I GSK 2124/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku J. S. Spółka A o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 1307/17 w sprawie ze skargi J. S. Spółka A na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 1307/17, działając na podstawie art. 61 ust. 6 w zw. z art. 61 ust. 7 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa, u.z.p.r.) pozostawił bez rozpatrzenia skargę J. S. Spółka A na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie unieważnienia protestu. Jak wynika z akt sprawy odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 12 marca 2018 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – karta akt sądowych nr 190). Sąd pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do wniesienia zażalenia od powyższego orzeczenia, wskazując 7-dniowy termin na dokonanie tej czynności procesowej. W dniu 20 marca 2018 r. profesjonalny pełnomocnik w imieniu skarżącego złożył (zgodnie z pouczeniem) zażalenie na powyższe postanowienie za pośrednictwem Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 2124/18 pozostawił skargę kasacyjną strony bez rozpatrzenia oraz orzekł o zwrocie wpisu. W uzasadnieniu stwierdził, że od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego pozostawiającego skargę bez rozpatrzenia z przyczyn wymienionych w art. 61 ust. 6 u.z.p.r. - przysługuje środek odwoławczy w formie skargi kasacyjnej, a nie zażalenia. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest zaś pogląd, że zażalenie wniesione od orzeczenia, od którego służy skarga kasacyjna, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Sąd wskazał, że postanowienie WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2018 r. zostało doręczone spółce w dniu 12 marca 2018 r. (zpo – k. 190 akt sądowych). Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął zatem 26 marca 2018 r. Skarga kasacyjna (zatytułowana zażalenie, sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika) została nadana 19 marca 2018 r. (koperta – k. 201 akt sądowych), ale na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zamiast bezpośrednio do NSA, jak tego wymaga art. 62 ust. 1 zd. 1 u.z.r.p. Zatem za datę wniesienia skargi kasacyjnej przyjąć należało dzień przekazania jej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przez WSA, co w tej sprawie nastąpiło dopiero 25 kwietnia 2018 r. Skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 30 kwietnia 2018 r. Tym samym czternastodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej został przekroczony. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wystąpiła przesłanka do pozostawienia skargi kasacyjnej bez rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił jednak uwagę, że w piśmie przewodnim o doręczeniu odpisu zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji zawarł błędne pouczenie o możliwości wniesienia przez skarżącego zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczania postanowienia, za pośrednictwem WSA w Krakowie. Strona zastosowała się do tego pouczenia i wniosła zażalenie za pośrednictwem Sądu I instancji, sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony 13 czerwca 2018 r. W dniu 20 czerwca 2018 r. pełnomocnik strony na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1-2 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną i wymaganymi przez ustawę wdrożeniową załącznikami. W uzasadnieniu strona wskazała, że działając bez pełnomocnika na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego pozostawała w przekonaniu, że pouczenie co do trybu i sposobu wniesienia środka odwoławczego jest prawidłowe. Błędne pouczenie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 reguluje postępowanie sądowoadministracyjne w sposób pod wieloma względami odmienny od przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z przyjętą w tej ustawie zasadą odpowiedniego stosowania przepisów p.p.s.a. Odpowiednie stosowanie przepisów prawa polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany. Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Opisany w powyższym artykule zakres wyłączeń stosowania przepisów p.p.s.a. nie oznacza jednak, że wszystkie niewymienione w tym przepisie jednostki redakcyjne p.p.s.a. mają zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach uregulowanych ustawą wdrożeniową. Należy zauważyć, że ustawodawca ustanawiając w art. 64 ustawy wdrożeniowej zasadę, że przepisy p.p.s.a. mają zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, jednocześnie wprowadził szczególne regulacje, wyłączające w niektórych przypadkach stosowanie niewymienionych w art. 64 jednostek redakcyjnych p.p.s.a., względnie powodujące daleko idące modyfikacje w stosowaniu przepisów p.p.s.a. Stosownie do treści art. 62 ustawy wdrożeniowej wnioskodawca, właściwa instytucja zarządzająca lub pośrednicząca, bądź też właściwa instytucja, o której mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy, może wnieść skargę kasacyjną bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego, przy czym art. 61 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy wdrożeniowej stosuje się odpowiednio. W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest sporne, bowiem w sytuacji doręczenia odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem 12 marca 2018 r., termin na wniesienie skargi kasacyjnej upływał w dniu 26 marca 2018 r. Z faktem uchybienia terminowi niewątpliwie zgadza się pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie i w konsekwencji, z uwagi na niedokonanie czynności procesowej w postaci wniesienia stosownego środka zaskarżenia w ustawowym terminie, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Samo wykazanie zdarzenia lub faktu, z którego wynika prawdopodobieństwo braku winy, powinno być wystarczającym dla uznania, iż zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z okoliczności przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jasno wynika, że do uchybienia doszło wskutek błędnego pouczenia strony o terminie i trybie złożenia środka zaskarżenia. Zaistniała sytuacja świadczy o braku zawinienia po stronie skarżącej, tym bardziej, że w chwili otrzymania niniejszego pouczenia, skarżący działał osobiście i nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie, jak wywiedziono powyżej, skarga kasacyjna wprawdzie została wniesiona z uchybieniem terminu, jednakże nie może ujść uwadze, iż skarżący został wprowadzony w błąd wadliwym pouczeniem sądu administracyjnego, którego treść jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, normującymi termin do wniesienia skargi kasacyjnej odmiennie niż termin przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 62 ustawy wdrożeniowej, określający termin 14 dni na wniesienie skargi kasacyjnej, stanowi bowiem lex specialis w stosunku do przepisu art. 177 § 1 p.p.s.a., określającego termin 30 dni na dokonanie tej samej czynności procesowej. Taka okoliczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do złożenia stosownego na tym etapie postępowania środka zaskarżenia i jest wystarczającym wykazaniem przesłanek wyłączających winę w uchybieniu terminu . Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 64 ustawy wdrożeniowej, orzekł jak w sentencji.