I GSK 1974/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant asystent sędziego Magdalena Czyżewska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 969/21 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 9 czerwca 2021 r. nr 1784/RR/2021 w przedmiocie zobowiązanie do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 24 lutego 2021 r., nr 674/FS/2021; 3. umarza postępowanie administracyjne w sprawie; 4. zasądza od Zarządu Województwa Śląskiego na rzecz M. S. kwotę 10 800 (dziesięć tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym wyrokiem z 8 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/GL 969/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. S. (dalej: beneficjent, skarżąca) na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego (dalej: Zarząd, organ) z dnia 9 czerwca 2021 r. nr 1784/RR/2021 w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Z akt sprawy wynika, że na podstawie umowy z 19 maja 2016 r. o dofinansowanie projektu pn. "Maluch zdobywa świat", skarżąca otrzymała płatność w łącznej kwocie 174.102,50 zł. Zdaniem organu, przedmiotem projektu było utworzenie nowego żłobka, który będzie dysponował 8 miejscami od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. oraz kolejnymi 8 miejscami od 1 września 2017 r. do 31 lipca 2018 r. W toku czynności kontrolnych Instytucja Zarządzająca Programem ustaliła, że beneficjent nie zarejestrował żłobka w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych w portalu internetowym, a obowiązek rejestracji nowopowstałego żłobka wynika z art. 26 ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (tj.: Dz.U. z 2020 r. poz. 326 ze zm.), a co za tym idzie, nie osiągnął założonych wskaźników i nie zrealizował celu projektu. W takim stanie faktycznym sprawy organ uznał, że beneficjent naruszył przepisy prawa oraz procedury określone m.in. w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne), w stopniu uzasadniającym zwrot środków w całości. Konsekwencją powyższego jest wystąpienie nieprawidłowości, bowiem nie zachowano wymogów realizacji projektu, a to stanowiło naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 305, dalej: u.f.p.), a tym samym obowiązkiem zwrotu otrzymanych środków. Zdaniem organu w sprawie mamy do czynienia z nieprawidłowością w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r., zaś w budżecie Unii została wyrządzona szkoda realna w wysokości przyznanych środków, bowiem beneficjent przyznane środki przeznaczył na funkcjonowanie prowadzonej niezgodnie z prawem działalności gospodarczej. Wskazanym na wstępie wyrokiem, WSA w Gliwicach oddalając skargę skarżącej, podzielił stanowisko zaprezentowane w sprawie przez organ. Zdaniem sądu organ prawidłowo ustalił, że skarżąca w ramach projektu współfinansowanego z RPO Województwa Śląskiego 2014-2020 naruszyła postanowienia umowy o dofinansowanie zawartej 19 maja 2016 r. oraz wskazane regulacje Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Wykazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i wpisują się w hipotezę normy prawnej przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. jako wykorzystanie środków z naruszeniem procedur. Sąd pierwszej instancji wskazał na przepisy jakie obowiązywały beneficjenta w dacie składania wniosku o dofinansowanie projektu jak również podpisania umowy, a z nich jednoznacznie wynikało, że skarżąca nie dopełniła obowiązku uzyskania wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez wójta, burmistrza lub prezydenta właściwego ze względu na miejsce funkcjonowania planowanej placówki. Słuszny jest zatem wniosek organu, że brak wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, sankcjonującego usługi opieki nad dziećmi do 3 lat sprawowane w ramach projektu skutkuje koniecznością uznania, że strona nie zrealizowała kluczowego wskaźnika określonego zarówno w Regulaminie konkursu, jak i wniosku o dofinansowanie projektu oraz umowie. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącej, że naruszenie procedur nie spowodowało jakiejkolwiek szkody w budżecie UE, projekt bowiem został wykonany w całości. Słusznie wskazał organ, że w sprawie mamy do czynienia ze szkodą rzeczywistą (szkodą realną) gdyż budżet ogólny Unii Europejskiej poniósł uszczerbek powodowany nieprawidłowym wydatkiem i doszło do realnego uszczuplenia tego budżetu. Beneficjent otrzymał środki przeznaczone na wydatki związane z realizacją projektu, polegającego na prowadzeniu żłobka. Taka działalność jest działalnością regulowaną, podlegającą rejestracji w portalu internetowym empatia. Skarżąca działalności żłobka nie zarejestrowała, zatem otrzymane środki przeznaczyła na funkcjonowanie prowadzonej niezgodnie z prawem działalności regulowanej. Zatem wymiar szkody rzeczywistej stanowi całość przekazanego beneficjentowi dofinansowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiodła skarżąca, zaskarżając powyższy wyrok w całości. I. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. art. 207 ust. 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w niniejszej sprawie doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur wynikających z art. 184 u.f.p., skutkujących wydaniem zaskarżonej decyzji; 2. art. 2 pkt 36 oraz art. 143 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i ustalenie, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do nałożenia korekty finansowej, a w szczególności, że w skutek naruszenia doszło do powstania szkody w budżecie ogólnym UE, podczas gdy naruszenie procedur nie wpłynęło na powstanie szkody w budżecie UE, a także naruszenie postanowień Umowy o dofinansowanie z dnia 19 maja 2016 r., a w szczególności § 3 ust. 1, poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu, nie stosowała przepisów prawa krajowego i unijnego oraz wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 27 Umowy, podczas gdy skarżąca wydatkując otrzymane środki robiła to w sposób zgodny z przepisami prawa krajowego u unijnego. II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez oddalenie skargi poprzedzone błędnym uznaniem, że nie doszło do naruszeń prawa materialnego po stronie organu, mających wpływ na wynik sprawy, wymienionych powyżej, w sytuacji gdy organ winien ją uchylić, wskutek zaniechania podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego koniecznego do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i dowolną ocenę tak wybiórczo zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności: a) przyjęcia, że brak dokonania rejestracji żłobka rzutuje na brak osiągnięcia przez Beneficjenta wskaźnika obligatoryjnego, a co za tym idzie na nie osiągnięcie celu projektu, w sytuacji gdy skarżąca prawidłowo wydatkowała środki otrzymane w ramach projektu; b) uznanie, że stworzenie grupy żłobkowej określonej mianem żłobka przy istniejącym Niepublicznym Przedszkolu ,,H." nie jest równoznaczne z osiągnięciem określonych wskaźników oraz celów projektu, w sytuacji gdy sprawując opiekę nad dziećmi do lat 3 skarżąca osiągnęła cele projektu; 2. art. 7 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez ustalenia i wzięcia pod uwagę interesu publicznego i słusznego interesu strony wyrażające się w ustaleniu, że doszło do nieprawidłowości w sytuacji, gdy projekt został zrealizowany należycie, a żądanie zwrotu środków wynika tylko z formalistycznej i ścisłej interpretacji przepisów ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3; skutkiem powyższego było wydanie decyzji w sytuacji, gdy należyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i wyważenie interesów obu stron powinno było prowadzić do umorzenia postępowania wskutek ustalenia, że nie doszło do nieprawidłowości; 3. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów Państwa. Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik organu wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty okazały się uzasadnione. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.; żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przechodząc zatem do rozpoznania pierwszego z zarzutów procesowych (zarzut II. 1 petitum skargi kasacyjnej) na wstępie przypomnieć należy, że prawidłowo sformułowany zarzut tego typu winien wskazywać konkretne regulacje procesowe, którym uchybił sąd pierwszej instancji, a także to, że naruszenie tego rodzaju regulacji mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżąca kasacyjnie nie może więc ograniczyć się tylko do wskazania, że do naruszenia określonych przepisów faktycznie doszło, ale musi wykazać, co najmniej potencjalny, związek przyczynowy pomiędzy tym naruszeniem, a wynikiem sprawy, tj. treścią zapadłego orzeczenia. Skarżąca naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. upatruje w tym, że w sprawie błędnie uznano, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 207 ust. 1 u.f.p. oraz art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013) wskutek zaniechania podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego koniecznego do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tak sformułowanym zarzutem nie sposób się zgodzić. W tym zakresie wskazać należy, że gromadząc materiał dowodowy organ jest zobowiązany, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sposób wszechstronny i kompletny, odzwierciedlający rzeczywisty przebieg zdarzeń mających istotne znaczenie dla sprawy, a także przed podjęciem rozstrzygnięcia, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a., dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższych zasad organ przeprowadzający postępowanie nie naruszył, stwierdzić bowiem należało, że w istocie stan faktyczny sprawy nie był sporny, organ zgromadził kompletny materiał dowodowy pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Nie jest sporne w sprawie, że skarżąca jako beneficjent umowy z 19 maja 2016 r. o dofinansowanie projektu pn. "Maluch zdobywa świat", otrzymała płatność w łącznej kwocie 174.102,50 zł. oraz, że prowadząc żłobek nie dopełniła obowiązku uzyskania wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez wójta, burmistrza lub prezydenta właściwego ze względu na miejsce funkcjonowania planowanej placówki. Powyższe ustalenia stanowiły w istocie kluczowe przesłanki do wydania względem skarżącej, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. decyzji w przedmiocie zwrotu przyznanego dofinansowania. Zupełnie zaś inną kwestią jest (o czym poniżej) czy organ prawidłowo dokonał subsumpcji tak ustalonego stanu faktycznego pod obowiązujące przepisy prawa materialnego, w szczególności wskazanego już art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 u.f.p. i art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Powyższa kwestia nie mogła być jednak skutecznie kwestionowana zarzutem z podstawy określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. lecz zarzutem z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., co zresztą skarżąca skutecznie podniosła w złożonej skardze kasacyjnej. Nadmienić przy tym należy, że skarżąca nie wskazała jakie jeszcze kroki miałyby podjąć organ celem wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, dlatego też należało przyjąć, że sformułowanymi zarzutami skarżąca nie podważyła ustalonego przez organ a przyjętego do wyrokowania przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego. Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 11 k.p.a., bowiem wbrew stanowisku skarżącej, nie można przyjąć jakoby organ prowadził postępowanie administracyjne z naruszeniem wskazanych zasad – uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony a także zasady przekonywania. Organ słusznie przyjął, co zaakceptował sąd pierwszej instancji, że skarżąca przy realizacji projektu dopuściła się nieprawidłowości w postaci naruszenia przepisów prawa, w szczególności ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3, a zatem nie można przyjąć, że projekt został zrealizowany należycie. Z kolei za nieskuteczny należało uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Skarżąca stawiając zarzut naruszenia tego przepisu nie wskazała na czym miało polegać jego naruszenie, nie zawiera tego również uzasadnienie skargi kasacyjnej, dlatego też zarzut powyższy wymyka się spod kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że skarżąca w pkt I.1 petitum skargi kasacyjnej zarzuciła niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisu art. art. 207 ust. 1 u.f.p. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem obowiązujących procedur wynikających z art. 184 u.f.p. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. statuując jako przesłankę obowiązku zwrotu uzyskanego dofinansowania wskazuje na wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zgodnie zaś z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że użyte w art. 184 ust. 1 u.f.p. sformułowanie "inne procedury" dokonywania wydatków mają szeroki zakres pojęciowy i zalicza się do nich, oprócz aktów prawa powszechnie obowiązującego, także szczegółowe reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystaniu środków pomocowych, w tym procedury określone w umowie o dofinansowanie, zawierającej m.in. prawa i obowiązki beneficjenta oraz określone zasady dofinansowania projektu. Zgodzić się należało z sądem pierwszej instancji, że skarżąca dopuściła się w niniejszej sprawie naruszenia procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p., przez które należy rozumieć nie tylko zapisy umowy czy wytycznych, ale również przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności ustawy o swobodzie działalności gospodarczej a następnie Prawo przedsiębiorców oraz ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. Ustawy te nakładały na podmiot prowadzący żłobek obowiązek uzyskania wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych, którego skarżąca nie uzyskała. W drugim ze sformułowanych zarzutów naruszenia prawa materialnego, skarżąca wskazała na niewłaściwe zastosowanie art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez ustalenie, że wystąpiły przesłanki do nałożenia korekty finansowej, w szczególności że wskutek naruszenia doszło do powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Powyższy zarzut należało uznać za zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska organu, zaaprobowanego przez sąd pierwszej instancji, że wskazane naruszenie przez skarżącą procedur miało szkodliwy wpływ na budżet UE poprzez wystąpienie szkody rzeczywistej polegającej na nieuzasadnionym wydatku w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W myśl art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W art. 1 ust. 2 rozporządzenie Rady nr 2988/95 pojęcie nieprawidłowości zdefiniowano podobnie, jako jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Zatem samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Trzeba bowiem ocenić skutki tego naruszenia dla budżetu UE. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 - co oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Nieprawidłowość ma zatem miejsce wówczas, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Z powyższej regulacji wynika, że aby zachodziły podstawy do zastosowania w sprawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z 184 ust. 1 u.f.p. koniecznym było ustalenie, że swoim działaniem lub zaniechaniem skarżąca wyrządziła lub mogła wyrządzić szkodę w budżecie Unii, a tego w niniejszej sprawie zabrakło. Nie wskazano w uzasadnieniu wyroku, ani w kontrolowanych decyzjach, związku między stwierdzonymi nieprawidłowościami a szkodą w budżecie Unii. W orzecznictwie wskazuje się, że związek ten wymaga wykazania logicznego następstwa zdarzeń zapoczątkowanych naruszeniem prawa, a zakończonych finansowaniem lub możliwością finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu Unii (por. wyroki NSA z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5280/16 i z 13 kwietnia 2019 r. sygn. akt I GSK 174/19 oraz wyrok TSUE z 14 lipca 2016 r. C-406/14). Podkreślić należy, co umknęło organowi jak i sądowi pierwszej instancji, a na co wskazywała skarżąca, że głównym celem projektu, opisanym w pkt B.9 wniosku o dofinansowanie było zapewnienie równości szans płci na każdym etapie rozwoju zawodowego oraz prawa do godzenia życia zawodowego i prywatnego, a tym samym zatrudnienie, powrót do zatrudnienia lub utrzymanie zatrudnienia 16 osób pełniących funkcje opiekuńcze nad dziećmi do 3 roku życia zamieszkujących miasto Częstochowa i okolice dzięki zapewnieniu miejsca opieki nad dzieckiem w okresie od 1.08.2016 do 31.07.2018. Powyższy cel projektu, co wynika z akt sprawy, został osiągnięty, bowiem organy nie kwestionowały że skarżąca objęła opieką wymaganą liczbę dzieci, co umożliwiło ich opiekunom prawnym powrót na rynek pracy, a wskazywały jedynie, że ta opieka była sprawowana niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Z akt sprawy nie wynika również, aby organ kwestionował sposób wydatkowania środków otrzymanych przez skarżącą w ramach projektu, które zostały przeznaczone przede wszystkim na wynagrodzenia osób sprawujących opiekę nad dziećmi, osób prowadzących zajęcia z języka angielskiego i zajęcia ruchowo – gimnastyczne. Zaznaczyć należy, że w pkt B.2. wniosku - zawierającym krótki opis projektu - owszem zapisano, że cel projektu zostanie osiągnięty poprzez otwarcie nowego żłobka przy ul. Łęczyckiej - jednakże samo utworzenie żłobka nie było głównym celem realizacji projektu, jak przyjął w sprawie organ a za nim sąd pierwszej instancji, a jedynie instrumentem mającym umożliwić powrót określonej liczbie opiekunów prawnych dzieci na rynek pracy. Tym samym naruszenie procedur polegających w głównej mierze na braku uzyskania stosownego wpisu do rejestru żłobków i klubów dziecięcych a więc braku formalnego prowadzenia przez skarżącą żłobka a jedynie sprawowanie faktycznej opieki nad dziećmi, samo przez się nie oznaczało automatycznego przyjęcia, że główny cel projektu nie został zrealizowany. A skoro tenże cel został zrealizowany przyjąć należało, że mimo naruszenia przez skarżącą stosownych procedur, zaniechanie uzyskania wpisu do rejestru nie miało szkodliwego wpływu na budżet UE, a w konsekwencji brak było przesłanek do pociągnięcia skarżącej do odpowiedzialności i żądania od niej zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach RPOW Śląskiego za lata 2014-2020. W myśl art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Poczynione w sprawie ustalenia pozwalały na stwierdzenie, że wobec barku wyrządzenia w budżecie UE jakiejkolwiek szkody, brak było podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego skarżącej w ramach RPOW Śląskiego za lata 2014-2020. Jak stanowi art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyroki NSA z 21 lutego 2006 r. sygn. akt I OSK 967/05, 14 października 2014 r. sygn. akt I OSK 530/14; 8 września 2022 r. sygn. akt II GSK 744/19). Bezprzedmiotowość postępowania występuje wtedy, gdy w sposób oczywisty zachodzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem mimo naruszenia przez skarżącą przepisów prawa (procedur), nie wstąpiła szkoda w budżecie UE polegająca na nieuzasadnionym wydatku w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, bowiem zasadniczy cel projektu sfinansowanego ze środków UE a zrealizowanego przez skarżącą - zatrudnienie, powrót do zatrudnienia lub utrzymanie zatrudnienia 16 osób pełniących funkcje opiekuńcze nad dziećmi do 3 roku życia - został osiągnięty. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 145 § 3 oraz art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 – 3 sentencji wyroku, uchylając zaskarżony wyrok, uchylając wydane w sprawie decyzje organu w obu instancjach oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935), które obejmowało wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej za postępowania przed sądami obu instancji, bowiem skarżąca w niniejszej sprawie była zwolniona od kosztów sądowych.