Sygnatura
I GSK 728/23
I GSK 728/23 - Wyrok NSA z 2026-03-04
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 4 marca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 988/21 w sprawie ze skargi A S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr SKO 4313/2/21 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy przyznania dofinansowania dla tłumacza migowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz A. S. 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 988/21 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi A. Ś., uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr SKO 4313/2/21, w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z dnia 15 czerwca 2021 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu o dofinansowanie usługi tłumacza języka migowego. W odpowiedzi na wniosek, Kierownik Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych pismem z dnia 2 lipca 2021 r. poinformował skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu wniosku. Dodatkowo wskazał, że w roku bieżącym na realizację programu dofinansowanie do usługi tłumacza języka migowego, Ośrodek otrzymał niewystarczające środki z PFRON, co pozwoliło na zaspokojenie tylko części zgłoszonych i uzasadnionych potrzeb osób niepełnosprawnych. Stwierdził, że w chwili obecnej nie dysponuje już środkami, które mogłyby wesprzeć realizację zadania, brak jest również informacji o ewentualnych, dodatkowych środkach. Końcowo podniósł, że od podjętego rozstrzygnięcia nie przysługuje odwołanie. Pismem z dnia 16 lipca 2021 skarżąca wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu odwołanie od decyzji organu z 2 lipca 2021 r., po rozpoznaniu którego Kolegium postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. stwierdziło jego niedopuszczalność. Kolegium wskazało w szczególności, że podpisane przez Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych w MOPS we Wrocławiu nie jest decyzją administracyjną. Nie zawiera bowiem minimum elementów do legitymowania się statusem takiej formy działania administracyjnego. Do konstytutywnych elementów decyzji zalicza się: oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylając zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 988/21 postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu stwierdził, że spornym zagadnieniem wymagającym ustalenia w sprawie była kwestia, czy wyrażona w piśmie z dnia 2 lipca 2021 r. podpisanym przez Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych MOPS - u o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącej o dofinansowanie ze Środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do usługi tłumacza języka migowego stanowi decyzję administracyjną, czy też nie. W ocenie Sądu, że procedowanie w sprawie wniosku o dofinansowanie ma doprowadzić do rozstrzygnięcia, które stanowi indywidualne rozstrzygnięcie, dotyczące uprawnień jednostki. Pozytywne rozpatrzenie wniosku złożonego wraz z wymaganymi dokumentami skutkuje tym, że właściwa jednostka samorządu terytorialnego wystawia zaświadczenie o wysokości przyznanego dofinansowania, a następnie zostaje podpisana umowa stanowiąca podstawę dofinansowania. W konsekwencji nie może budzić wątpliwości, że w następstwie negatywnego rozpatrzenia wniosku niemożliwym będzie zawarcia umowy, o której mowa w § 14 rozporządzenia. Tym samym wydane w sprawie skarżącej pismo z dnia 2 lipca 2021 r. – wbrew twierdzeniom organu – należy zakwalifikować jako akt organu, który w sposób władczy przesądza o uprawnieniach (czy też ich braku) w indywidualnej sprawie zgodnie z art. 1 pkt 1 k.p.a. W trybie ogólnego postępowania administracyjnego załatwiane są bowiem sprawy administracyjne, rozumiane w sensie formalnym jako należące do właściwości organów administracji publicznej sprawy indywidualne rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej lub załatwiane milcząco. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że przemawia za tym to, że po pierwsze w zakresie prawa administracyjnego obowiązuje domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. W przypadku zatem powstania wątpliwości co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. Po wtóre potwierdzeniem zakwalifikowania negatywnej informacji wydanej na podstawie § 12 ust. 3b rozporządzenia, jako decyzji administracyjnej jest treść art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (a zatem ustawy stanowiącej podstawę wydania rozporządzenia), zgodnie z którym w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Przepis ten daje zatem możliwość zastosowania w omawianych sprawach art. 104 § 1 k.p.a., według którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W rezultacie rozstrzygnięcie w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej o dofinansowanie ze środków PFRON do usługi tłumacza migowego powinno nastąpić w formie decyzji, którą można kwestionować w drodze odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.; dalej jako "K.p.a."), poprzez niewłaściwe (błędne) jego zastosowanie polegające na uznaniu, że - w okolicznościach faktycznych sprawy - Kolegium niezasadnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania A. Ś. od pisma Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2021 r. (nr DAON.6204.2.2021) - "Informacji o sposobie rozpatrzenia wniosku"; 2) art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. f) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (obecnie: Dz. U, z 2023 r. poz. 100, z późn. zm.; dalej jako "ustawa o rehabilitacji") i § 12 ust. 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 926; dalej jako "rozporządzenie"), poprzez błędną ich wykładnię i uznanie, że podejmowane na postawie tych regulacji działanie administracji publicznej jest decyzją administracyjną (przyjęcie, że unormowania te stanowią podstawę do orzekania w formie decyzji administracyjnej w sprawie odmowy dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dofinansowanie usług tłumacza języka migowego); 3) art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez przyjęcie, że regulacja ta uzasadniania stwierdzenie, że informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie do usług tłumacza języka migowego powinna przybrać formę decyzji administracyjnej, w sytuacji, gdy w § 12 ust. 3b rozporządzenia przewidziano w tym zakresie inną formę działania administracji publicznej; II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., w związku z art. 134 K.p.a., w związku z § 12 ust. 3b rozporządzenia oraz art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. f) i art. 66 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, polegające na błędnym przyjęciu, że nie zaistniały podstawy do stwierdzenia - z przyczyn przedmiotowych - niedopuszczalności wniesionego przez A. Ś. odwołania od pisma Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2021 r. (nr DAON.6204.2.2021) - "Informacji o sposobie rozpatrzenia wniosku"; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 3 § 1 P.p.s.a., w związku z art. 134 K.p.a., w związku z § 12 ust. 3b rozporządzenia oraz art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. f) i art. 66 ust. 1 ustawy, poprzez wadliwe wykonanie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego przez A. Ś. postanowienia Kolegium z dnia 26 sierpnia 2021 r. (SKO 4313/2/21), która skutkowała nieuzasadnionym uchyleniem zaskarżonego na drodze sądowoadministracyjnej postanowienia Kolegium, choć pismo Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2021 r. (nr DAON.6204.2.2021) - "Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku" nie podlega zaskarżeniu na drodze administracyjnej, lecz wyłącznie na drodze sądowoadministracyjnej; 3) art. 151 P.p.s.a., w związku z art. 134 K.p.a., w związku z § 12 ust. 3b rozporządzenia oraz art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. f) i art. 66 ust. 1 ustawy, gdyż skarga A. Ś. - jako nieuzasadniona - powinna być oddalona, z uwagi na to, że postanowienie Kolegium z dnia 26 sierpnia 2021 r. (SKO 4313/2/21) nie narusza przepisów prawa, a w efekcie - nie ziściła się podstawa do wydania wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - pisma pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu z dnia 22 maja 2023 r. na okoliczność nieposiadania przez Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we Wrocławiu - osoby, która podpisała pismo z dnia 2 lipca 2021 r. (nr DAON.6204.2.2021), w dniu podpisania tegoż pisma, upoważnienia udzielonego przez Prezydenta Wrocławia do wydawania w imieniu tego organu gminy decyzji administracyjnych w sprawie dofinansowania do usług tłumacza języka migowego. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej, nieuwzględnienie zgłoszonego przez organ wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu oraz zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Jednocześnie wniosła o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że istota sprawy sprowadza się do kwestii czy wyrażona w piśmie z 2 lipca 2021 r. podpisanym przez Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych MOPS - u o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącej o dofinansowanie ze Środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do usługi tłumacza języka migowego stanowi decyzję administracyjną, czy też nie. Według oceny Sądu I instancji akt określony jako informacja o negatywnym sposobie rozpatrzenia wniosku o przyznanie środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na likwidację barier w komunikowaniu udzielana na podstawie § 12 ust. 3b rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ma charakter decyzji administracyjnej. Takie stanowisko jest uzasadnione. Przypomnieć należy, że podstawę prawną udzielania przez samorząd powiatowy osobie niepełnosprawnej środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na likwidację barier w komunikowaniu się stanowią przepisy art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. f i ust. 2 pkt 1 oraz art. 48 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 573 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami Fundusz przekazuje środki samorządom powiatowym na realizację określonych zadań lub rodzajów zadań a do zadań powiatu należy m.in. dofinansowanie likwidacji barier w komunikowaniu się, realizowane przez powiatowe centra pomocy rodzinie (art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. f i ust. 2 pkt 1 ustawy). Tryb postępowania i zasady dofinansowania zadań ze środków Funduszu na te cele reguluje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 926 ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Według § 2 pkt 4 tego rozporządzenia ze środków Funduszu może być finansowane w części lub w całości zadanie polegające na dofinansowaniu usług tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych. W myśl § 6 pkt 3 rozporządzenia o dofinansowanie ze środków Funduszu zadań, jeżeli ich realizacja umożliwi lub w znacznym stopniu ułatwi osobie niepełnosprawnej wykonywanie podstawowych, codziennych czynności lub kontaktów z otoczeniem, mogą ubiegać się – na usługi tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika - osoby niepełnosprawne, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności. Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dofinansowanie zadań ze środków Funduszu następuje na pisemny wniosek złożony do powiatowego centrum pomocy rodzinie właściwego dla miejsca zamieszkania - w przypadku osoby niepełnosprawnej. Wniosek ten powinien spełniać określone w § 11 ust. 1 - 4 rozporządzenia wymagania formalne. Według § 12 ust. 3a rozporządzenia właściwa jednostka organizacyjna samorządu terytorialnego rozpatruje wniosek w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku oraz, zgodnie z § 12 ust. 3b rozporządzenia, informuje wnioskodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku w terminie 7 dni od dnia rozpatrzenia kompletnego wniosku. Według § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia przyznanie środków Funduszu osobie niepełnosprawnej na dofinansowanie zakupu sprzętu w ramach likwidacji barier w komunikowaniu następuje w drodze umowy. Ta ostatnia okoliczność jednak nie przesądza o charakterze informacji o sposobie rozpoznania wniosku, o której mowa w § 12 ust. 3b rozporządzenia, jeżeli informacja ta dotyczy negatywnego rozpoznania wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ze wskazanych regulacji wynika, że postępowanie mające na celu rozpoznanie wniosku o dofinansowanie ma doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia, które stanowi rozstrzygnięcie indywidualne, dotyczące praw jednostki. Skoro negatywne rozpatrzenie wniosku skutkuje brakiem możliwości zawarcia umowy, o której mowa w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia i brakiem roszczenia w tym zakresie, to tym samym, wnioskodawca nie ma możliwości domagania się rozpoznania sprawy przed sądem powszechnym z uwagi na brak stosunku cywilnoprawnego, warunkującego powstanie sprawy cywilnej. Wobec konieczności zagwarantowania wnioskodawcy prawa do sądu, o którym stanowi w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i braku wskazania w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia formy jaką przybiera informacja z § 12 ust. 3b rozporządzenia, należy przyjąć, że informacja o negatywnym rozpoznaniu wniosku jest decyzją administracyjną ze wszelkimi tego konsekwencjami proceduralnymi, począwszy od możliwości wniesienia od niej odwołania do właściwego organu. Potwierdzeniem powyższego zakwalifikowania negatywnej informacji wydanej na podstawie § 12 ust. 3b rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków PFRON jest także treść art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, który stanowi, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. Przepis ten daje możliwość zastosowania w omawianych sprawach art. 104 § 1 k.p.a., według którego organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Dodać należy, za stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GPS 1/12 (pkt 3.2. uzasadnienia uchwały), że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w literaturze przyjmuje się, że w przypadkach, gdy ustawodawca upoważnił organ administracji do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy jednostki, natomiast nie wskazał wyraźnie formy prawnej działania organu, należy kierować się tzw. domniemaniem rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. W obecnych uwarunkowaniach ustrojowych funkcjonowania administracji publicznej domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją prawa do procesu administracyjnego wynikającego z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym w wyroku NSA z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1185/04, prawo do procesu, którego źródłem jest konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego ma pierwszoplanowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy". W uzasadnieniu wspomnianego wyroku NSA dodał, że obywatel ma prawo do tego, by jego oparte na prawie materialnym roszczenia i wnioski były rozpatrywane w ramach przewidzianej prawem procedury. Nie jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi takie postępowanie organów wykonujących administrację publiczną, w którym wnioski obywateli załatwiane są poza procedurą. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślając w uzasadnieniu uchwały z dnia 24 maja 2012 r., że domniemanie rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej jest konsekwencją przywołanej powyżej zasady prawa do procesu administracyjnego podniósł, że nie dość, że prawo do procesu ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów prawa materialnego w kwestii formy rozstrzygnięcia sprawy, w kierunku przyjęcia zasady załatwiania spraw jednostki w formie decyzji administracyjnej, gdy przepis prawa materialnego nie przyjmuje expressis verbis innej formy załatwienia sprawy, to również, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego podkreśla, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia spraw indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. W szczególności regulacje prawne tych postępowań muszą zapewnić wszechstronne i staranne zbadanie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, gwarantować wszystkim stronom i uczestnikom postępowania prawo do wysłuchania, to jest prawo przedstawiania i obrony swoich racji, a jednocześnie umożliwiać sprawne rozpatrzenie sprawy w rozsądnym terminie. Istotnym elementem sprawiedliwości proceduralnej jest także m.in. obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006 r., sygn. akt K 53/05). Omówiony wyżej pogląd co do charakteru aktu określonego jako informacja o negatywnym sposobie rozpatrzenia wniosku o przyznanie środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na likwidację barier w komunikowaniu – jako decyzji administracyjnej – jest konsekwentnie prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1846/14, postanowienie NSA z 16 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1615/17, wyrok NSA z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2835/17, wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 302/18 i 303/18, postanowienie NSA z 21 listopada 2019 r., sygn. akt I GZ 385/19 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W judykaturze prezentowany jest powszechnie pogląd, wedle którego akt organu administracji publicznej pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a. stanowi decyzję administracyjną, pod warunkiem jednak, że zawiera minimum elementów niezbędnych do takiego zakwalifikowania. Za elementy takie uznaje się: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego określony akt, wskazanie adresata tegoż aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Decyzja administracyjna stanowi zatem akt będący przejawem woli organu administracji publicznej, wydany na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa administracyjnego, o władczym, zewnętrznym charakterze, rozstrzygający konkretną sprawę określonego podmiotu. Decyzja kształtuje więc indywidualną sytuację prawną jednostki poprzez przyznanie bądź odmowę przyznania jej uprawnień, nałożenie obowiązków lub też stwierdzenie utraty określonego uprawnienia. Wydawana jest ona po zakończeniu postępowania administracyjnego prowadzonego z udziałem stron. Pogląd ten podziela orzekający w sprawie Sąd II instancji. Zwrócić należy uwagę, że pismem z dnia 2 lipca 2021 r. podpisanym przez pełniącego obowiązki Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu, skarżąca została poinformowana o negatywnym rozstrzygnięciu wniosku o dofinansowaniu ze środków PFRON. Pismo to zawiera rozstrzygnięcie ("...wniosek, o którym mowa został rozpatrzony negatywnie..."), jest skierowane do strony oznaczonej indywidualnie, jest podpisane przez pełniącego obowiązki Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu. Zawiera zatem to pismo minimalne elementy kształtujące byt decyzji administracyjnej. Oznacza to, że wnioskodawcy od tej decyzji służy odwołanie na zasadach określonych w Rozdziale 10, Działu II kodeksu postępowania administracyjnego. Za nie zasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a zależy zatem od wykazania, że Sąd rozpoznając skargę dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy. Nie jest natomiast dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy ani też prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyroki NSA: z 17 września 2018 r., sygn. akt II OSK 3343/17, z 20 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 840/17, z 13 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 2349/17). Końcowo wskazać jeszcze należy, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., nie uwzględnił zawartego w skardze kasacyjnej wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z pisma pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu z dnia 22 maja 2023 r. dotyczące nieposiadania przez Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we Wrocławiu, która podpisała pismo z dnia 2 lipca 2021 r., w dniu podpisania tegoż pisma, upoważnienia udzielonego przez Prezydenta Wrocławia do wydawania w imieniu tego organu gminy decyzji administracyjnych w sprawie dofinansowania do usług tłumacza języka migowego. W myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny nie jest bowiem kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym i może przeprowadzać jedynie wyjątkowo dowody uzupełniające z dokumentów. Przy czym należy podkreślić, że dopuszczalność wyjaśnienia istotnych wątpliwości musi być oceniana na tle konkretnej, rozpatrywanej sprawy i w aspekcie okoliczności, które mają wpływ na treść jej rozstrzygnięcia. Podnoszona przez stronę i wynikająca z dokumentów okoliczność nieposiadania przez Kierownika Działu Adaptacji Osób Niepełnosprawnych upoważnienia udzielonego przez Prezydenta Wrocławia do wydawania w imieniu tego organu gminy decyzji administracyjnych w sprawie dofinansowania do usług tłumacza języka migowego, nie została potwierdzona dokumentami, które miałyby wartość dowodową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wymiana korespondencji mailowej nie stanowi wiarygodnego dowodu. W niniejszej sprawie byłby to raczej zakres obowiązków pracownika lub aktualne na tamten czas upoważnienia. Dokumenty nadesłane przy skardze kasacyjnej nie mogły więc posłużyć do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które zresztą w tej sprawie nie występują. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla raz jeszcze, że w orzecznictwie ukształtowała się linia, która uznaje że informacja o negatywnym rozpoznaniu wniosku jest decyzją administracyjną ze wszelkimi tego konsekwencjami proceduralnymi. Mając na uwadze powyższe stanowisko i przedstawioną argumentację Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 13 lipca 2023
- Symbol z opisem
- 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jacek Boratyn Joanna Salachna Michał Kowalski /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 107 § 1, art. 104 § 1 · Dz.U. 2020 poz. 256
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - t. j.
§ 12 ust. 3b · Dz.U. 2015 poz. 926
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 106 § 3 w zw. z art. 193, art. 134 § 1, · Dz.U. 2023 poz. 259
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny