I GSK 181/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Joanna Kolanowska Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 557/25 w sprawie ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 3 czerwca 2025 r. nr 1401-IEE2.7192.45.2025.15 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) wyrokiem z 10 września 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 557/25 oddalił skargę M. T. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ) z 3 czerwca 2025 r., nr 1401-IEE2.7192.45.2025.15 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez: 1. nie wyjaśnienie z jakich przyczyn Sąd I instancji uznaje, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego (str. 9 uzasadnienia wyroku), do jakich naruszeń prawa doszło i z jakich powodów Sąd I instancji uznaje, że naruszenia te nie uzasadniają wyeliminowania postanowienia z obrotu prawnego, uzasadnienie wyroku Sądu I Instancji nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek jakimi kierował się Sąd podejmując zaskarżone orzeczenie, podczas gdy Sąd I instancji obowiązany był do gruntownego odniesienia się do okoliczności konkretnego stanu faktycznego sprawy, a brak takiego odniesienia powoduje uchybienie, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uzasadnienie wyroku powinno zawierać przebieg operacji logicznej, rezultatem której jest przyjęty konkretny kierunek interpretacji i zastosowania konkretnego przepisu prawnego w okolicznościach danego stanu faktycznego sprawy, w szczególności - co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - z jakich przyczyn Sąd I instancji uznał, że: 1) nie doszło do przedawnienia należności, które powstały w wyniku korekty deklaracji w dniu [...] lipca 2014 r., skoro zostały one objęte zmienionymi tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu [...] października 2024 r. czyli po upływie przeszło 10 lat; 2) egzekucja należności wynikających z korekty deklaracji z dnia [...] lipca 2014 r. została wszczęta w 2014 r., skoro należności te zostały objęte tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu [...] października 2024 r., a w konsekwencji; 3) na jakiej podstawie do tych należności zastosowanie mają przepisy obowiązujące do dnia 29 lipca 2020 r., skoro powołany w wyroku art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, stanowi o stosowaniu przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a postępowanie egzekucyjny należności wynikających z korekty wszczęte zostało w 2024 r., gdyż nie może być mowy o kontynuacji postępowania egzekucyjnego wobec należności przedawnionych; II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.: 1. w związku z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: u.s.u.s.) poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że bieg terminu przedawnienia należności powstałych na skutek korekty w 2014 r., które zostały objęte tytułem wykonawczym w 2024 r. uległ zawieszeniu, podczas gdy pierwsza czynność zmierzająca do ich wyegzekwowania, o której dłużnik został zawiadomiony, dokonana była w 2024 r. poprzez wystawienie zmienionych tytułów wykonawczych; 2. w związku z art. 28b § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że nie było przeszkód w 2024 r. do wystawienia zmienionych tytułów wykonawczych, podczas gdy stosownie do art. 28 § 1 u.p.e.a. wierzyciel sporządza zmieniony tytuł wykonawczy niezwłocznie, a nie po 10 latach od zaistnienia przesłanki do wystawienia zmienionego tytułu wykonawczego, a wobec upływu ponad 5 lat od dokonania korekty należności te uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu ich przedawnienia nie został zawieszony w wyniku podjęcia czynności zmierzających do wyegzekwowania obowiązku. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekł się z przeprowadzenia rozprawy w sprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądali jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Jak wynika z treści z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku ogranicza się zatem do oceny, czy narusza on przepisy wskazane w zarzutach skargi kasacyjnej. W odniesieniu do sformułowanego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, w ramach którego powołano przepisy art. 134 § 1 i 2 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wskazać, że jego treść (sformułowanie) dotyczy wyłącznie zarzucania Sądowi I instancji braku wyjaśnienia wskazanych w pkt 1-3 kwestii. To zaś oznacza, że brak jest odniesienia się do wskazanych w podstawie przepisów zawartych w art. 134 p.p.s.a. Również i lakoniczne uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera wyjaśnienia na czym miałoby w sprawie polegać naruszenie wskazanych regulacji. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać oceny zgłoszonego zarzutu w zakresie naruszenia art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że ustawodawca w przepisie tym określił niezbędne elementy uzasadnienia, czyli zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie, w tym szczegółowe wyjaśnienia dotyczące zastosowanych regulacji w realiach sprawy. Sama okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu. Ocenie merytorycznej nie poddawały się zgłoszone naruszenia prawa materialnego, co oznacza ich bezskuteczność. W tej mierze wyjaśnienia wymaga, że naruszenie prawa materialnego - co wynika z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów ograniczono się jedynie do powtórzenia ich treści zawartych w petitum skargi kasacyjnej, co - mając na uwadze przedstawione powyżej wymogi - uniemożliwiło dokonanie ich merytorycznej weryfikacji. Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).