I GSK 2018/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 666/21 w sprawie ze skargi B. M. na czynność Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 30 marca 2021 r. nr FE-XVI.432.8.192.2020, ARiMR UM06-6935-UM0612346/20 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy na realizację projektu postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok; 2. odrzucić skargę; 3. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 4. zwrócić B. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 (dwieście) złotych.

Wyrokiem z 10 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 666/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. M. na czynność Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 30 marca 2021 r., w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy na realizację projektu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ pismem z dnia 2 marca 2021 r. poinformował skarżącego, że wniosek zawiera braki i oczywiste omyłki oraz wezwał skarżącego do ich usunięcia i poprawienia oczywistych omyłek we wniosku, pouczając o terminie do uzupełnienia. Następnie organ, na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. z 2019 r., poz. 1167) - dalej: "ustawa o rozwoju lokalnym" pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o przyznanie pomocy z uwagi na to, że skarżący nie złożył wyjaśnień w wymaganym terminie. Następnie skarżący pismem z 26 marca 2021 r. zwrócił się z prośbą o "wznowienie terminu", w odpowiedzi na które poinformował skarżącego o braku takiej możliwości. Następnie skarżący pismem z 2 kwietnia 2021 r. uzupełnił wniosek, ale organ 12 kwietnia 2021 r., odmówił jego uzupełnienia. Następnie skarżący złożył skargę do Sądu pierwszej instancji. Uwzględniając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: "p.p.s.a.". Ocenił, że czynność organu narusza przepis art. 22 ust. 5 ustawy o rozwoju lokalnym w związku z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – dalej: "k.p.a.". Uznał, że doręczenie skarżącemu wezwania z 2 marca 2021 r. odbyło się w trybie zastępczym z naruszeniem prawa, dlatego że pismo to odebrała w miejscu zamieszkania określona osoba, ale na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie odnotowano, czy pismo doręczono dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, czy dozorcy domu. Sąd pierwszej instancji przyjął, że nie można uznać, by pismo doręczono skarżącemu 9 marca 2021 r., ani nawet jaki dzień organ przyjął za dzień tego doręczenia i kiedy upłynął siedmiodniowy termin do usunięcia braków. W skardze kasacyjnej od tego wyroku organ zaskarżył go w całości, zarzucając po pierwsze naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 4 w związku z art. 3 § 2 pkt 8, art. 146 § 1 w związku z art. 149 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do wydania zaskarżalnego "innego aktu lub czynności" i stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji bezskuteczności czynności, gdy organ pozostawił wniosek bez rozpatrzenia, co mogło by ewentualnie skutkować popadnięciem przez organ w bezczynność. Po drugie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi ze względu na naruszenie przepisów postępowania, pomimo że ewentualne ich naruszenia nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy oraz nieprzedstawienie logicznego wywodu, że owe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu organ odwołał się do uchwały NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/1/2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona, dlatego że w tej sprawie wniesienie skargi było niedopuszczalne. W świetle przywołanej przez organ uchwały NSA I OPS 2/13 podejmowana na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. czynność pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, bowiem w takim przypadku strona zachowuje roszczenie procesowe o wydanie decyzji administracyjnej. Brak wydania decyzji administracyjnej w terminie otwiera stronie możliwość zwalczania stanu bezczynności w drodze zażalenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 k.p.a. i następnie skargi do sądu administracyjnego, uregulowanej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wniesienie tej ostatniej uzależnione jest ściśle od tego, czy ustawa procesowa zapewnia ochronę sądową w stosunku do formy prawnej administracji, która wieńczy postępowanie przed organem. W przypadku pomocy, o którą ubiegał się skarżący, złożony wniosek nie uruchamia wprawdzie administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego, finalizowanego wydaniem decyzji administracyjnej, lecz postępowanie zaliczane do tzw. procedur trzeciej generacji, której przedmiotem jest rozdział środków publicznych (zob. J. Barnes, Towards a Third Generation of Administrative Procedure [w:] S. Rose-Ackerman, P. L. Linseth (red.), Comparative Administrative Law, Cheltenham-Northampton 2010, s. 342 i n.). Niemniej jednak, w przypadku negatywnego rozpoznania żądania skarżącego, przepisy art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r., poz. 2298) przewidują, że niespełnienie warunków przyznania pomocy obliguje organ do zawiadomienia wnioskodawcy na piśmie o odmowie przyznania pomocy, która to czynność podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro zatem odmowa przyznania pomocy, ergo – zawarcia umowy, poddana jest wprost kontroli sądowej, to tym samym niepodjęcie czynności w tym przedmiocie stanowić może podstawę wniesienia skargi na bezczynność. Wobec tego teza zaprezentowana we wspomnianej uchwale I OPS 2/13 zachowuje aktualność także w tej sprawie. W przypadku braku reakcji organu na wniosek skarżącego, dopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność, o czym zresztą – jak wynika z treści zawiadomienia o podjęciu czynności pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia – skarżącego pouczono. Wobec powyższego, kwestia prawidłowości doręczeń mogłaby stanowić przedmiot analizy w postępowaniu uruchomionym na skutek dopuszczalnej w świetle przepisów prawa skargi. Na tym etapie postępowania brak jest do tego podstaw. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.