I GSK 1149/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Górniak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1202/21 w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 29 czerwca 2021 r. nr COF.OUR.6375.5893.2021 ŁD.KK.ZZ 11488093 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: WSA) wyrokiem z 14 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1202/21 oddalił skargę M. R. (dalej: skarżąca) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z 29 czerwca 2021 r. nr COF.OUR.6375.5893.2021 ŁD.KK.ZZ 11488093 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca skargą kasacyjną powyższy wyrok zaskarżyła w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika wg norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie: a) art. 2 ust 1, 2 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. poprzez stwierdzenie, że istnieją przesłanki do obowiązku uiszczania opłat w sytuacji, gdy skarżąca wyrejestrowała odbiornik i nie zamieszkiwała pod adresem [...] w S. od 2008 r., 2) przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 106 § 4 ppsa poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, że w 2010 r. w miejscowości, gdzie mieszka skarżąca – S. miała miejsce powódź, w wyniku której praktycznie cała miejscowość została zatopiona i zniszczona. Prawie każdy mieszkaniec poniósł straty, a powódź sprawiła, że dokumenty zostały zniszczone przez żywioł, dlatego też skarżąca nie była w stanie przedstawić dokumentu wyrejestrowania odbiornika, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że pomimo wyrejestrowania odbiornika istnieją przesłanki do obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Poczta Polska nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 ppsa – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 ppsa). Jak wynika z art. 193 ppsa (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 ppsa, stosowanym odpowiednio w zw. z art. 193 (zdanie pierwsze) ppsa, w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności należy zauważyć na błędny konstrukcyjne skargi kasacyjnej dotyczące sformułowania zarzutu zawartego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej. Wskazać bowiem należy, że autor skargi kasacyjnej powinien te przepisy powiązać z odpowiednimi przepisami ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przedmiotem kontroli jest wyrok sądu pierwszej instancji, a nie bezpośrednio postanowienie Poczty Polskiej. W drugiej kolejności przypomnieć należy, że będące przedmiotem kontroli sądowej postanowienie Poczty Polskiej jest postanowieniem wydanym w ramach postępowania egzekucyjnego, dlatego prawidłowo skonstruowane zarzuty kasacyjne powinny dotyczyć przepisów ustawy o Postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która stanowiła podstawą prawną wydanego postanowienia z 29 czerwca 2021 r. Takich zarzutów skarga kasacyjna nie zawiera. Po trzecie autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 2 ust 1, 2 i 3 ustawy o opłatach abonamentowych – jako naruszenie prawa materialnego – przez jego błędne zastosowanie, nie formułując jednocześnie zarzutów natury procesowej (oprócz art. 106 § 4 ppsa). Oznacza, że w istocie nie podważył stanu faktycznego ustalonego przez Pocztę Polską w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i zaaprobowanego przez WSA. W tej sytuacji zarzut błędnego zastosowania przepisu materialnego, przy braku podważanie stanu faktycznego sprawy, jest nieskuteczny. W zakresie zaś zarzutu naruszenia przez WSA art. 106 § 4 ppsa poprzez brak wzięcia pod uwagę faktu, że w 2010 r. w miejscowości, gdzie mieszka skarżąca – S. miała miejsce powódź, to przypomnieć należy, że zgodnie z tym przepisem – fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze skarżącą kasacyjnie, że WSA powinien przy rozpoznaniu sprawy z góry założyć, że prawie wszyscy mieszkańcy S. w wyniku powodzi z 2010 r. utracili dokumenty m.in. dotyczące wyrejestrowania odbiornika. Tym bardziej, że powódź ta nie objęła całego S., a skarżąca takiej okoliczności nie podnosiła w trakcie postępowania egzekucyjnego i sądowego. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa.