I GSK 610/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku G. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej G. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 października 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 402/25 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 28 lutego 2025 r. nr 685/RT/2025 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 30 października 2025 r., sygn. akt III SA/Gl 402/25, oddalił skargę G. J. (dalej zwanego: wnioskodawcą albo skarżącym) na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z 28 lutego 2025 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku wniósł skarżący, a zaskarżając orzeczenie w całości, wniósł o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Uzasadniając złożony wniosek wskazał, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej i utrzymuje siebie oraz rodzinę wyłącznie z wynagrodzenia o pracę. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wynosi ok. 8400 zł. Dochód ten jest w całości przeznaczany na bieżące utrzymanie pięcioosobowej rodziny, natomiast jest on pomniejszony o kwotę 300 zł, pobieraną przez pracodawcę na rzecz Urzędu Skarbowego z uwagi na prowadzone egzekucje. Ponadto, skarżący otrzymuje dietę radnego dzielnicy na poziomie 300-500 zł miesięcznie, która również jest zajmowana przez Urząd Skarbowy. Koszty utrzymania obejmują podstawowe wydatki związane z funkcjonowaniem, tj. utrzymanie mieszkania (1200-1400 zł), media (300-500 zł), obiady w szkole dla dzieci (900-1200 zł), zajęcia dodatkowe dla dzieci (800-1200 zł), bieżące zakupy żywności (2000-2500 zł), środków czystości i pomocy szkolnych dla dzieci (300-600 zł), koszty leczenia (ok. 500 zł miesięcznie od grudnia 2025 r.). Skarżący wyjaśnił, że zarówno on jak i jego żona posiadają nieużywane rachunki bankowe, na których znajdują się środki na poziomie kilku lub kilkunastu złotych i są one przeznaczone do zamknięcia. Skarżący, jak również jego małżonka, pełnią różne funkcje w podmiotach obrotu gospodarczego. Jednoczenie wnioskodawca wyjaśniał, że z tytułu pełnionych funkcji nie osiągają jakichkolwiek środków finansowych, w postaci m.in. wynagrodzeń lub dywidend, czego dowodem przedstawił pełne wyciągi/zestawienia operacji bankowych za okresy od 1 października 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. W ocenie skarżącego egzekucja administracyjna trwająca od dłuższego czasu nie może przemawiać przeciwko wstrzymaniu wykonania decyzji, bowiem długotrwałe jego narażanie na negatywne skutki egzekucji może spowodować, że nawet ewentualny zwrot wyegzekwowanych kwot w przyszłości nie przywróci stabilności finansowej rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) regulujący możliwość wstrzymania przez sąd administracyjny na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 p.p.s.a. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie konstrukcji ochrony tymczasowej także w przypadku, gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, publ. ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Podkreślenia jednak wymaga, że okoliczności faktyczne przedstawione we wniosku skarżącego stanowiły już przedmiot oceny sądów administracyjnych, między innymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w postanowieniach z 8 października 2026 r. i 2 lutego 2026 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1028/24. Sąd Wojewódzki szczegółowo omówił przedstawione przez skarżącego podstawy wniosku, który został złożony niemal w identycznej treści również w niniejszym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w powołanych wyżej orzeczeniach, w szczególności odnoszące się do wykazania przez skarżącego źródeł przychodu gospodarstwa domowego. Niewystarczające jest w tym zakresie przedstawienie wyciągów bankowych z ostatnich 90 dni czy też złożenie oświadczenia o nieprowadzeniu działalności gospodarczej, bez wskazania czy i jakim majątkiem dysponuje skarżący (nieruchomości, zasoby, inne oszczędności). Wnioskodawca nie przedstawił dokumentów finansowych podmiotów powiązanych osobowo bądź finansowo z jego osobą i jego małżonką. Powoływanie się na trudną sytuację, w tym prowadzenie gospodarstwa domowego z trójką małoletnich dzieci oraz prowadzone egzekucje, również nie prowadzą do przedstawienia wyczerpująco takich informacji. Oświadczenie o braku posiadanych oszczędności i majątku, które mogłyby zostać przeznaczone jako "bufor dla egzekucji prowadzonej na podstawie zaskarżonej decyzji" także nie umożliwia w sposób jednoznaczny ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego. Wola skorzystania z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony skarżącej. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez skład Sądu orzekający w niniejszym postępowaniu – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; z 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; z 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; CBOSA). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi zatem poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał przekonująco występowania stanu zagrożenia wyrządzeniem znacznej szkody, ani też, że szkoda miałaby charakter trudny do odwrócenia. W tym miejscu Sąd zaznacza, że szkody majątkowe, które zostaną wywołane ewentualnym nienależnym ściągnięciem obowiązku pieniężnego, są co do zasady stosunkowo łatwe do naprawienia. Skarżący natomiast poprzez przedstawienie swojej sytuacji majątkowej w sposób niepełny, uniemożliwił Sądowi ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej, co skutkowało niemożnością stwierdzenia, że na skutek wykonania zaskarżonego aktu powstanie szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności. Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej nie obrazował rzeczywistych zdolności płatniczych i możliwości finansowych skarżącego, co uniemożliwiło jego uwzględnienie. Aby zbadać, czy rzeczywiście zwrot kwoty dofinansowania może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do sytuacji materialnej i finansowej skarżącego. Bez porównania tych dwóch wartości (wysokości kwoty zwrotu i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie przedstawionych we wniosku twierdzeń. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższą argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.