I GSK 320/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w A. o sprostowanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt I GSK 320/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej A. sp. j. A.A. B.B. w A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2264/15 w sprawie ze skargi A. sp. j. A.A. B.B. w A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić wniosek o sprostowanie wyroku.

Wyrokiem z 4 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną A. sp. j. A.A. B.B. w A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 listopada 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2264/15 oraz zasądził od A.A. i B.B. solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w A. kwotę 3000 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w A. (w skrócie: Dyrektor IAS) wniósł o sprostowanie powyższego wyroku NSA w punkcie 2 sentencji w ten sposób, aby w miejsce solidarnie zobowiązanych do uiszczenia kosztów postępowania kasacyjnego wspólników skarżącej Spółki wpisać samą Spółkę, to jest A. sp. j. A.A. B.B. w A. W uzasadnieniu Dyrektor IAS podniósł, iż odpowiedzialność wspólników spółki jawnej ma miejsce dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Regulacja z art. 156 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecny tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; w skrócie: p.p.s.a.), który to przepis, zgodnie z art. 193 cyt. ustawy, ma odpowiednie zastosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przewiduje rektyfikację wyroku w przypadku, gdy w jego treści dopuszczono się określonych uchybień. Sprostowaniu, w każdym czasie, podlegają niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie następuje z urzędu, ale także na żądanie strony (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz J.P. Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 341; postanowienie NSA z 5 października 2012 r., sygn. akt II OZ 790/12; publ. CBOSA). Z treści art. 156 § 1 p.p.s.a. wynika, że koniecznym warunkiem sprostowania jest "oczywistość" każdej z postaci niedokładności lub omyłki. Musi ona jednoznacznie wynikać z treści orzeczenia w sposób pozwalający na jej natychmiastowe rozpoznanie. Należy podkreślić, że nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym w doktrynie podkreśla się, że chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te – co należy wyraźnie zaznaczyć – muszą mieć charakter oczywisty. Wykładnia gramatyczna komentowanego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Nie ulega wątpliwości, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia, która to zasada odnosi się zarówno do zmiany pod względem podmiotowym, jak i pod względem przedmiotowym. Sprostowanie nie jest bowiem środkiem prawnym, który prowadzić może do istotnej zmiany treści rozstrzygnięcia, np. przez wprowadzenie nowego podmiotu (por. np. postanowienie z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 1120/14, LEX nr 1624466, postanowienie Sądu Najwyższego z 3 marca 1976 r., sygn. akt II CZ 11/76, LEX nr 7806 oraz uchwała Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1995 r., III CZP 43/95, OSNC 1995/9; a także Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 156 § 1, wyd. VII Lex/el). A. sp. j. A.A. B.B. w A. jest spółką osobową, prowadzącą przedsiębiorstwo pod własną firmą, która jednocześnie nie jest inną spółką handlową. Zgodnie z treścią art. 22 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1577; w skrócie: k.s.h.), każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31 k.s.h., który przewiduje możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu zobowiązań spółki przeciwko wspólnikowi. Z istoty solidarności wynika, że spółka jawna i jej wspólnicy są zobowiązani w ten sposób, iż wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich tych podmiotów łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregoś z dłużników zwalnia pozostałych. Sprawa o świadczenie, za które dłużnicy odpowiadają solidarnie, nie musi się zatem toczyć z udziałem ich wszystkich, a wyrok nie musi dotyczyć ich niepodzielnie. Solidarność bierna istnieje w interesie wierzyciela, nie może więc on być zmuszony do prowadzenia sprawy przeciwko wszystkim dłużnikom, jeżeli jest to sprzeczne z jego interesem (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt I ACa 630/15; postanowienie NSA z 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt I GSK 222/16 publ. CBOSA). Mając powyższe na uwadze, wobec niewykazania przez wnioskodawcę zaistnienia przesłanki oczywistej omyłki, o której mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a., na podstawie art. 156 § 1 i § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.