I GSK 305/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Go 709/19 o odrzuceniu skargi R. Z. na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 22 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Go 709/19 odrzucił skargę R. Z. na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., jego kognicją objęte są postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem m. in. postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. WSA zaznaczył, że skarżąca wniosła skargę na takie właśnie postanowienie. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej od tego postanowienia skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: - art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi na postanowienie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. odrzucającego zarzuty skarżącej z dnia [...] kwietnia 2019 r. w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym; - art. 58 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące odrzuceniem skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego orzeczenia) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna nie jest zasadna. W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucając skargę na postanowienie w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, jako złożoną w sprawie wyłączonej spod kognicji sądów administracyjnych. Przypomnieć należy, że skarga na postanowienie organu w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, została złożona w sprawie, która mocą przepisów prawa została wyłączona spod kognicji sądów administracyjnych. W tym zakresie wskazać należy, że przyjęta w art. 2 Konstytucji RP konstytucyjna zasada demokratycznego państwa prawnego z którego wyprowadzane jest prawo do procesu zakłada, że prawo do obrony sądowej następuje na drodze regulowanej przepisami prawa procesowego. Granice wyznaczenia prawa do procesu przed sądem administracyjnym reguluje ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem warunkiem dopuszczalności skargi jest to, aby sprawa podlegała kontroli sądu administracyjnego, a więc mieściła się w ustawowym katalogu spraw poddanych kognicji sądów administracyjnych, określonym w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Przepis ten w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w związku z nowelizacją ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonaną ustawą nowelizacyjną z dnia 9 kwietnia 2015 r. wyłączał kontrolę przez sądy administracyjne postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wskazując na treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r., od tej daty, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których, jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dokonała zatem nowelizacji art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., polegającej na wyłączeniu możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (por. postanowienia NSA: z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5182/16, z dnia 25 kwietnia 2016 r., II FSK 953/16, z dnia 6 lipca 2016 r., II GSK 2962/16, z dnia 19 lipca 2016 r., II OSK 1544/16, czy z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2422/16, dostępne w CBOSA). W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Ponadto wskazano, że w tych wypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Należy podkreślić, że treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym, to znaczy od 15 sierpnia 2015 r., stanowi jedyną podstawę zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (por. A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2016). Mając to wszystko na uwadze NSA, na mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.