I GSK 571/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 600/21 w sprawie ze skargi J. F. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 9 marca 2021 r. nr COF.OUR.6375.44471.2020 ŁD.PM.ZZ 09332743 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 27 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 600/21, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę J. F. (dalej: skarżący) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z 9 marca 2021 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). Od przedmiotowego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postpowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: a. przepisu art. 133 § 1 p.p.s.a. w szczególności poprzez pominiecie, że organ administracyjny nie dokonał ustaleń niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy i to mimo wniosków skarżącego – także dowodowych – w tym przedmiocie; b. naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427) poprzez pominiecie jego dyspozycji mających zastosowanie w zw. z naruszeniem prawa materialnego – jak niżej; c. naruszenie art.151 p.p.s.a. przez jego bezpodstawne zastosowanie; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (t. j. z dnia 31 lipca 2014 r., Dz.U. z 2014 r. poz. 1204; dalej: ustawa abonamentowa) w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. nr 43, poz. 226, z późn. zm.; dalej: ustawa o radiofonii) poprzez nieuwzględnienie ich treści, a w konsekwencji błędne oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie przepisów art. 2 oraz 7 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, o uchylenie, na podstawie art. 188 p.p.s.a., postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w Katowicach z 9 marca 2021 r., zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów sadowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie, a także o zwrot kosztów postpowania. Nadto skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania, której w sprawie nie stwierdzono. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, a kwestia ta jest ściśle związana z oceną zgodności z prawem działań wierzyciela w zakresie uruchomienia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych RTV. Artykuł 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej wskazuje, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2188 z późn. zm.). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 ustawy abonamentowej, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja"" – Dz. U. Nr 45, poz. 307, ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności – Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275, ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji – Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34), "bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym", a "obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (por. np. wyrok NSA z 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16). Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 wskazał, że: "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok NSA z 10 października 2015 r., II GSK 1818/14). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności. W kontekście postawionych zarzutów kasacyjnych należy stwierdzić, że Sąd I instancji odniósł się do argumentacji skarżącego, który obecnie na etapie postępowania kasacyjnego ją ponawia. Prowadząc w uzasadnieniu podniesionych zarzutów kasacyjnych w istocie polemikę z prawidłowym stanowiskiem Sądu I instancji skarżący kasacyjnie nietrafnie zarzuca, że " bez istotnego znaczenia są rozważania Sądu dotyczące możliwości wyrejestrowania odbiornika rtv" (v. str. 5 skargi kasacyjnej). Tymczasem, jak już wyżej podano, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest ze stanem/faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Zupełnie nietrafna na gruncie tej sprawy jest natomiast argumentacja skarżącego, jakoby nierealizowanie (przez jedną z telewizji) podstawowego celu wyrażonego w art. 1 ustawy abonamentowej (doprecyzowanego w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii) zwalnia stronę z obowiązku uiszczania przedmiotowej opłaty abonamentowej. Jak słusznie wskazał WSA, opłaty abonamentowe ponoszone przez posiadaczy odbiorników (RTV) wiążą się ściśle z posiadaniem odbiorników, a nie korzystaniem z usług konkretnej telewizji czy stacji radiowej. Za nietrafny należy uznać również pogląd skarżącego kasacyjnie, że Sąd I instancji mógł w tej sprawie poddać kontroli działalność mediów publicznych. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w zakresie tego zarzutu podniesionego w toku postępowania przed WSA jest prawidłowe. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.