I GSK 206/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4632/21 w sprawie ze skargi K. A. W. na postanowienie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. A. W. na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2022 r., o sygn. akt V SA/Wa 4632/21, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - obecnie tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), oddalił skargę K. A. W. na postanowienie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej K. A. W. zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez jego wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 735) – zwanej dalej "k.p.a." poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie posiada statusu strony postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Ministra Środowiska z [...] września 2016 r. podczas gdy w przedmiotowym postępowaniu skarżący legitymuje się interesem prawnym we wszczęciu ww. postępowania, a tym samym winien być uznany za stronę postępowania. 2. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a., poprzez bezzasadne oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżona decyzja naruszała art. 28 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Argumenty na poparcie zarzutów przytoczono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekł się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania i dlatego rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Istota sporu w świetle sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ściśle ze sobą powiązanych, sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który zaakceptował pogląd organu, zgodnie z którym skarżący w postępowaniu, którego wznowienia się domagał, nie posiada interesu prawnego. Wobec tego przypomnieć należy, że prawnie chroniony interes w rozumieniu art. 28 k.p.a. to taki, który znajduje umocowanie w przepisach prawa. Wiele lat temu E. Iserzon określił interes w ujęciu podmiotowym jako "emocjonalny stan pragnienia pewnego stanu rzeczy po stronie podmiotu, o który chodzi.". Dopiero jednak "Jeśli ten interes ustawodawca poddał ochronie prawnej, staje się on interesem w znaczeniu prawnym." (E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory formularze, Warszawa 1965, s. 26 i 60). Ochronie w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym podlega zatem tylko taki interes jednostkowy, który ma charakter kwalifikowany, oparty na prawie. Źródłem interesu prawnego jest norma prawna wyrażająca uprawnienie bądź obowiązek, którego konkretyzacja nastąpić ma w postępowaniu administracyjnym. Przepisy, z których tego rodzaju norma może zostać dekodowana mogą należeć także do innych dziedzin niż prawo administracyjne, czego przykładem są choćby cywilistyczne przepisy o własności, odnoszące się do prawa rzeczowego, czy nawet rodzinnego. Wzorowane na sądowym procesie cywilnym postępowanie administracyjne tym różni się od swego pierwowzoru, że według dominującego, prezentowanego zarówno w nauce, jak i orzecznictwie poglądu, pojęcie interesu prawnego, determinującego status strony postępowania administracyjnego ma charakter obiektywny. Pozostaje ono ściśle uzależnione od obowiązywania przepisu prawa, stanowiącego źródło interesu bądź obowiązku, który stanowić ma przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej (zob. J. Borkowski [w:] J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1985, s. 111). Subiektywne przekonanie jednostki o posiadaniu przymiotu strony postępowania taką ją nie czyni, choć w literaturze prezentowano poglądy odmienne (zob. np. E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, op. cit., s. 62 – 64). Skoro przepis art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnego źródła interesu prawnego jednostki w postępowaniu administracyjnym, to przypisanie sobie takiego interesu przez skarżącego warunkowane jest wskazaniem stosownego przepisu, zwykle należącego do kategorii prawa materialnego. Tymczasem skarga kasacyjna ogranicza się do przywołania art. 28 k.p.a. Rygoryzm skargi kasacyjnej nie pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na to, by z urzędu, poza zakresem postawionych zarzutów weryfikować źródła interesu prawnego skarżącego. Niewskazanie przez skarżącego adekwatnej podstawy kasacyjnej w tym zakresie uniemożliwia w sprawie niniejszej pełną ocenę jego sytuacji prawnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 240 złotych obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2725).