Sygnatura
I GSK 327/24
I GSK 327/24 - Wyrok NSA z 2026-05-21
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu admininstracji
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 21 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Piotr Pietrasz Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 722/23 w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 16 marca 2023 r. nr COF.OUR.6375.3160.2020 ŁD.JJ.ZZ 05451631 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z 15 listopada 2022 r. znak COF.OUR.6375.3160.2020 KA.PB.P 05451631 3. zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz J. B. 1 020 (tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 11 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 722/23 oddalił skargę J. B. (dalej zwanej: skarżącą) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum obsługi Finansowej w Katowicach (dalej zwanej: organem lub Pocztą Polską) z 16 marca 2023 r. nr COF.OUR.6375.3160.2020 ŁD.JJ.ZZ 05451631 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Organ wystawił tytuł wykonawczy celem egzekucji opłat abonamentowych za okres od 1 maja 2019 r. do 30 września 2021 r. Strona wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wywodząc, że w 2006 r. wyrejestrowała odbiornik. Wniesiony przez stronę zarzut został oddalony postanowieniem organu z 15 listopada 2022 r. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej na to postanowienie, organ wydał postanowieniem z 16 marca 2023 r. utrzymujące w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z 15 listopada 2022 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że strona 20 grudnia 2005 r. zgłosiła rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego i od tego dnia strona posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych. Dowód w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego" z 20 grudnia 2005 r. załączono do zaskarżonego postanowienia. Nie zgadzając się z tym postanowieniem skarżąca wniosła skargę do WSA w Gliwicach domagając się uchylenia postanowień obu instancji, rozpoznania sprawy na rozprawie i zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca nie mogła zostać włączona z urzędu w poczet abonentów, tzn. bez jej wniosku. Wymagana jest rejestracja, która wiązała się z wydaniem książeczki RTV. Nadto wskazał, że przesłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Wyjaśnił, że prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Dalej sąd wskazał, że skoro organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika telewizyjnego, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika. Na użytkowniku odbiorników ciąży obowiązek niezwłocznego powiadomienia (przez złożenie w placówce "Formularza zgłoszenia danych"). WSA uznał, że jeżeli skarżąca nie przedstawiła dowodu wyrejestrowania odbiornika, co miało mieć miejsce w 2006, w 2013 i w 2018 r., to ciążył na niej obowiązek uiszczania abonamentu i to niezależnie od tego, czy faktycznie korzystała z odbiornika, czy też nie. Wierzyciel nie był bowiem zobowiązany do badania i wykazania, że w okresie, za który domaga się zaległych opłat abonamentowych strona faktycznie korzystała z odbiorników RTV. Nadto sąd I instancji uznał, że na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał przez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Odnosząc się do zarzutu, jakoby w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru abonenta wpisano błędnie nazwisko skarżącej oraz wskazano nieprawidłowy kod pocztowy, sąd I instancji wskazał, że prawidłowa treść pozostałych danych pozwala na identyfikację skarżącej. To uchybienie, zdaniem WSA, należy traktować jako oczywistą omyłkę niemającą wpływu na istnienie obowiązku. W zakresie zarzutów naruszenia przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego WSA wskazał, że przepisy k.p.a. o postępowaniu dowodowym muszą być stosowane z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego. Organ rozpoznając zarzut nie prowadzi postępowania dowodowego w pełnym zakresie, a obowiązek zaznajomienia dłużnika z materiałem dowodowym doznaje ograniczenia. Zdaniem sądu organ nie miał obowiązku zaznajamiania strony z wydrukiem bazy o abonentach, ani wydrukiem danych o płatności abonamentu przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie prowadzi się postępowania dowodowego w takim zakresie, jak ma to miejsce przy rozpatrywaniu sprawy administracyjnej. To dłużnik ma wykazać zasadność zarzutu. Jeżeli zatem organ przedstawił wskazane wyżej wydruki z baz danych, uczynił to w celu weryfikacji zarzutu skarżącej, skarżąca zaś nie udowodniła zarzutu, to znaczy nie wykazała, że wyrejestrowała odbiornik TV. Skarżąca co prawda powoływała się w skardze, że w 2006 r., w 2013 r. i w 2018 r. zgłaszała wyrejestrowanie odbiornika TV, jednak – w ocenie sądu I instancji – rację ma organ uznając te twierdzenia za nieprawdziwe. Rzeczywiście w aktach sprawy znajduje się wyłącznie pismo skarżącej z 2018 r., w którym skarżąca informuje, że nie posiada telewizora, nie ogląda telewizji, a fakt ten mogą potwierdzić jej znajomi składając stosowne oświadczenie. Sąd przypomniał, że celem uwolnienia się od obowiązku uiszczania abonamentu należy wyrejestrować odbiornik. O wyrejestrowaniu odbiornika jednak nie świadczy pismo, w którym skarżąca jedynie stwierdza brak odbiornika nie wyrażając woli wyrejestrowania tegoż odbiornika. Sąd uznał, że wyrejestrowanie winno nastąpić w przewidzianej prawem formie. Nie może obowiązku wyrejestrowania zastępować oświadczenie znajomych skarżącej co do braku odbiornika. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając powyższy wyrok w całości i domagając się rozpoznania skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i uchylenia: – postanowienia organu z 16 marca 2023 r.; – postanowienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z 15 listopada 2022 r. znak: COF.OUR.6375.3160.2020 KA.PB.P 05451631, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na mocy art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 774 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej zwanej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: a) art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych (dalej zwanej: u.o.a.) przez: – jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych związany jest tylko z rejestracją odbiornika telewizyjnego, gdzie nie ma znaczenia używanie tego odbiornika, podczas gdy właściwa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że konieczność regulowania opłat abonamentowych nierozłącznie powiązana jest z faktem używania odbiornika telewizyjnego, a także jego posiadania, przy czym skarżąca nie używa oraz nie posiada odbiornika telewizyjnego przez wiele lat, czego dowodem są znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia przedstawione przez skarżącą, zaś wierzyciel oraz organ egzekucyjny nie sprostali ciężarowi w zakresie udowodnienia, że skarżąca posiadała i używała taki odbiornik, w okresie objętym tytułem wykonawczym; – jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że na skarżącej ciąży obowiązek zapłaty abonamentu podczas gdy brak jest w aktach sprawy dowodu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego, zawiadomienia o nadaniu skarżącej indywidulanego numeru identyfikacyjnego, brak jest dowodu na nadanie i poinformowanie skarżącej przez wierzyciela o nadaniu jej takiego numeru; b) art. 2 ust. 1 u.o.a. w zw. z art. 5 ust. 1 u.o.a. przez niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do uznania, że obowiązek ponoszenia opłat administracyjnych wiąże się wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika, podczas gdy obowiązek ten wiąże się z jego używaniem oraz posiadaniem, co w okresie objętym tytułem wykonawczym nie miało miejsca i nie zostało udowodnione przez organ, zaś rejestracja odbiorników służy jedynie pobieraniu opłaty administracyjnej; c) art. 2 ust. 1 – 3 u.o.a. oraz art. 5 ust. 1 u.o.a. w zw. z § 5 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 3 rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (dalej zwanego: rozporządzeniem), przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organ wykazał fakt zarejestrowania odbiornika, podczas gdy w aktach sprawy brak jest zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego skarżącej, stanowiącego dowód zarejestrowania odbiornika, zawiadomienie, na które powołuje się organ zostało wystawione na zupełnie inną osobę, przy czym wierzyciel nigdy nie sporządził zawiadomienia na prawidłowe dane skarżącej, mylne uznanie, że błąd w nazwisku i adresie należy uznać za pomyłkę pisarską, mylne stwierdzenie przez sąd, że to skarżąca ma wykazać dowód podważający fakt rejestracji odbiornika na jej nazwisko, podczas gdy obowiązek udowodnienia zarejestrowania odbiornika ciąży na wierzycielu, błędne i bezpodstawne uznanie przez sąd, że skarżąca legitymowała się książeczką numer [...], podczas gdy w aktach sprawy nie ma książeczki abonamentowej skarżącej; d) art. 2 ust. 1 – 3 u.o.a. w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia przez jego niezastosowanie i pominięcie przez sąd, że wierzyciel nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku w zakresie powiadomienia skarżącej o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, co jest konieczną materialnoprawną przesłanką do żądania uiszczania opłaty abonamentowej, zaś znajdujący się w aktach sprawy wydruk zawiadomienia wystawiony na inną osobę niż skarżąca, stanowi dowód wyłącznie na to, że skarżącej nie został nadany indywidualny numer identyfikacyjny oraz że nie została ona powiadomiona o nadaniu jej takiego numeru, zatem że nie zostały spełnione warunki konieczne do żądania zapłaty abonamentu za odbiornik TV, pominięcie przez sąd, że wyłącznie przedstawienie przez organ potwierdzenia nadania zawiadomienia do skarżącej pozwoli na udowodnienie faktu, że została ona powiadomiona o nadaniu jej indywidulanego numeru identyfikacyjnego; e) art. 2 ust. 1 – 3 u.o.a. w zw. z art. 5 ust. 5 u.o.a. przez błędną wykładnię, co doprowadziło do nieprawidłowego uznania przez sąd, że skarżąca nie wyrejestrowała odbiornika telewizyjnego, bowiem nie przedstawiła dowodu na tą okoliczność, podczas gdy co najmniej 3 razy zawiadamiała wierzyciela o zaprzestaniu używania odbiornika telewizyjnego; f) art. 2 ust. 7 – 3 oraz u.o.a. w zw. z art. 5 ust. 5 u.o.a. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek udowodnienie wyrejestrowania odbiornika RTV oraz przechowywania dowodu potwierdzającego tą okoliczność, podczas gdy żaden przepis prawa nie zobowiązuje do przechowywania dowodu wyrejestrowania w nieskończoność, mylne rozumienie przez sąd oznaczonych przepisów doprowadziło do uznania, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego, zaś w dokumentacji wierzyciela brak jest dowodu świadczącego o wyrejestrowaniu przez skarżącą odbiornika, podczas gdy wierzyciel w żaden sposób nie wykazał o jaką dokumentację chodzi, nie przedstawił na jakiej podstawie ustalił brak wyrejestrowania odbiornika oraz nie wskazał jaka jest procedura i gdzie odnotowuje wyrejestrowanie odbiornika, zaś w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej zawiadamiające wierzyciela o nieużywaniu i nieposiadaniu przez nią odbiornika TV; g) art. 2 ust. 1 – 3 oraz w zw. z art. 5 ust. 5 u.o.a. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że na skarżącej ciąży obowiązek zapłaty abonamentu, podczas gdy pismem z 25 września 2018 r. zawiadomiła ona wierzyciela o zaprzestaniu używania odbiornika telewizyjnego, zatem tytuł wykonawczy powinien zostać uchylony w tym zakresie; h) art. 2 ust. 1 – 3 oraz u.o.a. w zw. z art. 5 ust. 5 u.o.a. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że do czynności wyrejestrowania odbiornika potrzebne jest działanie operatora pocztowego, podczas gdy jedynym obowiązkiem zobowiązanego jest powiadomienie operatora o nieużywaniu odbiornika telewizyjnego, co zostało pominięte przez sąd; i) art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej zwanej: u.p.e.a.) przez niezastawanie tego przepisu i uznanie przez sąd, że istniał obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej przez skarżącą w okresie za jaki wystawiono tytuł wykonawczy, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że w okresie za jaki wystawiono tytuł wykonawczy nie istniał obowiązek zapłaty opłaty abonamentowej; 2) naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy tj.: a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej zwanej: k.p.a.) przez oddalenie skargi i błędne uznanie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest pełny i wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, podczas gdy prawidłowe i wszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie powinno doprowadzić do uchylenia postanowień organów oraz wierzyciela, z uwagi na to, że: – w aktach sprawy brak jest zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego skarżącej, stanowiącego dowód zarejestrowania odbiornika RTV, zaś sąd błędnie i niewłaściwie przyjął, że znajdujący się w aktach sprawy dokument, wystawiony na inną osobę, stanowi dowód na zarejestrowanie odbiornika przez skarżącą, gdyż doszło do omyłki pisarskiej, co skutkuje uznaniem, że skarżąca jest zobowiązana do zapłaty abonamentu, podczas gdy dokument zawierający inne dane niż dane skarżącej nie może dawać dowodu na to, że skarżąca dokonała rejestracji odbiornika telewizyjnego, a co za tym idzie, że jest ona zobowiązana do zapłaty abonamentu; – w aktach sprawy brak jest dowodu nadania do skarżącej zawiadomienia o nadaniu jej indywidulanego numeru identyfikacyjnego, a także brak jest dowodu nadania zawiadomienia, na które powołuje się organ oraz wierzyciel, zaś sąd nie uwzględnił, że konieczną materialnoprawną przesłanką do zasadności żądania uiszczenia przez skarżącą opłaty abonamentowej jest potwierdzenie nadania jej zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, co świadczy o tym, że skarżąca nie ma obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej; – sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła dowodu na wyrejestrowanie odbiornika telewizyjnego, podczas gdy skarżąca co najmniej trzykrotnie zgłaszała wierzycielowi fakt nieużywania oraz nieposiadania przez nią odbiornika TV, zwłaszcza, że w aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z 25 września 2018 r. zawiadamiające wierzyciela o nieużywaniu oraz nieposiadaniu przez nią odbiornika TV, co świadczy o tym, że dokonała ona powiadomienia wierzyciela o zaprzestaniu używania odbiornika RTV, co skutkuje uznaniem, że obowiązek zapłaty abonamentu za okres objęty tytułem wykonawczym nie istnieje, zaś w szczególności skarżąca nie jest zobowiązana do uiszczenia abonamentu, bowiem we wrześniu 2018 r. zgłosiła fakt nieużywania odbiornika RTV, na co dowód znajduje się w aktach sprawy; – sąd uznał, że obowiązek uiszczenia abonamentu istnieje podczas gdy dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają, że wierzyciel dopiero po 12 latach od pierwszego zawiadomienia o nieposiadaniu i nieużywaniu odbiornika telewizyjnego oraz po 5 latach od ponownego zawiadomienia upomniał się z uiszczeniem opłaty abonamentowej, wierzyciel przez bardzo długi okres czasu nie dochodził rzekomo należnych opłat, dlatego też skarżąca pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że dokonane przez nią zawiadomienie o nieużywaniu odbiornika RTV zostało przez nią skutecznie zgłoszone; – sąd uznał za wiarygodne, że duplikat "Zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" z 21 sierpnia 2008 r. dołączony do akt, jako wydruk z systemu komputerowego opatrzony na dodatek faksymile zamiast podpisu oraz dołączony do postanowienia z 16 marca 2023 r. wydruk z bazy danych o abonamentach ujmujący dane o pakietach startowych stanowią dowody nadania do zobowiązanej zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, podczas gdy ww. duplikat jest tylko dowodem, że zawiadomienie zostało sporządzone, a na dodatek w sposób nieodpowiadający wymogom załącznika nr 2 do rozporządzenia, a wskazany wydruk z bazy danych nie zawiera informacji jaką przesyłkę nadano 21 sierpnia 2008 r., gdzie na dodatek widnieje nazwisko innej osoby i nie można uznać, że są to dowody świadczące o wysłaniu zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego do skarżącej lub dowody świadczące w ogóle o nadaniu takiego numeru skarżącej; – sąd pominął znajdujące się w aktach sprawy dowody, że skarżąca od wielu lat nie używa oraz nie posiada odbiornika TV, która to okoliczność była przez nią podnoszona od początku postępowania, zaś sąd pominął, że opłaty abonamentowe pobierane są za posiadanie odbiorników telewizyjnych, zatem brak jest dowodu na istnienie po stronie skarżącej zobowiązania do zapłaty abonamentu; b) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez niedostrzeżenie przez sąd, że organ uniemożliwił skarżącej czynny udziału w sprawie, a także nie dał skarżącej możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia, co do zebranych dowodów, gdzie organ dopuścił dowody z dokumentów: wydruku z bazy danych o abonamentach ujmujący dane o pakietach startowych oraz wydruku z bazy danych potwierdzający wnoszone przez abonenta opłaty – bez wiedzy strony postępowania, ujawniając ww. dokumenty przez dołączenie ich do postanowienia z 16 marca 2023 r., co całkowicie uniemożliwiło stronie odniesienie się do wskazanych dowodów; c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a w zw. z art. 8 § 1 k.p.a.: – przez niedostrzeżenie przez sąd, że organ prowadził postępowanie w sposób naruszający zasadę polegającą na prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zgodnie z zasadą bezstronności i równego traktowania, przyjmując (zarzut nie został dokończony – tekst urywa się); – przez przyjęcie stanowiska organu za prawidłowe, opierającego się jedynie na niepopartych żadnymi dowodami twierdzeniach, przy czym pominiecie logicznego i uargumentowanego stanowiska skarżącej, znajdującego potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, co doprowadziło do naruszenia zasady bezstronności i równego traktowania, stawiając organ na uprzywilejowanej pozycji; d) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 65 g1 k.p.a. przez niedostrzeżenie przez sąd, że jeżeli organ Poczty Polskiej otrzymał pismo skarżącej z 25 września 2018 r. to powinien je potraktować jako wniosek o wyrejestrowanie odbiornika i przekazać wg właściwości (w wypadku uznania się za niewłaściwy), gdzie organ zaniechał tego obowiązku; e) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. art. 64 § 2 k.p.a. przez niedostrzeżenie przez sąd, że jeżeli organ Poczty Polskiej otrzymały pismo skarżącej z 25 września 2018 r. to powinien je potraktować jako wniosek o wyrejestrowanie odbiornika i nawet gdyby ww. pismo było obarczone brakami formalnymi przez niezłożenie wniosku na formularzu, to organ powinien wezwać skarżącą do uzupełnienia braku formalnego, a później nadać pismu bieg, gdzie organ zaniechał tego obowiązku. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji przez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak już wyżej wskazano z przytoczonych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Rozpatrzenie zarzutów skargi kasacyjnej należy poprzedzić pewną uwagą wstępną. Skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Wspomniane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej wyrażone w art. 183 § 1 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko z perspektywy Sądu, ale także wpływa na obowiązki profesjonalnego pełnomocnika sporządzającego skargę kasacyjną dla reprezentowanego przezeń podmiotu. Podstawy skargi kasacyjnej wyznaczają granice rozpoznania sprawy w drugiej instancji sądowej. Wyrażają się one we wskazaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Przedstawienie podstaw kasacyjnych jest obligatoryjne i powinny być one jednoznacznie sprecyzowane (art. 174 pkt 1 i 2, art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z: 5 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, Nr 3, poz. 36; 9 marca 2005 r. sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005 r. sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005 r. sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 459/06; CBOSA). Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych i zarzutów skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 1688/07; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy oczekiwać wskazania przez profesjonalnego pełnomocnika – autora skargi kasacyjnej – przepisów objętych zarzutami, to jest jednostek redakcyjnych aktów prawnych, jak i też sprecyzowania dat i nazw tych aktów oraz ich publikatorów pozwalających na zorientowanie się, którego brzmienia przepisu (ze względu na jego obowiązywanie na przestrzeni czasu) zarzut dotyczy. Związanie sądu kasacyjnego zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej oznacza zatem, że sąd ten – co do zasady – nie ma kompetencji do kontroli legalności postępowania pierwszoinstancyjnego poza granicami zaskarżenia. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego. Na wstępie wskazać należy, że dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2024 r. sygn. akt III OSK 2469/22; Legalis). Dalej, o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. W konsekwencji, dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Trzeba zatem wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z tych przepisów, który w ocenie skarżącego kasacyjnie naruszył sąd I instancji. Ponadto w treści samego zarzutu – niezależnie od obowiązku wyjaśnienia zajętego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – konieczne jest wskazanie, na czym polegało naruszenie konkretnego przepisu, oraz przedstawienie prawidłowej – w ocenie autora skargi kasacyjnej – wersji wykładni lub zastosowania danego przepisu, a także określenie wpływu zarzucanego naruszenia na treść rozstrzygnięcia (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 666/24; Legalis). Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasad postępowania dowodowego. Postępowanie egzekucyjne ma charakter szczególny i ograniczony. W ramach zarzutów zgłaszanych na podstawie art. 33 u.p.e.a. organ bada przede wszystkim istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie oznacza to jednak prowadzenia pełnego postępowania dowodowego właściwego dla klasycznego postępowania administracyjnego. Organ zgromadził materiał dowodowy wystarczający do oceny zgłoszonych zarzutów, a następnie dokonał jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Skarżąca ogranicza się w istocie do polemiki z oceną dowodów dokonaną przez organ oraz sąd I instancji, nie wykazując jednocześnie, jakie konkretne ustalenia faktyczne zostałyby poczynione odmiennie, gdyby postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w postulowany przez nią sposób. Nie sposób również przyjąć, że doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca miała możliwość zapoznawania się z aktami sprawy oraz prezentowania własnego stanowiska na kolejnych etapach postępowania. Sam fakt dołączenia wydruków systemowych do akt postępowania nie oznacza automatycznie pozbawienia strony prawa do obrony swoich interesów. Co istotne, skarżąca nie wykazała, jakie konkretne argumenty lub wnioski dowodowe mogłaby przedstawić, gdyby została uprzednio zawiadomiona o dołączeniu wskazanych dokumentów do akt sprawy, ani w jaki sposób mogłoby to doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia. Brak jest zatem podstaw do uznania, że ewentualne uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dalej wskazać należy, że zarzuty procesowe sformułowane w pkt 2 lit. c – e skargi kasacyjnej nie mogą odnieść zamierzonego skutku z tej przyczyny, że nie zostały należycie uzasadnione. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale również ich uzasadnienie. Obowiązek ten nie sprowadza się wyłącznie do wskazania naruszonych przepisów, lecz wymaga przedstawienia wywodu prawnego wyjaśniającego, na czym konkretnie polegało uchybienie sądu I instancji oraz jaki wpływ mogło ono mieć na wynik sprawy. Tymczasem w odniesieniu do zarzutów procesowych określonych w pkt 2 lit. c – e skargi kasacyjnej skarżąca poprzestała zasadniczo na samym przytoczeniu przepisów oraz ogólnikowym zakwestionowaniu stanowiska sądu I instancji, nie przedstawiając argumentacji pozwalającej na przeprowadzenie kontroli kasacyjnej w tym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast uprawniony do samodzielnego konstruowania za stronę uzasadnienia podstaw kasacyjnych ani domyślania się intencji autora skargi kasacyjnej. Brak należytego uzasadnienia podstaw kasacyjnych uniemożliwia ich merytoryczną ocenę. Z tej przyczyny zarzuty procesowe wskazane w pkt 2 lit. c – e skargi kasacyjnej nie mogły zostać uznane za usprawiedliwione. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego podnieść należy, że art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych z 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1585; dalej zwanej: ustawą abonamentową), wskazuje że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika (ust. 3 powołanego artykułu). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188, z późn. zm.). Ustawa abonamentowa nie precyzuje natomiast wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 ustawy abonamentowej, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego/telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest z faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarejestrowanie odbiornika, także pod rządami którejkolwiek z ustaw (ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" – Dz. U. Nr 45, poz. 307, ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności – Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275, ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji – Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34), "bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym", a "obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (patrz: np. wyrok NSA z 22 marca 2018 r. sygn. akt II GSK 1343/16; tamże). Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 16 marca 2010 r. sygn. akt K 24/08 wskazał, że: "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (patrz: wyrok NSA z 10 października 2015 r. sygn. akt II GSK 1818/14; tamże). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności. W konsekwencji niezasadne są zarzuty z pkt 1 lit. a – b petitum skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom skarżącej sąd I instancji nie przyjął, że obowiązek abonamentowy pozostaje całkowicie oderwany od używania odbiornika RTV. Trafnie jednak wskazał, że w świetle konstrukcji przyjętej przez ustawodawcę obowiązek ten pozostaje ściśle związany z faktem zarejestrowania odbiornika oraz brakiem jego skutecznego wyrejestrowania. Stanowisko to pozostaje konsekwencją systemowej wykładni przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. O ile bowiem art. 2 ust. 1 ustawy wiąże obowiązek opłat z używaniem odbiornika, o tyle ustawodawca w art. 2 ust. 2 wprowadził domniemanie jego używania przez osobę posiadającą zarejestrowany odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W istocie zarzut kasacyjny nie zmierza do wykazania wadliwej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy, lecz stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi dotyczącymi tego, czy skarżąca skutecznie wyrejestrowała odbiornik oraz czy obaliła ustawowe domniemanie jego używania. Kwestie te pozostają jednak w sferze ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie wykładni prawa materialnego. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ. Skarżąca kasacyjnie dokonała zgłoszenia rejestracji odbiornika telewizyjnego 20 grudnia 2005 r. na adres [..]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 2 ust. 1 – 3 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z § 5 ust. 1 – 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że wyłącznie przedłożenie oryginału zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego albo książeczki abonamentowej mogłoby stanowić dowód rejestracji odbiornika. Przepisy ustawy o opłatach abonamentowych ani rozporządzenia wykonawczego nie ustanawiają zamkniętego katalogu środków dowodowych służących wykazaniu faktu rejestracji odbiornika. Okoliczność ta może zostać ustalona również na podstawie innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym danych systemowych operatora, historii wpłat abonamentowych czy dokumentacji związanej z nadaniem numeru identyfikacyjnego. W niniejszej sprawie organy dysponowały dokumentacją systemową odnoszącą się do abonenta, obejmującą numer identyfikacyjny, historię rozliczeń oraz dane dotyczące procesu nadania numeru abonamentowego. Materiał ten został poddany ocenie przez organ oraz sąd I instancji zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem, że brak w aktach oryginału książeczki abonamentowej uniemożliwiał przyjęcie, że skarżąca była użytkownikiem zarejestrowanego odbiornika RTV. Upływ znacznego okresu czasu od momentu rejestracji odbiornika uzasadnia możliwość wykazywania tej okoliczności przy użyciu innych środków dowodowych. Nie jest zasadny zarzut dotyczący niewykazania przez organ powiadomienia skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. operator publiczny nadaje użytkownikom indywidualny numer identyfikacyjny oraz powiadamia ich o tym fakcie przez przesłanie zawiadomienia. Przepis ten nie przewiduje obowiązku doręczenia zawiadomienia przesyłką rejestrowaną ani za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Tym samym brak potwierdzenia nadania przesyłki poleconej nie może samodzielnie prowadzić do przyjęcia, że obowiązek informacyjny nie został wykonany. W aktach sprawy znajdował się duplikat zawiadomienia wygenerowany z systemu operatora oraz wydruki z bazy danych abonamentowych. Dokumenty te stanowią dokumenty prywatne w rozumieniu przepisów postępowania administracyjnego i podlegają ocenie w ramach zasady swobodnej oceny dowodów. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że wyłącznie urzędowe potwierdzenie nadania przesyłki mogłoby stanowić dowód wykonania obowiązku informacyjnego. Żaden przepis prawa nie nakładał na operatora obowiązku przechowywania dowodów nadania takich zawiadomień przez czas nieograniczony. Podkreślenia wymaga, że część orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych prezentuje pogląd o konieczności wykazania przez operatora faktu wysłania zawiadomienia, jednakże orzeczenia te zapadały w indywidualnych stanach faktycznych i nie mają charakteru wiążącego w niniejszej sprawie. W niniejszym postępowaniu organ dysponował dokumentacją systemową wskazującą na wygenerowanie oraz obsługę procesu nadania numeru identyfikacyjnego. Dokumentacja ta mogła zostać uznana za wystarczającą dla przyjęcia, że obowiązek wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia został wykonany. Nietrafny jest także zarzut dotyczący błędów w nazwisku i adresie abonenta ujawnionych w dokumentacji operatora. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że rozbieżności te miały charakter oczywistych omyłek pisarskich, które nie uniemożliwiały identyfikacji osoby zobowiązanej. Ocena ta znajdowała podstawę w całokształcie materiału dowodowego, w szczególności w zbieżności pozostałych danych identyfikacyjnych oraz ciągłości danych abonamentowych przypisanych do skarżącej. Nie można podzielić stanowiska, że każda nieścisłość w zapisie nazwiska lub adresu automatycznie prowadzi do uznania dokumentacji za całkowicie niewiarygodną albo wyklucza możliwość ustalenia tożsamości abonenta. Chybiony pozostaje również zarzut, jakoby sąd przerzucił na skarżącą ciężar wykazania braku rejestracji odbiornika. To organ obowiązany był wykazać istnienie obowiązku abonamentowego i obowiązek ten został zrealizowany przez przedłożenie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Natomiast skarżąca, kwestionując prawidłowość tych ustaleń oraz wywodząc skutki prawne z twierdzenia o braku rejestracji lub skutecznym wyrejestrowaniu odbiornika, obowiązana była przedstawić argumenty i dowody podważające ustalenia organu. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej sąd I instancji oceniał całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, a nie pojedynczy dokument w oderwaniu od pozostałych okoliczności sprawy. W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że sąd I instancji dopuścił się błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla skuteczności zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) niezbędne byłoby w niniejszej sprawie przedstawienie dowodów potwierdzających, zniesienie powstałego uprzednio obowiązku w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało by to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika. Sama okoliczność późniejszego twierdzenia o nieposiadaniu odbiornika telewizyjnego nie prowadzi automatycznie do wygaśnięcia obowiązku abonamentowego. Ustanie obowiązku następuje bowiem w wyniku skutecznego wyrejestrowania odbiornika. Usprawiedliwiony okazał się natomiast zarzut dotyczący błędnej wykładni art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych, dokonanej w związku z oceną skutków oświadczeń skarżącej o zaprzestaniu używania odbiornika telewizyjnego. Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych osoba posiadająca zarejestrowany odbiornik może dokonać zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika, zaś operator wyznaczony dokonuje jego wyrejestrowania. Przepis ten nie określa jednak szczególnej formy ani treści takiego zgłoszenia, nie przewiduje również ustawowego obowiązku dokonania tej czynności wyłącznie na urzędowym formularzu. W tym kontekście istotne znaczenie ma stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 sierpnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1107/23, zgodnie z którym przepisy rozporządzenia regulujące problematykę wyrejestrowania odbiorników oraz określające wzory formularzy zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 6 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych. NSA wskazał, że ustawowe upoważnienie dotyczy wyłącznie warunków i trybu rejestracji odbiorników, nie obejmuje natomiast problematyki wyrejestrowania ani określania wzorów formularzy dotyczących zaprzestania używania odbiorników. Tym samym nie można wyprowadzać wobec abonenta negatywnych skutków wyłącznie z faktu, że informacja o zaprzestaniu używania odbiornika nie została złożona na urzędowym formularzu przewidzianym w rozporządzeniu. W realiach niniejszej sprawy bezsporne jest, że skarżąca wielokrotnie kierowała do Poczty Polskiej pisma, w których wskazywała, iż nie posiada i nie używa odbiornika telewizyjnego. Zarówno organ, jak i sąd I instancji przyjęły jednak, że oświadczenia te pozostają bez znaczenia prawnego wobec niedopełnienia formalności wyrejestrowania przewidzianych w rozporządzeniu. Stanowisko to jest nieprawidłowe. Skoro bowiem – jak wyjaśniono w wyroku sygn. akt I GSK 1107/23 – przepisy rozporządzenia dotyczące wyrejestrowania odbiorników budzą zasadnicze wątpliwości co do ich zgodności z art. 6 ust. 4 ustawy abonamentowej oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, to organy nie mogły poprzestać wyłącznie na formalnym stwierdzeniu braku wyrejestrowania dokonanego według wzoru przewidzianego w rozporządzeniu. Oświadczenia strony o zaprzestaniu używania odbiornika wymagały merytorycznej oceny i wyjaśnienia ich znaczenia dla istnienia obowiązku abonamentowego. Trafnie przy tym wskazano w powołanym wyroku NSA, że nawet jeśli nie dochodzi automatycznie do wyrejestrowania odbiornika wskutek samego oświadczenia abonenta, to wierzyciel obowiązany jest podjąć czynności wyjaśniające zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego. Zaniechanie takich działań nie może następnie obciążać strony. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd I instancji błędnie zaakceptował wykładnię art. 5 ust. 5 ustawy abonamentowej przyjętą przez organ, utożsamiając skuteczność zgłoszenia zaprzestania używania odbiornika wyłącznie z dochowaniem wymogów formalnych przewidzianych w rozporządzeniu. Uchybienie to miało bezpośredni wpływ na ocenę prawidłowości postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez wierzyciela i organ egzekucyjny. W konsekwencji skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu jedynie w zakresie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych odnoszących się do niewyjaśnienia okoliczności związanych ze zgłaszanym przez skarżącą zaprzestaniem używania odbiornika RTV. W pozostałym zakresie zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę, uznając że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie tego samego organu podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego, na które składają się koszty postępowania kasacyjnego oraz koszty postępowania przed sądem I instancji, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 lutego 2024
- Symbol z opisem
- 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Pietrasz Piotr Piszczek
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
art. 33 · Dz.U. 2022 poz. 479
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 10 § 1 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 176 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Usatwa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - t.j.
art. 2 ust. 1 3 oraz art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 5 · Dz.U. 2020 poz. 1689
- ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych
§ 5 ust. 1 3 · Dz.U. 2007 nr 187 poz. 1342
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny