I GSK 308/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 448/22 w zakresie pozostawienia skargi bez rozpatrzenia w sprawie ze skargi [...] na uchwałę Zarządu Województwa Lubuskiego z dnia 16 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z 11 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 448/21 w pkt 1 pozostawił bez rozpatrzenia skargę [...] na uchwałę Zarządu Województwa Lubuskiego z 16 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu. W pkt 2 zwrócił skarżącej od 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. [...] – dalej: skarżąca lub spółka - pismem nadanym w urzędzie pocztowym 15 grudnia 2021 r., wniosła skargę na uchwałę Zarządu Województwa Lubuskiego wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia. Zaskarżona uchwała została doręczona stronie skarżącej 30 listopada 2021 r. Czternastodniowy termin do wniesienia skargi upłynął, więc 14 grudnia 2021 r. (wtorek). Uzasadniając pozostawienie skargi spółki bez rozpatrzenia WSA w Gorzowie Wielkopolskim podkreślił, że w myśl art. 61 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818, dalej, jako ustawa wdrożeniowa) w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – dale: p.p.s.a.). Skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, a w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 - w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na uzupełnienie protestu lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarga podlega wpisowi stałemu (art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Z kolei, jak stanowi art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w ust. 2, powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżona uchwała została doręczona skarżącej w dniu 30 listopada 2021 r. Termin do wniesienia skargi upływał z dniem 14 grudnia 2021 r. (wtorek). W zaskarżonej uchwale pouczono stronę skarżącą o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61 ustawy wdrożeniowej. Skarżąca dopiero w dniu 15 grudnia 2021 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a więc już po upływie ustawowego czternastodniowego terminu, wniosła skargę do Sądu. [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 61 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej w powiązaniu z art. 45 k.p.a. w zw. z art. 67 ustawy wdrożeniowej poprzez niewłaściwe zastosowanie albowiem Skarżąca nie uchybiła terminowi do skutecznego złożenia skargi z uwagi na fakt, iż nie doszło do skutecznego doręczenia jej zaskarżonej przez nią uchwały; tym samym nie było podstaw do pozostawienia skargi bez rozpatrzenia, 2. art. 45 ust. 4 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 45 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że informacja o wynikach ponownej oceny wydana przez Zarząd Województwa Lubuskiego została doręczona prawidłowo i skutecznie osobie uprawnionej (ze skutkiem otwarcia biegu terminu do złożenia skargi do WSA), podczas gdy doręczenie nastąpiło do rąk osoby nieuprawnionej 3. art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do obliczenia terminu względem wniesionej skargi, w sytuacji gdy nie doszło do skutecznego doręczenia uchwały Zarządu Województwa Lubuskiego, co skutkowało uznaniem przez Sąd wniesienia skargi po terminie i w konsekwencji wydaniem zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji nie powinien był uznać, że Skarżąca wniosła skargę po terminie w sytuacji, gdy nie doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonego przez nią rozstrzygnięcia. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w jej uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna i dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach, której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega, więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest, bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Sąd I instancji kontrolowanym postanowieniem pozostawił bez rozpatrzenia skargę spółki, na podstawie art. 61 ust. 6 ustawy wdrożeniowej, jako wniesioną po upływie ustawowego terminu, zaś postawione w skardze kasacyjnej zarzuty kwestionują tą okoliczność. Zarzuty te, należało uznać za bezzasadne. Z kolei ich komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Istota sporu na obecnym etapie postępowania sprowadza się do oceny czy Sąd I instancji prawidłowo pozostawił bez rozpatrzenia skargę skarżącej spółki, z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego czternastodniowego terminu. Ustawa wdrożeniowa wprowadza też pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a., m.in. skrócone zostały terminy do wniesienia skargi i skargi kasacyjnej, wprowadzono termin do rozpatrzenia skargi, a także przewidziano tryb jej wniesienia bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a. Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, skarga, o której mowa w ust. 1, jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 58 ust. 1 albo ust. 4 pkt 2, art. 59 albo art. 66 ust. 2 pkt 1, a w przypadku, o którym mowa w art. 54 ust. 3 - w terminie 14 dni od dnia upływu terminu na uzupełnienie protestu lub poprawienie w nim oczywistych omyłek, wraz z kompletną dokumentacją w sprawie bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Skarga podlega wpisowi stałemu. Z kolei, jak stanowi art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wniesienie skargi po terminie, o którym mowa w ust. 2, powoduje pozostawienie jej bez rozpatrzenia. W sprawie zaskarżona uchwała została doręczona skarżącej w dniu 30 listopada 2021 r. Termin do wniesienia skargi upływał z dniem 14 grudnia 2021 r. (wtorek). W uchwale pouczono stronę skarżącą o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61 ustawy wdrożeniowej. Skarżąca dopiero 15 grudnia 2021 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a więc już po upływie ustawowego czternastodniowego terminu, wniosła skargę do Sądu. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że przesyłka zawierająca zaskarżoną uchwałę odebrał pracownik innej spółki - [...]- mieszczącej się w tym samym budynku. Pracownik ten przekazał przesyłkę spółkę wskazując, że została ona odebrana w dniu 1 grudnia 2021 r. W imieniu spółki jedynie jej prezes oraz pracownik [...]są umocowani do odbioru korespondencji. Po tym fakcie spółka wywiodła reklamację do Poczty Polskiej S.A. w przedmiocie dokonywania skarżącej doręczeń przez doręczyciela. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że obowiązkiem osób prawnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe i by odbioru dokonywała osoba upoważniona. Podmioty te są jednocześnie zobligowane do podjęcia takich działań organizacyjnych, aby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione. Tym samym organ, a także Sąd oceniający skuteczność doręczenia pisma, może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do spółki, jest uprawniona do wykonania tej czynności. W konsekwencji, jeżeli dana osoba przebywała w miejscu siedziby spółki i nie oświadczyła doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Nadto podkreślić należy, że do odbioru przesyłki pocztowej nie jest konieczne uprawnienie do reprezentowania spółki (tak też NSA w postanowieniu z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1534/21). Na marginesie wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie wskazuje, że również odpis zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji został odebrany przez [...]. Kierowaną w sprawie uprzednią korespondencję do skarżącej kasacyjnie również odbierała osoba trzecia. Powyższe potwierdza fakt, że zaskarżone postanowienie WSA zostało również odebrane przez tą samą osobę, która odebrała uchwałę tj. [...]. Zaś skarżąca kasacyjnie fakt doręczenia przesyłek nieuprawnionej osobie zaczęła podnosić dopiero po otrzymaniu postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpoznania. Należy również wskazać, że NSA nie dysponuje odpowiedzią Poczty Polskiej na złożoną przez skarżącego reklamację odnośnie nieprawidłowego doręczenia przesyłek. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo pozostawił skargę spółki bez rozpatrzenia, wobec wniesienia jej po upływie ustawowego czternastodniowego terminu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej. Odnosząc się do wniosku skarżącej kasacyjnie o zasądzenie kosztów postępowania należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 203 p.p.s.a. w postępowaniu kasacyjnym nie zasądza się zwrotu kosztów postępowania w przypadku skarg kasacyjnych na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych kończących postępowanie (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/2/23