I GSK 429/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 546/20 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 8 stycznia 2020 r., nr DRP.WPAV.411.1130.2020.LC; Ldz.1842.01P0439G3 w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz S. Sp. z o.o. w W. 22 953 (dwadzieścia dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt trzy) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie), wyrokiem z 9 września 2021 r., sygn. V SA/Wa 546/20, po rozpoznaniu skargi S. Sp. z o.o. w W. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 8 stycznia 2020 r., nr DRP.WPAV.411.1130.2020.LC; L.dz.1842.01P0439G3, w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, oddalił skargę. W stanie faktycznym sprawy spółka otrzymywała pomoc na wsparcie zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych, na podstawie ustawy o rehabilitacji, między innymi za styczeń i marzec 2015 r. W myśl art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji (ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona pracodawcy znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielenia pomocy publicznej. Z uwagi na to, że spółka spełnia kryteria przedsiębiorstwa powiązanego w myśl art. 3 załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji z dnia 17 czerwca 2014r. (UE) Nr 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE LI 87 z 26.6.2014, dalej zwanego rozporządzeniem Komisji (UE) 651/2014) Fundusz zobowiązany był do weryfikacji sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy i (powiązanej) jednostki gospodarczej. Przedsiębiorstwa należy uznać za powiązane, gdy zachodzi między nimi co najmniej jedna z relacji wskazanych w przepisie art. 3 ust. 3 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. W przypadku podmiotów powiązanych badanie warunku odnoszącego się do zakazu udzielania pomocy publicznej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji powinno dotyczyć wnioskodawcy oraz grupy podmiotów z nim powiązanych traktowanych jako całość tj. jednostki gospodarczej (a nie każdego podmiotu powiązanego z wnioskodawcą). Jednocześnie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazał, że najlepszym sposobem ustalania sytuacji ekonomicznej grupy wydaje się badanie sytuacji finansowej jedynie beneficjenta, natomiast w zakresie jednostki gospodarczej opieranie się na oświadczeniu o sytuacji ekonomicznej tej grupy jako całości. W celu zapewnienia zgodności pomocy z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 jednostka gospodarcza, w której skład wchodzi wnioskodawca nie może znajdować się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Z przedstawionych przez stronę oświadczeń o sytuacji ekonomicznej jednostki gospodarczej za okresy styczeń 2015 r. oraz marzec 2015 r. wynika, że jednostka gospodarcza nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Natomiast w formularzach Inf-oPP dołączonych do wniosków Wn-D za miesiące styczeń 2015 r. oraz marzec 2015 r. spółka nie udzieliła odpowiedzi twierdzących na pytania 1-5 w części B, dotyczących znajdowania się w trudnej sytuacji ekonomicznej, określonych w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Niemniej jednak z przedstawionej przez spółkę dokumentacji finansowej sporządzonej na dzień 31 stycznia 2015 r. oraz 31 marca 2015 r. wynika, że spełniła przesłankę wynikająca z przepisu art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014. Z dokumentacji (bilans oraz rachunek zysków i strat) sporządzonej na dzień 31 stycznia 2015 r. wynika, że kapitał podstawowy był w wysokości [...] zł, kapitał zapasowy wynosił [...] zł, zaś straty spółki wynosiły [...] zł (strata z lat ubiegłych w wysokości [...] zł oraz zysk za okres od 01 stycznia 2015 r. do 31 stycznia 2015 r. w wysokości [...] zł). W wyniku zakumulowanych start o wartości [...] zł pomniejszonych o kapitał zapasowy w wysokości [...] zł powstała ujemna skumulowana kwota [...] zł. Tym samym w wyniku zakumulowanych strat spółka utraciła 61,28% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego. Powyższe wskazuje na spełnienie przesłanki "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określonej w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia 651/2014. Organ wskazuje, że strona w bilansie na dzień 31 stycznia 2015 r. wykazała również kapitał rezerwowy o wartości [...] zł, albowiem uchwałą nr 1 z dnia 30 stycznia 2015 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników spółki zobowiązało jedynego wspólnika spółki do wniesienia dopłaty pieniężnej do majątku spółki w wysokości [...] zł w terminie do 28 lutego 2015 r. Organ podkreślił, że zgodnie z zasadami rachunkowości uchwalone lecz niewniesione dopłaty spółka powinna wykazać w bilansie w dodatkowej pozycji kapitałów własnych "należne dopłaty na poczet kapitału" z wartością ujemną. Przepis art. 36 ust. 2e ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2019 poz. 351 ze zm.) stanowi: w razie powzięcia uchwały wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określającej termin i wysokość dopłat, równowartość dopłat ujmuje się w odrębnej pozycji pasywów bilansu (kapitał rezerwowy z dopłat wspólników) i wykazuje się jako składnik kapitału własnego dopóty, dopóki ten nie zostanie użyty w sposób uzasadniający jego odpisanie; uchwalone, lecz niewniesione dopłaty wykazuje się w dodatkowej pozycji kapitałów własnych "Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego (wielkość ujemna)". Natomiast w przedmiotowej sprawie wniesienie dopłaty w wysokości [...] zł nastąpiło w dniu 25 lutego 2015 r., tj. po dniu złożenia wniosku Wn-D za miesiąc styczeń 2015 r. (data złożenia wniosku 16 luty 2015 r.), wobec czego organ nie mógł uwzględnić ww. kwoty jako składnika kapitału własnego spółki przy ustaleniu sytuacji ekonomicznej spółki na dzień złożenia wniosku Wn-D za miesiąc styczeń 2015 r. w oparciu o przesłankę z art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Istotne jest bowiem to, że organ ocenia sytuację ekonomiczną strony, na dzień złożenia wniosku Wn-D. Ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Z dokumentacji (bilans oraz rachunek zysków i strat) sporządzonej na dzień 31 marca 2015 r. wynika, że kapitał podstawowy wynosił [...] zł, kapitał zapasowy wynosił [...] zł, kapitał rezerwowy wynosił [...] zł, zaś straty spółki wynosiły [...] zł (strata z lat ubiegłych w wysokości [...] zł oraz zysk za okres od 1 stycznia 2015 r. do 31 marca 2015 r. w wysokości [...] zł). W wyniku zakumulowanych strat o wartości [...] zł pomniejszonych o kapitał zapasowy w wysokości [...] zł oraz kapitał rezerwowy w wysokości [...] zł powstała ujemna skumulowana kwota [...] zł. Tym samym w wyniku zakumulowanych strat spółka utraciła 51,91% wysokości subskrybowanego kapitału zakładowego. Powyższe wskazuje na spełnienie przesłanki "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" określonej w art. 2 pkt 18 lit. a) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Organ podkreślił, iż aby pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych mogła zostać udzielona wnioskodawcy, który spełnia kryteria przedsiębiorstwa powiązanego, dobra sytuacja ekonomiczna musi zostać potwierdzona nie tylko na poziomie samego wnioskodawcy, ale również na poziomie jednostki gospodarczej. W przedmiotowej sprawie organ zweryfikował sytuację ekonomiczną wnioskodawcy oraz jednostki gospodarczej, na podstawie całości zebranego w sprawie materiału dowodowego. W niniejszej sprawie to jednostka gospodarcza nie spełnia definicji przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji natomiast sam wnioskodawca spełnił przesłankę wynikającą z art. 2 pkt 18 lit a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Wobec czego nienależnie pobrał środki PFRON tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy styczeń 2015 r. oraz marzec 2015 r. albowiem każdy podmiot ubiegający się o pomoc publiczną w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych nie może znajdować się w trudnej sytuacji finansowej, w myśl art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji. Skoro zatem wnioskodawca spełnił przesłanki wynikające z art. 2 pkt 18 lit a) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, organ władny był nakazać zwrot środków PFRON w kontekście obowiązujących przepisów prawnych, w odniesieniu do wnioskodawcy pomocy publicznej. Z uwagi na powyższe Prezes PFRON nakazał spółce zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: - styczeń 2015 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 10 marca 2015 r. do dnia wpłaty, - marzec 2015 r. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 30 kwietnia 2015 r. do dnia wpłaty. WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi spółki na decyzję Prezesa PRRON, oddalił skargę. Sąd zauważył, że zgodnie z motywem 14 preambuły rozporządzenia 651/2014 pomoc przyznawaną przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji należy wyłączyć z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, ponieważ taka pomoc powinna być oceniana na podstawie Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r. (Dz.U. C z 1 października 2004 r. nr 244 s. 2), których okres ważności został przedłużony komunikatem Komisji dotyczącym przedłużenia okresu ważności Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw z dnia 1 października 2004 r. (Dz.U. C z 2 października 2012 nr 296 s. 3), lub ich kolejnej wersji, w celu uniknięcia przypadków obchodzenia wspomnianych wytycznych, z wyjątkiem programów pomocy na naprawę szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi. Aby zagwarantować pewność prawa, należy ustanowić jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzania oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie Komisji (UE) 651/2014 w art. 1 ust. 4 pkt c dotyczącym zakresu stosowania stanowi, że niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do pomocy dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, z wyjątkiem programów pomocy mających na celu naprawienie szkód spowodowanych niektórymi klęskami żywiołowymi. Zgodnie definicją "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" wskazaną w art. 2 pkt 18 pkt a rozporządzenia 651/2014 za takie przedsiębiorstwo uważa się przedsiębiorstwo - w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 46, a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne; W przedmiotowej sprawie podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 2 pkt 18 lit. a, gdyż w toku prowadzonego przez Fundusz postępowania okazało się, że strona spełniła przesłankę z tego przepisu, tj. ponad połowa jej subskrybowanego kapitału została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Organ ustalił jednocześnie, że strona spełnia kryteria przedsiębiorstwa powiązanego w myśl art. 3 załącznika nr I do Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014. Przedsiębiorstwa należy uznać za powiązane, gdy zachodzi między nimi co najmniej jedna z relacji wskazanych w przepisie art. 3 ust. 3 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014. W przypadku podmiotów powiązanych badanie warunku odnoszącego się do zakazu udzielania pomocy publicznej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji powinno dotyczyć wnioskodawcy oraz grupy podmiotów z nim powiązanych traktowanych jako całość tj. jednostki gospodarczej (a nie każdego podmiotu powiązanego z wnioskodawcą). Sąd podkreślił, że w celu zapewnienia zgodności pomocy z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 jednostka gospodarcza, w której skład wchodzi wnioskodawca nie może znajdować się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Z przedstawionych przez stronę oświadczeń o sytuacji ekonomicznej tejże jednostki gospodarczej za okresy styczeń 2015 r. oraz marzec 2015 r. wynika, że nie znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Sąd podkreślił jednocześnie, że aby pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych mogła zostać udzielona wnioskodawcy, który spełnia kryteria przedsiębiorstwa powiązanego, dobra sytuacja ekonomiczna musi zostać potwierdzona na poziomie samego wnioskodawcy, jak i również na poziomie jednostki gospodarczej. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości sądu, że organ zweryfikował sytuację obu tych podmiotów i ustalił, że wnioskodawca spełnił przesłankę wynikającą z art. 2 pkt 18 lit a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Wobec czego słusznie uznano, że nienależnie pobrał on środki PFRON tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy styczeń 2015 r. oraz marzec 2015 r. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosła spółka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzuciła: a) naruszenie prawa materialnego tj. art. 48a ust. 3 pkt 1 w zw. art, 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej "ustawa o rehabilitacji") w związku z art. 1 ust. 4 lit. c i art. 2 pkt 18 lit. a Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 przez błędną wykładnię, polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że w celu ustalenia czy przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji, zasadne jest dokonanie oceny sytuacji podmiotu wnioskującego/uzyskującego pomoc, podczas gdy z powołanych przepisów wynika, że ocena ta powinna dotyczyć sytuacji ekonomicznej całej grupy kapitałowej (przedsiębiorstwa), b) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 141 § 4 P.p.s.a. zdanie pierwsze, polegające na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powodów, dla których Sąd I instancji uznał, iż niezasadny był zarzut podniesiony w skardze przez skarżącą, co w istotny sposób uniemożliwia przeprowadzenie kontroli zaskarżonego wyroku. Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Spółka wystąpiła również o skierowanie pytania prawnego do TSUE czy w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit a) Rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 przez przedsiębiorstwo należy rozumieć: wszystkie podmioty wchodzące w skład grupy kapitałowej do której należy podmiot wnioskujący/uzyskujący pomoc w rozumieniu art, 107 TFUE, a w konsekwencji wymagana jest wspólna ocena podmiotów należących do grupy kapitałowej, przykładowo w oparciu o skonsolidowane sprawozdanie finansowe, albo tylko ten podmiot należący do grupy kapitałowej, który wnosi lub uzyskuje pomoc w rozumieniu art. 107 TFUE. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że Prezes PFRON nie przeprowadził poszerzonej analizy przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 oraz innych przepisów o pomocy państwa, które powinny zostać wzięte pod uwagę przy dokonaniu wykładni pojęcia przedsiębiorstwa pozostającego w trudnej sytuacji. Organ ograniczył się jedynie do przytoczenia wyżej zacytowanego stanowiska, które nie zostało poparte żadnym orzecznictwem, jak również poglądami doktryny. Na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie jest możliwe ustalenie, w jaki sposób Prezes PFRON doszedł do końcowych wniosków, w szczególności biorąc pod uwagę przedstawione w toku postępowania przez skarżącą stanowisko służb Komisji Europejskiej sprzeczne z poglądem wyrażanym przez Prezesa PFRON (co zostanie szczegółowo opisane w dalszej części skargi). Dokonując oceny, czy przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji, należy dokonywać weryfikacji sytuacji całej grupy, a nie poszczególnych przedsiębiorców wchodzących w skład grupy. W tym zakresie spółka powołała się na stanowisko Komisji Europejskiej, wyrażone w odpowiedzi na jej zapytanie. Dla oceny, czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, przede wszystkim należy ustalić jak należy rozumieć przedsiębiorstwo. Spółka podkreśliła, że dokumencie zatytułowanym "[...] Komisja Europejska stwierdziła, że przy ocenie czy przedsiębiorca znajduje się w trudnej sytuacji, pod uwagę powinna być brana sytuacja całej grupy, a nie poszczególnych podmiotów z grupy. Odnosząc się do indywidualnego zapytania spółki Komisja Europejska stwierdziła, że w odniesieniu do definicji "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", zgodnie z art. 2 ust. 18 GBER, faktycznie znaczenie ma sytuacja przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów dotyczących konkurencji, tj. chodzi o całą jednostkę gospodarczą (grupę). W określonych okolicznościach (opisanych w par. 22 "Wytycznych dotyczących pomocy państw na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji"), także sytuacja podmiotu prawnego otrzymującego pomoc może mieć znaczenie." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, w rozumieniu art. 183 § 2 P.p.s.a., który określa enumeratywnie przypadki, w których ona zachodzi. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. W niniejszym przypadku skarżąca kasacyjnie spółka sformułowała dwa zarzuty kasacyjne, spośród których jeden odnosi się do naruszenia przepisów prawa procesowego, drugi zaś regulacji materialnoprawnych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu opartego na podstawie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., w którym spółka poniosła naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., stwierdzić należy, że zarzut ten nie znajduje uzasadnionych podstaw. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. Utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, że nie jest dopuszczalne kwestionowanie za pośrednictwem zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. merytorycznej prawidłowości ocen prawnych lub wytycznych procesowych sądu administracyjnego, albowiem tego rodzaju zarzuty zmierzają do podważenia procesu lub rezultatu sądowoadministracyjnej oceny legalności wykładni lub stosowania prawa przez kontrolowane organy. Z tego powodu podniesiony w niniejszej sprawie zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może być uwzględniony. Skarżąca kasacyjnie w tym bowiem przypadku zmierza nie tyle do wykazania rzeczywistych braków uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sądu I instancji (tak należy odczytywać istotę stanowiska spółki, wyrażoną w przedmiotowym zarzucie, odwołującego się do niewyjaśnienia przez WSA w Warszawie przyczyn z jakich nie uwzględnił zarzutów skargi), co do podważenia jego stanowiska co do istoty sprawy, co jak wyżej wskazano jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga, że naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 P.p.s.a. W sposób wystarczający Sąd przedstawił w nim przebieg postępowania w sprawie oraz stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie art. 141 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia sądu jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze bezwzględny obowiązek odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Sąd I instancji wyjaśnił znaczenie i sposób zastosowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Jakkolwiek strona może się z nim nie zgadzać, niemniej jednak jego weryfikacja przez Naczelny Sąd Administracyjny nie może się odbywać z punktu widzenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Za zasadny uznać należy z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego, w którym to spółka wskazała na uchybienie przez WSA w Warszawie między innymi art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, w którym to prawodawca unijny zdefiniował pojęcie przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji. Otóż regulacja krajowa, stanowiąca o niemożności przyznania wsparcia pracodawcy znajdującemu się w trudnej sytuacji, w zakresie definicji pracodawcy znajdującego się w trudnej sytuacji odsyła do przepisów unijnych. Na gruncie tychże do tego rodzaju problematyki odwołuje się właśnie art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Zgodnie z jego brzmieniem przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji, jeżeli chodzi o spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (inną niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego) oznacza przedsiębiorstwo, w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 46 , a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne. WSA w Warszawie stanął na stanowisku, że w przypadku jednostek powiązanych, w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014, do których zalicza się skarżąca kasacyjnie spółka, warunkiem otrzymania pomocy jest niepozostawanie w trudnej sytuacji samego wnioskodawcy, ale także całej jednostki gospodarczej. Tak więc gdy sam wnioskodawca pozostaje w trudnej sytuacji, a jednostka gospodarcza do której należy nie jest dotknięta tym stanem, to eliminuje go to z możliwości uzyskania pomocy. Sąd jednocześnie nie zakwestionował stanowiska organu, w którym ten stwierdził, że w odwrotnej sytuacji, tj. pozostawania w trudnej sytuacji nie samego wnioskodawcy, ale całej jednostki gospodarczej, nie ma możliwości udzielania mu wsparcia. Taka wykładnia rozpatrywanych przepisów nie jest zasadna. Mając bowiem na uwadze rezultaty wykładni gramatycznej przytoczonych w zarzucie skarżącej kasacyjnie przepisów stwierdzić należy, że stanowisko Sądu I instancji w omawianym zakresie nie jest prawidłowe. Przeczą mu również wnioski wynikające z wykładni systemowej i funkcjonalnej omawianych przepisów. Wszystkie one prowadzą do wniosku, że w przypadku jednostek powiązanych, w tym sp. z o.o., weryfikując zaistnienie negatywnej przesłanki, w postaci pozostawania w trudnej sytuacji, należy odwoływać się do sytuacji jednostki gospodarczej – jako jednostki nadrzędnej. To jej kondycja ma w tym wypadku decydujące znaczenie, co automatycznie rzutuje na postrzeganie wnioskodawcy, w ramach tożsamych kryteriów. WSA w Warszawie bezpodstawnie przyjął, że z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 wynika konieczność wykluczenia pozostawania w trudnej sytuacji nie tylko jednostki gospodarczej, ale również samego wnioskodawcy. Taki pogląd nie znajduje legalnego uzasadnienia. W omawianym zakresie dodać również należy, że wyrażony przez organy, a niezakwestionowany przez Sąd pogląd, że w sytuacji odwrotnej, gdy to nie wnioskodawca, ale jednostka gospodarcza do której należy, pozostaje w trudnym położeniu, wyklucza z możliwości uzyskania pomocy, wskazuje na to, że organ w sposób niekonsekwentny podchodzi do wymogów unijnych w omawianym względzie, przyjmując w dodatku niekorzystną ich, z punktu widzenia ubiegających się o wsparcie podmiotów, wykładnię. Z jednej bowiem strony, w sposób dorozumiany, przyznaje prymat ocenie sytuacji jednostki, jednakże gdy ta byłaby korzystna dla podmiotu ubiegającego się o wsparcie, rozszerza wymogi zachowania właściwej kondycji finansowej na samego wnioskodawcę. To zaś nie znajduje uzasadnienia w treści omawianych regulacji. Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną rozpoznał skargę spółki na decyzję Prezesa PFRON. W tym ostatnim zakresie, kierując się art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, która została oparta na błędnej wykładni art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Na podstawie art. 209, art. 203 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2023 r. poz. 1935 z późn. zm., dalej zwanego rozporządzeniem), a także art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od Prezesa PFRON na rzecz skarżącej kasacyjnie spółki kwotę 22 953 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, tj. zwrot kosztów zastępstwa przez radcę prawnego w wysokości 8 100 zł, zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 1 312 zł, a także zwrot wydatków na uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku od uzasadnienie wyroku w wysokości 100 zł. Oprócz tego Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania przed Sądem I instancji, obejmujących: zwrot wpisu od skargi w kwocie 2 624 zł, zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego w wysokości 10 800 zł, a także zwrot wydatku poniesionego tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wynoszącej 17 zł.