepisu tak jak proponuje autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu. Takie rozumienie przepisu jest zupełnie oderwane od jego treści przez zerwanie związku sprzedaży z produkcją przez członka grupy produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona. Prawidłowa wyładnia przepisu prowadzi do wniosku, że członek grupy ma obowiązek w każdym roku działalności grupy sprzedać do grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie w danym roku działalności produktów lub grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona. Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. oraz art. 7a § 1 K.p.a. należało uznać za niezasadne W pkt 2b petitum skargi kasacyjnej skarżąca Grupa zarzuciła naruszenie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co przejawiało się w błędnym uznaniu przez Sąd, że organy prawidłowo zastosowały powyższy przepis i cofnęły Spółce uznanie za grupę producentów rolnych i wykreśliły ją z rejestru grup, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego i prawidłowa wykładnia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o g.p.r. powinny prowadzić do wniosku, że Spółka spełnia wszystkie warunki bycia grupą producentów rolnych; Błędne zastosowanie konkretnego przepisu prawa materialnego polega na tzw. błędzie w subsumcji, a więc błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. Ocena zasadności zastosowania prawa materialnego może zostać dokonana jedynie na gruncie prawidłowo ustalonego i ocenionego stanu faktycznego. Dlatego, gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy i ich oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, jak miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy, zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi. Warunek o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy gpr dotyczy każdego członka grupy, bez względu na jej liczebność. Skarżąca kasacyjnie Grupa w toku postępowania administracyjnego przyznała wprost, że nie osiągnęła 80 % sprzedaży (oświadczenie z 16 lutego 2021 r.) wskazując przy tym, że stosowała praktyki związane z pragmatyką rynkową występującą w branży, w której członkowie Grupy operują. Uchybienia członków Grupy w tym zakresie zobowiązywały organ, zgodnie z dyspozycją art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy o g.p.r. do cofnięcia uznania Grupie i skreślenia jej z rejestru grup. Wobec powyższego nie jest usprawiedliwiony także zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 ustawy o g.p.r. Biorąc powyższe od uwagę Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 sierpnia 2023
Symbol z opisem
6559
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Grzelak Monika Krzyżaniak

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny