Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 196/23

Wyrok NSA z 14 stycznia 2026 r., I GSK 196/23 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
14 stycznia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Protokolant starszy asystent sędziego Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1788/21 w sprawie ze skargi F. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 października 2021 r. nr SKO.FD/41.4/94/2021/12393 w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 8 września 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 1788/21 oddalił skargę F. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 6 października 2021 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżąca otrzymała z budżetu Miasta Ruda Śląska dotację podmiotową na prowadzenie przedszkola, na podstawie złożonego wniosku o udzielenie dotacji. W dniu 4 listopada 2020 r. wpłynęły do Urzędu Miasta Ruda Śląska dokumenty z kontroli przeprowadzonej u skarżącej w zakresie prawidłowości i rzetelności wykazywania przez nią liczby dzieci, co miało wpływ na wysokość otrzymanej dotacji od jednostki samorządu terytorialnego oraz prawidłowości dokonywania wydatków pokrytych ze środków pochodzących z dotacji i ich zgodność z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa w 2017 r. Na podstawie przeprowadzonego przez Izbę Administracji Skarbowej w Katowicach audytu ustalono, że niepubliczne przedszkole przeznaczało otrzymane środki z dotacji na dodatkowe zajęcia, które wcześniej pokryte były przez rodziców dzieci w łącznej kwocie 260.614,48 zł. Omawiając obowiązki strony w zakresie otrzymywania i rozliczania dotacji organ I instancji wskazał przede wszystkim na uchwałę Rady Miasta Ruda Śląska z dnia 30 stycznia 2017 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkół, prowadzonych na terenie miasta Ruda Śląska przez osoby prawne i fizyczne niezaliczane do sektora finansów publicznych, zasad kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania oraz terminu i sposobu rozliczania dotacji. Zgodnie z Uchwałą dotację z budżetu Miasta Ruda Śląska otrzymały niepubliczne placówki oświatowe, które uzyskały wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonych przez Prezydenta Miasta Ruda Śląska, na podstawie wniosku organu prowadzącego niepubliczną placówkę oświatową. Wniosek składany był w Urzędzie Miasta Ruda Śląska w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji w formie papierowej oraz w systemie elektronicznym, służącym do obsługi dotacji, wskazanym przez organ dotujący. Dotacja przekazywana była w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym, że część za miesiąc grudzień wypłacana była do 15 grudnia na rachunek bankowy niepublicznej placówki oświatowej, który został wskazany we wniosku o udzielenie dotacji, po złożeniu w Urzędzie Miasta Ruda Śląska. Strona zobowiązana była do składania do Urzędu Miasta Ruda Śląska miesięcznych informacji o liczbie uczniów w terminie do 5 dnia każdego miesiąca, w której określała liczbę dzieci przedszkola z podziałem na dzieci pełnosprawne, dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego oraz liczbę dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, a kwoty dotacji wypłacone zostały na podstawie ww. miesięcznych informacji. Nadto strona składała rozliczenie wykorzystanej dotacji za pierwsze półrocze do 15 lipca, a za drugie półrocze do 15 stycznia następnego roku. Rozliczenie dotacji zawierało informację o kwocie wykorzystanej dotacji, z wyszczególnieniem kwot na poszczególne rodzaje wydatków oraz wykaz dokumentów wraz z podaniem numeru dowodu źródłowego oraz daty zapłaty, na podstawie których rozliczenie zostało sporządzone. Wykorzystanie dotacji następowało poprzez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona. Analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie, przyjętej jako ustalenia własne wykazała, że strona sfinansowała z dotacji otrzymanej z budżetu Miasta Ruda Śląska w całości zajęcia z języka angielskiego oraz robotyki. Zajęcia te były prowadzone przez podmioty zewnętrzne – M. sp. z o.o. jeśli chodzi o język angielski. Przedmiotem umowy zawartej między skarżącą a tą spółką było prowadzenie zajęć w grupach przedszkolnych w wymiarze 4 godzin dziennie w każdej grupie, oraz przeprowadzania zajęć językowych według ustalonych parametrów, pełnej opieki lektorskiej i metodycznej. Spółka miała przygotować również materiały niezbędne do nauczania. Oceniając prawidłowość poniesionych wydatków najpierw pracownicy Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w toku audytu, a następnie organ w niniejszym postępowaniu poddał analizie umowy zawierane między stroną niniejszego postępowania a rodzicami dzieci uczęszczających do przedszkola. Zgodnie z postanowieniami tych umów w ramach czesnego dzieci uczestniczyć miały w codziennych zajęciach dodatkowych z języka angielskiego, przedszkolnych zajęciach dodatkowych oraz wewnętrznych atrakcjach przygotowanych przez przedszkole (§ 4 pkt 6 umowy). Natomiast zgodnie z § 4 pkt 7, dzieci objęte kształceniem specjalnym zwolnione są z opłaty wpisowej i opłaty stałej - korzystają z usług wychowawczo - opiekuńczo - edukacyjnych świadczonych przez stronę bezpłatnie. Koszt ich całodziennego pobytu, wyżywienia w czasie pobytu w przedszkolu, uczestnictwa w zaplanowanych w harmonogramie zajęciach terapeutycznych, indywidualnych i grupowych, uczestnictwa w zajęciach dodatkowych oraz dowóz spoza terenu gminy Ruda Śląska pokrywany Jest ze środków dotacji oświatowej na realizację zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy oraz ze środków strony jako koszt własny. Zajęcia z legorobotyki również były prowadzone przez podmiot zewnętrzny – R.. Organ I instancji powołał te same przepisy umów i na ich podstawie również wywiódł, że zajęcia z legorobotyki i języka angielskiego finansowane były z czesnego w przypadku dzieci pełnosprawnych. Tym samym z dotacji przekazanej przez jednostkę samorządu terytorialnego powinny być finansowane tylko zajęcia dla dzieci posiadających orzeczenia o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Zdaniem organu I instancji ustawodawca dopuszcza możliwość finansowania z dotacji wydatków bieżących placówki, ale tylko w sytuacji gdy te wydatki nie były już wcześniej finansowane z innych źródeł. W dniu 29 września 2020 r. Pełnomocnik Fundacji Pani M. K. oświadczyła, że zajęcia dodatkowe w 2017 r. prowadzone w przedszkolu były bezpłatne i całkowicie finansowane z dotacji oświatowej, do tych zajęć zaliczono również zajęcia z języka angielskiego. Organ tego oświadczenia nie uznał i w oparciu poczynione ustalenia wyliczył kwotę dotacji, która winna być przeznaczona na pokrycie zajęć z języka angielskiego i legorobotyki dla dzieci, które zgodnie z zapisami umowy uprawnione były do nieodpłatnego uczestnictwa w zajęciach w przedszkolu. Tej kwoty nie kwestionował. Podważył natomiast finansowanie opisanych zajęć dla dzieci pełnosprawnych skoro ich udział w tych zajęciach finansowany był z czesnego wpłacanego przez rodziców/prawnych opiekunów. Oceniając tak ustalony stan faktyczny organ wskazał na przepis art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm., dalej: u.s.o.) oraz na art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270; z późn. zm., dalej: u.f.p.) i uznał, że wydatki na zapłatę za zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki dla dzieci pełnosprawnych zostały sfinansowane z czesnego wpłacanego przez rodziców. Dotacja przekazana na ten cel podlega zwrotowi jako wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Wyliczając odsetki organ wziął pod uwagę datę płatności każdej faktury wystawionej dla strony przez jej kontrahentów prowadzących zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w decyzji zaskarżonej do tutejszego Sądu w całości podzieliło ustalenia faktyczne organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę wskazał, że w niniejszej sprawie strona rozliczając dotację wskazała, że środki z niej pochodzące zostały wydane na zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki przedszkolaków. Strona zresztą nie wskazywała innego przeznaczenia tej części dotacji. Wobec takiego stanowiska strony organ, w ślad za Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej poddał analizie treść umów zawartych pomiędzy stroną a rodzicami lub prawnymi opiekunami dzieci uczęszczających do przedszkola. W ocenie Sądu organ słusznie uznał, że zajęcia te były sfinansowane ze środków wpłacanych przez rodziców. Zgodnie z umową, opłata stała za pobyt dziecka w przedszkolu wynosi 1.250 zł, z czego 350 zł opłaca rodzic lub prawny opiekun (§ 4 ust. 1 umowy). Wszelkie informacje o zmianie czesnego przekazywane będą przed rozpoczęciem rekrutacji do przedszkoli publicznych (...). Gwarancja ceny do 31.08.2017 r. Przedszkole zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości czesnego o czym pisemnie poinformuje rodziców (§ 4 ust. 5). W ramach czesnego dzieci uczestniczą w zajęciach z języka angielskiego oraz zajęciach dodatkowych. Informacja o dotacji oświatowej pojawia się wyłącznie w § 4 ust. 7 umowy, który dotyczy dzieci objętych kształceniem specjalnym, a które to korzystają z zajęć, opieki i wyżywienia przedszkola nieodpłatnie. Koszt ich uczestnictwa w zajęciach pokrywany jest właśnie z dotacji oświatowej. Zdaniem WSA nie sposób przyjąć, jak tego chce skarżąca, że pojęcie czesnego jest szersze niż pojęcie opłaty i obejmuje środki wpłacone przez rodziców lub prawnych opiekunów oraz kwotę dotacji. Nie jest rolą organu odczytywanie z umowy zawartej pomiędzy stroną a rodzicem dziecka lub jego prawnym opiekunem, sposobu wydatkowania środków pochodzących z dotacji. Umowa kształtuje stosunek wyłącznie między stroną, a rodzicem/opiekunem dziecka, a nie organem. To strona ma przedstawić takie rozliczenie dotacji, z którego jasno wynika, że środki publiczne zostały wydatkowane na cel, na który zostały udzielone. Jeżeli jednak z tej umowy wynika, że koszt dodatkowych zajęć jest pokrywany przez rodzica, to słuszne jest stanowisko organu, że ten sam koszt nie może być finansowany z dotacji. Z umowy nie wynika, że zajęcia dla dzieci niewymagających kształcenia specjalnego są pokrywane z dotacji. Wynika z umowy, że są one finansowane z czesnego, o którego zmianie rodzice, prawni opiekunowie będą informowani oraz, że przedszkole zastrzega sobie możliwość jego zmiany. Takie sformułowania świadczą o tym, że zajęcia te są finansowane ze środków pochodzących od rodziców. Co więcej znikąd nie wynika, że opłata stała, o której mowa w § 4 ust. 2 umowy zawiera w sobie kwotę dotacji. Argumentacja skargi oparta na założeniu, że pojęcie czesnego jest szersze niż pojęcie skargi nie może się ostać. Założenie to, co wyżej wskazano, nie znajduje oparcia w umowie. Z umowy tej też nie wynika, jakoby zajęcia dodatkowe były finansowane z dotacji, wyjąwszy te, w których uczestniczą dzieci objęte kształceniem specjalnym. Zebrany materiał dowodowy w tym ustalenia wynikające z przeprowadzonego audytu pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy wykorzystania dotacji na dofinansowanie realizacji zadań przedszkola prowadzonego przez skarżącą. Sąd w pełni zgodził się z organem, że przyjęta dotacja oznaczała obciążenie skarżącej obowiązkiem należytego dokumentowania jej wykorzystania. Zarzuty skargi, że organ naruszył art. 7, art. 8 i 77 kpa poprzez pominięcie dowodów w sprawie w postaci oświadczenia osoby reprezentującej skarżącą, że zajęcia z robotyki i języka angielskiego były nieodpłatne a nie finansowane ze środków pochodzących z czesnego płaconego przez rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola są bezzasadne. W konsekwencji powyższego nie można uznać za słuszne twierdzeń skarżącej, iż z dotacji pokrywane mogły być koszty zajęć z języka angielskiego i legorobotyki dla wszystkich dzieci (pełnosprawnych i niepełnosprawnych). Ta okoliczność nie wynika z przedłożonego rozliczenia dotacji. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że organ oparł się wyłącznie na sporządzonym audycie WSA stwierdził, że został on przeprowadzony na podstawie art. 94 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. na dzień wyrokowania 2022 r., poz. 813) i przekazany jednostce samorządu terytorialnego. Organy obu instancji w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć dokonały analizy poszczególnych jego zapisów. Nie jest zatem tak, że organ przyjął jedynie zawarte w audycie sformułowania, lecz podjął działania zmierzające do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie. Skarżąca zaś nie przedstawiła żadnych dowodów, poza oświadczeniem osoby reprezentującej stronę, z których wynikałyby okoliczności podważające zawarte w audycie stanowisko. Reasumując WSA uznał, że ustalenia organów są prawidłowe, wyczerpujące i dające podstawę do zastosowania art. 251 i art. 252 ustawy o finansach publicznych celem nałożenia obowiązku zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z jej przeznaczeniem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. naruszenie prawa procesowego (art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.)), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 p.p.s.a w związku z aft. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 kpa w związku z art. 67 ust. 1 u.f.p. w związku z art.60 pkt 1) u.f.p w związku z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., przez przyjęcie, ze w postępowaniach administracyjnych mających za przedmiot zwrot dotacji udzielonej beneficjentowi ze środków publicznych ciężar udowodnienia wykorzystania tejże dotacji zgodnie przeznaczeniem spoczywa wyłącznie na beneficjencie dotacji a, nie zaś na beneficjencie oraz organie; 2. art. 151 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 80 kpa w związku z art. 140 k.p.a. w związku z aft. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny w związku z art. 65 § 1 Kodeksu cywilnego w związku z art. 6 oraz art. 7 kpa przez: a) Czynienie ustaleń faktycznych w zakresie wykorzystania przez skarżącą dotacji udzielonej wyłącznie w oparciu o treść umów zawieranych przez skarżącego oraz rodziców dzieci w przedmiocie świadczenia usług wychowawczo-opiekuńczo-edukacyjnych przez przedszkole, podczas gdy nie sposób dokonywać ustaleń co do przebiegu zdarzeń, w tym realizacji umowy w oparciu o normy, które mają - w zamyśle stron - zdarzenia te regulować; b) Ustalenie, że zajęcia z języka angielskiego - w zakresie dzieci nie posiadających ani orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ani opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju oraz zajęcia z robotyki - w zakresie dzieci nie posiadających ani orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ani opinii o wczesnym wspomaganiu rozwoju - zostały sfinansowane z czesnego opłacanego przez rodziców tychże dzieci w oparciu o jedną z trzech możliwych interpretację § 4 ust. 6 przedmiotowych umów bez uwzględnienia relacji § 4 ust. 6 prrzedmiotowych umów z § 4 ust. 1, 5 i 8 przedmiotowych umów oraz § 5 ust. 1 i 2 przedmiotowych umów, a także bez poczynienia ustaleń w zakresie sposobu realizacji przedmiotowych umów przez strony przedmiotowych umów, to jest skarżącego i rodziców dzieci. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Dodać do tych wstępnych rozważań jeszcze należy, że Naczelny Sąd Administracyjny – zgodnie z zasadą związania granicami skargi kasacyjnej – nie jest uprawniony do uzupełniania, dookreślania lub korygowania wadliwie skonstruowanych, sformułowanych lub niepełnych zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1875/17, LEX nr 2469862). Postawione przez Fundację zarzuty kasacyjne należało uznać za nieusprawiedliwione. W złożonej przez Fundację skardze kasacyjnej wskazano dwa zarzuty naruszenia przepisów prawa. Pierwszy z nich dotyczy następującego twierdzenia. Strona uważa, że ciężar udowodnienia wykorzystania dotacji zgodnie z przeznaczeniem nie spoczywa wyłącznie na beneficjencie, ale na beneficjencie i organie. Wstępnie odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że niewątpliwie to strona ma największą wiedzę w zakresie wydatkowania środków z dotacji oświatowej. Dlatego też to na niej spoczywa obowiązek wykazania, że wydatkowała środki finansowe z dotacji zgodnie z przeznaczeniem. Jednak to organ musi wykazać prowadząc postępowanie w zakresie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, że środki dotacyjne zostały wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem dotacji. W ocenie NSA, zasadnie Sąd I instancji wskazał, że termin i sposób rozliczenia dotacji są ustalone w uchwale, która została wydana na podstawie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 439 – dalej: u.f.z.o.). Zgodnie z przywołanym przepisem organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, uczniów objętych branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Postanowienia uchwały obligowały stronę do rozliczenia dotacji, co oznacza, że to na beneficjencie spoczywa obowiązek wykazania, że środki publiczne z dotacji zostały wydatkowane prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Dotacja oświatowa – ogólnie rzecz ujmując - powinna być przeznaczona na pokrycie wydatków związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką, w tym kształceniem specjalnym oraz profilaktyką społeczną. To strona ma przedstawić takie rozliczenie dotacji, z którego będzie wynikało, że środki publiczne zostały wydatkowane na cel, na który zostały udzielone. Wobec powyższego postawiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony. Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy czynienia ustaleń faktycznych w zakresie wykorzystania dotacji wyłącznie w oparciu o treść umów zawieranych przez skarżącą z rodzicami, a także ustaleń, że zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki zostały sfinansowane z czesnego opłaconego przez rodziców, jak również bez poczynienia ustaleń w zakresie sposobu realizacji przedmiotowych umów przez strony tych umów skarżącą Fundację i rodziców dzieci uczęszczających do przedszkola. Z tak postawionymi zarzutami w okolicznościach sprawy zgodzić się jednak nie można. W ocenie NSA, ustalenia faktyczne dokonane przez organy i zaakceptowane przez WSA w zaistniałych okolicznościach sprawy są prawidłowe, nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów postępowania. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia znaczenia poszczególnych postanowień umowy łączącej Fundację z rodzicami dzieci uczęszczających do przedszkola. Odnosząc się do zarzutu stwierdzić należy, że zasadnie, w ocenie NSA, dokonano ustaleń faktycznych w oparciu o postanowienia umów zawieranych przez Fundację z rodzicami dzieci uczęszczających do przedszkola. Stanowią one bowiem o prawach i obowiązkach stron umowy, w tym o obowiązkach związanych z wnoszeniem przez rodziców opłat. W ocenie NSA, słusznie uznano w postępowaniu zwrotowym, co zaakceptował też WSA, że zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki zostały sfinansowane z czesnego opłacanego przez rodziców. Zgodnie z umową, opłata stała za pobyt dziecka w przedszkolu wynosi 1.250 zł, z czego 350 zł opłaca rodzic lub prawny opiekun. Wszelkie informacje o zmianie czesnego przekazywane będą przed rozpoczęciem rekrutacji do przedszkoli publicznych (...). Gwarancja ceny do 31 sierpnia 2017 r. (§ 4 ust. 1 umowy). Czesne w rozumieniu potocznym, jak wynika z Nowego słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., to opłata za naukę wnoszona przez uczniów lub studentów. Z powołanego postanowienia wynika zatem, że kwota 350 zł, którą opłaca rodzic lub opiekun prawny, to czesne – opłata za naukę. Wynika to wprost z zapisu "z czego 350 zł opłaca rodzic lub prawny opiekun" oraz zwrotu "Wszelkie informacje o zmianie czesnego przekazywane będą przed rozpoczęciem rekrutacji do przedszkoli publicznych". Za oczywiste należy uznać, że informacje o zmianie czesnego przekazywane rodzicowi lub opiekunowi prawnemu dotyczą kwoty 350 zł, a nie kwoty 900 zł, której rodzice lub opiekunowie prawni nie pokrywają. Potwierdza to także treść § 4 ust. 5 umowy, z którego to wprost wynika, że przedszkole zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości czesnego o czym pisemnie poinformuje rodziców, z co najmniej miesięcznym uprzedzeniem. Dalej wskazać należy, że w § 4 ust. 6 omawianej umowy strony postanowiły, że w ramach czesnego dzieci uczestniczą w codziennych zajęciach dodatkowych z języka angielskiego oraz przedszkolnych zajęciach dodatkowych według harmonogramu. Treść powołanego postanowienia (§ 4 ust. 6 umowy) przekonuje, iż czesne w rozumieniu tej umowy ma takie samo znaczenia, jak w języku potocznym (odzwierciedlonym w słowniku języka polskiego) – odnosi się do opłaty za naukę. Odpłatność za dodatkowe zajęcia z języka angielskiego i legorobotyki mieści się zatem w kwocie 350 zł opłacanej przez rodziców lub opiekunów prawnych. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że informacja o dotacji oświatowej pojawia się wyłącznie w § 4 ust. 7 umowy, który dotyczy dzieci objętych kształceniem specjalnym, a które to korzystają z zajęć, opieki i wyżywienia przedszkola nieodpłatnie. Koszt ich uczestnictwa w zajęciach pokrywany jest właśnie z dotacji oświatowej. Przedstawiona analiza postanowień umowy dotycząca opłat wnoszonych przez rodziców przekonuje w pełni, że nie można zaakceptować twierdzeń strony, iż czesne w rozumieniu umowy to cała kwota opłaty za przedszkole w wysokości 1250 zł. Takiego twierdzenia nie da się pogodzić z zasadami logiki i wiedzy dotyczącej pojęcia czesnego, także odnoszącej się do zasad funkcjonowania przedszkoli i wnoszonych przez rodziców czy opiekunów prawnych opłat za dodatkowa naukę dzieci w tych jednostkach. Podkreślić jeszcze raz należy, że to podmiot, który otrzymał dotację oświatową zobowiązany jest do jej wydatkowania, a następnie rozliczenia zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Musi zatem w składanym rozliczeniu dokładnie przedstawić sposób jej wydatkowania. Wydatkowane środki z dotacji muszą być przeznaczone na cele, którym taka dotacja służy. I to podmiot dotowany zobowiązany jest do wykazania w takim rozliczeniu, że wszystkie środki finansowe z dotacji przeznaczył na te cele. Jeżeli koszt zajęć dodatkowych dzieci uczęszczających do przedszkola pokrywany był przez rodziców lub opiekunów prawnych w ramach płaconego przez nich czesnego, to w tej kwocie dotacja nie znajduje potwierdzenia w rozliczeniu, że środki w tej wysokości zostały przeznaczone na cele, którym ta dotacja służy. Jak wcześniej to już zauważono dotacja oświatowa – ogólnie rzecz ujmując - powinna być przeznaczona na pokrycie wydatków związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką, w tym kształceniem specjalnym oraz profilaktyką społeczną. To strona ma przedstawić takie rozliczenie dotacji, z którego będzie wynikało, że środki publiczne zostały wydatkowane na cel, na który zostały udzielone. Zauważyć też trzeba, że skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że rodzice lub opiekunowie prawni nie pokrywali kosztu dodatkowych zajęć z angielskiego i legorobotyki. Nie postawiła w tym zakresie stosownych zarzutów kasacyjnych, chociażby w zakresie naruszenia przepisów o postępowaniu, odnośnie dowodów z zeznań świadków. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 lutego 2023
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Beata Sobocha-Holc Dariusz Dudra /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny