I GSK 395/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 681/19 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 7 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 681/19, [...] (dalej: skarżący) zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 5 kwietnia 2019 r., w przedmiocie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że konieczność zwrotu kwot wskazanych w ww. decyzji SKO w Katowicach uniemożliwi funkcjonowaniu przedszkola, które ponosi stałe, wysokie koszty związane z bieżącą działalnością. Obowiązek zwrotu dotacji spowoduje powstanie realnego zagrożenia wielką stratą poprzez utratę środków uniemożliwiających zaspokojenie bieżących potrzeb placówki, wypełniającej zadania związane z zapewnieniem opieki dzieciom z różnego rodzaju niepełnosprawnościami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA: z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z dnia 10 maja 2011 r., II FZ 106/11; z dnia 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z dnia 28 września 2011 r., I FZ 219/11). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest, zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Na skarżącym ciąży, zatem obowiązek wykazania, że wystąpiła, co najmniej jedna z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., to jest przedstawienia okoliczności uprawdopodobniających, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje u niego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14). Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że wysokość kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta jest znaczna, jednak, aby Sąd mógł rozważyć udzielenie ochrony tymczasowej we wnioskowanym zakresie, konieczne było przedstawienie przez skarżącego konkretnych informacji potwierdzonych stosownymi dokumentami źródłowymi wskazujących spełnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący takich informacji nie przedstawił. Nie zaoferował żadnych dowodów pozwalających na ocenę jego sytuacji finansowej. Wprawdzie każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę oraz skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W świetle wyżej poczynionych powyższych uwag należy uznać, że skoro skarżący we wniosku kierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że spełniona została, choć jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., brak jest podstaw do zastosowania wobec niego ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Należy dodatkowo wyjaśnić, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 538/17). Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.