I GSK 1776/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 274/22 w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 28 lutego 2022 r. nr 46/OR14/2022 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. D. na rzecz Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej zwany: WSA lub Sądem I instancji) wyrokiem z 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 274/22, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę D. D. (dalej zwanej: skarżącym) na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej zwanego: organem lub ARiMR) z 28 lutego 2022 r. nr 46/OR14/2022 w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 r. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie ARiMR z 28 lutego 2022 r. o odmowie przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020, z uwagi na to, że skarżący wraz z E. D., A. M., E. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. stworzyli sztuczne warunki do otrzymania korzyści niezgodnych z celami pomocy finansowej przyznawanej w ramach wnioskowanej płatności, podtrzymujące decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Giżycku z 29 września 2021 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości. W skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości wyroku WSA w Olsztynie z 29 czerwca 2022 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm prawem przepisanych, rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie, a także na podstawie art. 193 p.p.s.a. w zw. z 106 § 3 p.p.s.a., wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów na okoliczność (fakt) – prowadzenia przez skarżącego samodzielnie i niezależnie od pozostałych podmiotów gospodarstwa rolnego i realizowaniu celów Wspólnej Polityki Rolnej (UE). Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła I. Na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1; dalej zwanego: rozporządzeniem nr 2988/95), przez nieuzasadnione zastosowanie przepisu, w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do wytworzenia sztucznych warunków uzyskania wnioskowanej płatności, skierowanego na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z celami prawa wspólnotowego; - art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG)nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej zwanego: rozporządzeniem nr 1306/2013), przez błędne uznanie, że skarżący wytworzył sztuczne warunki uzyskania płatności, w sytuacji gdy w stanie sprawy nie został spełniony łącznie element obiektywny i subiektywny, których jedynie jednoczesne wystąpienie pozwala na odmowę przyznania płatności na tej podstawie, gdyż w sprawie nie zachodzi po stronie skarżącego ukierunkowanie na obejście prawa w celu uzyskania płatności jako korzyści sprzecznej z celami tego systemu; - art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562), gdyż w sprawie skarżącego nie można mówić o zaistnieniu sztucznych warunków, gdyż: (1) obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalające na stwierdzenie, że skarżący mógł i osiągał cele zamierzone przez skonkretyzowany system wsparcia (WPR), (2) nie było podstaw do stwierdzenia, że skarżący ubiegając się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu; II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - naruszenie art. 51 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ I instancji, a tym samym i organ II instancji, następujących przepisów: - naruszenie art 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562), gdyż organ był zobowiązany: (1) zweryfikować obiektywne okoliczności danego przypadku pozwalające na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia, (2) zweryfikować obiektywne dowody pozwalające na stwierdzenie, że przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu, a tego obowiązku nie wypełnił, ponadto to na organie ciąży obowiązek wykazania utworzenia sztucznych warunków czemu nie sprostał; - art. 8 k.p.a. przez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydawanie odmiennych decyzji w przypadku tożsamych stanów faktycznych i prawnych; - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. (obligatoryjne elementy uzasadnienia faktycznego decyzji), przez nieprecyzyjne i wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie wydanej decyzji, przez pominięcie w uzasadnieniu okoliczności faktycznych wskazujących jednoznacznie na wyłączny zamiar skarżącego pozyskania płatności i obejścia przepisów i tym samym, że nie miał zamiaru prowadzenia de facto działalności rolnej zgodnej z celami WPR (UE) choć jak sam WSA wskazuje skarżący prowadził działalność rolną i tego nie wykluczył ale uznał, że robił to wraz z innymi podmiotami co według organu I i II instancji oraz WSA było wystarczające do stwierdzenia stworzenia sztucznych warunków; przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.; - naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozważenia pełnego materiału dowodowego; gdyż organy obu instancji bezpodstawnie i wbrew logice błędnie uznały, że skarżący nie prowadził samodzielnie gospodarstwa rolnego, a prowadził wspólnie z innymi podmiotami tj. E. D., E. sp. z o.o., A. sp. z o.o. i A. M. jedno wspólne gospodarstwo rolne, i że był od tych podmiotów zależny co jest niezgodne z prawdą i sprzeczne z dokumentacją przedłożoną w ramach postępowania, a przede wszystkim z zamiarem i przeświadczeniem z jakim to D. D. wypełniał wszystkie niezbędne obowiązki prowadząc jednoosobowe gospodarstwo ekologiczne od 2016 r., jako kwalifikowany rolnik, wypełniając zarówno cel Wspólnej Polityki Rolnej (UE) w tym przez działalność w sektorze spożywczym i dla tych celów nie tylko prowadził uprawy ale i produkował produkty spożywcze ekologiczne, które sprzedawał i przechowywał we własnym pawilonie handlowym stanowiącym jego majątek osobisty. Wszystkie działania mające na celu prowadzenie gospodarstwa rolnego wykonywał niezależnie od pozostałych podmiotów, których to działalność rolnicza była prowadzona odrębnie. Nie mógłby nawet złożyć jednego wniosku o płatności z pozostałymi bo ma oddzielne umowy dzierżawy z rolnikami niezależnie od gruntów posiadanych i uprawianych przez pozostałe podmioty. Błędnie też sąd zinterpretował dowód w postaci faktur za paliwo, które to wszystkie były wystawione na skarżącego bo de facto spożytkował je sam skarżący na przejazdy i pracę we własnym gospodarstwie np. działka w m. [...] od działki położonej w [...] to odległość ok 160 km, co wcale nie stanowi zawyżonych kosztów mając na uwadze, że są to faktury za każdy miesiąc z całego roku, a nie były one wystawiane zbiorczo. Ilość faktur nie świadczy o tym, że skarżący – jak sugeruje WSA – brał faktury za paliwo za inne podmioty co było by przestępstwem skarbowym, a nie zostało wykazane w ramach niniejszego postępowania, a ponadto nie miało to miejsca, gdyż wydatek rzędu od 1 190 50 zł (faktury za styczeń) do 8 934 88 zł (w lipcu, a więc w sezonie kiedy jest najwięcej prac i przejazdów) nie jest zawyżony, a wręcz minimalny. Wobec czego skarżący podważa ustalenia faktyczne dokonane przez organ I i II instancji i przyjęte do rozpoznania przez WSA i wobec tak istotnych błędów proceduralnych doszło do wypełnienia dyspozycji art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie od skarżącego na rzecz organu administracji kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych – o ile nie zostanie złożony spis kosztów, a także oddalenie wniosku dowodowego skarżącego. Pismem z 8 maja 2025 r. F. w W. (dalej zwana: Fundacją), na podstawie art. 9 i art. 33 § 2 p.p.s.a., wniosła o dopuszczenie jej, jako uczestnika, do postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, w sprawie o sygn. akt I GSK 1774/22, w sprawie skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 29 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 271/22. Na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Fundacji o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a także wniosek skarżącego kasacyjnie o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia postępowania wywołanego podaniem skarżącego kasacyjnie o wznowienie postępowania administracyjnego, jak również wnioski dowodowe sformułowane przez pełnomocników skarżącego kasacyjnie na rozprawie w punktach 3, 4 (v. protokół rozprawy k. 3 – 10 akt I GSK 1774/22). Nie uwzględniono także wniosku pełnomocnika skarżącego kasacyjnie o odroczenie rozprawy, jednakże odroczono publikację orzeczenia do 28 maja 2025 r. W toku rozprawy pełnomocnik skarżącego kasacyjnie złożył dwukrotnie wniosek o wyłączenie sędziów orzekających na podstawie art. 19 p.p.s.a. Przedmiotowe wnioski zostały oddalone tego samego dnia postanowieniami NSA (w innym składzie) wydanymi na posiedzeniach niejawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zatem to skarżący kasacyjnie w terminie 30 dni od dnia otrzymania wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem zakreśla zarzutami kasacyjnymi zakres tego postępowania. Z urzędu NSA bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. W okolicznościach sprawy jednak żadna z tych przesłanek nie zaistniała. Dalej należy podkreślić, że zarzuty skargi kasacyjnej należy oprzeć, zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo formułując zarzuty, skarżący kasacyjnie powinien więc jasno wskazać, na której podstawie kasacyjnej opiera zarzuty, czy podnosi naruszenie przepisów prawa materialnego, czy postępowania. Jeżeli zarzuty są postawione w oparciu o pierwszą podstawę kasacyjną, należy również precyzyjnie określić, czy naruszenie nastąpiło przez błędną wykładnię przepisu czy jego niewłaściwe zastosowanie albo błędną wykładnię prowadzącą w konsekwencji do błędnego zastosowania przepisu. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął Sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem skarżącego kasacyjnie, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego przez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w obowiązującej normie prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez Sąd I instancji przepis nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. Opierając zarzuty na drugiej podstawie kasacyjnej, strona zobowiązana jest nie tylko wykazać, na czym polegało to naruszenie, lecz również jaki mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 446). Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyroki NSA z: 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 665/07; 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1894/11; 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1795/11; 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11; 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12). Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu, a która w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien, a ściślej, może podjąć działając na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała Pełnego Składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09). Aby Naczelny Sąd Administracyjny mógł uczynić zadość temu obowiązkowi, wnoszący skargę kasacyjną musi poprawnie określić, jakie przepisy jego zdaniem naruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. W konsekwencji ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie można pomijać znaczenia powyższych regulacji prawnych (vide wyroki NSA z: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15; 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15; 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącej skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z: 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r., sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1695/13). W świetle powyższych uwag, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uwzględnić zarzutów i argumentacji je wspierającej zawartej w piśmie z 2 kwietnia 2025 r., do którego odwołał się skarżący na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. Skarga kasacyjna została oparta zarówno na zarzutach naruszenia prawa materialnego jak i zarzutach naruszenia prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę sposób formułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazujący na błąd subsumcji, czyli wadliwe zastosowanie przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozpoznał zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organy obu instancji przepisów art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 8 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., wskazać należy co następuje. Po pierwsze, naruszenie art. 151 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby Sąd – wydając zaskarżone orzeczenie – stwierdził naruszenie prawa, które powinno skutkować uwzględnieniem skargi, a pomimo powyższego ją oddalił. Taka sytuacja nie zaistniała w sprawie. Sąd I instancji dokonał kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem i zastosował środek prawny adekwatny do wyniku tej kontroli. Po wtóre, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2 ww. artykułu ustawy o wspieraniu). Przytoczony przepis modyfikuje zatem obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do realiów tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności strona nie może decydować o tym, jakie dowody są przydatne, a jakie nieprzydatne organowi administracyjnemu w postępowaniu i od tej oceny uzależniać udostępnienie materiału dowodowego. W tym zakresie gospodarzem postępowania jest bowiem organ administracyjny. Należy natomiast pamiętać o tym, że specyfika spraw w przedmiocie przyznania płatności wiąże się z tym, iż posiadaczem niezbędnych informacji oraz materiału dowodowego, które umożliwiają rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest przede wszystkim strona postępowania. Każdorazowy brak reakcji strony na wezwanie organu do przedstawienia dowodów musi być oceniony jako naruszenie powyższego ustawowego obowiązku. Strona która nie wywiązuje się z powyższego obowiązku musi mieć świadomość tego, że od jej postawy uzależniony będzie sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że organ dopuścił się naruszenia zasady wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego – sformułowanej w art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a proces subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego również jest prawidłowy. Podkreślić należy, że organy nie zarzuciły skarżącemu niespełnienia warunków przyznających przedmiotową płatność, wykazały natomiast, że warunki do jej otrzymania zostały wykreowane w sposób sztuczny, a taka organizacja działalności rolniczej została dokonana jedynie w celu otrzymania dopłat w maksymalnej wysokości. Organy badały aspekty związane z faktycznym użytkowaniem gruntów, ich zarządzeniem oraz współdziałaniem osób je użytkujących i deklarujących do płatności. Analiza ta wykazała, że wszystkie gospodarstwa rolne były ściśle powiązane osobowo, organizacyjne i ekonomicznie. Po trzecie, nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez wydanie odmiennych decyzji w tożsamym stanie faktycznym i prawnym. Zarzut ten nie został wsparty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jakąkolwiek argumentacją. Przede wszystkim zaś nie wykazano wpływu ewentualnego naruszenia na wynik sprawy. Podobnie niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd I instancji ocenił zaskarżoną decyzję także pod kątem kompletności jej uzasadnienia. Motywy organu zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego jak i jego oceny prawnej powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a., aby zarówno strony, jak i sąd administracyjny mogli poznać drogę dochodzenia przez organ do rozstrzygnięcia. Poddana kontroli Sądu I instancji decyzja zawierała wszystkie wymagane prawem elementy. To, że strona nie zgadza się z zawartymi w niej ustaleniami faktycznymi, ich oceną, wykładnią prawa nie świadczy o brakach uzasadnienia. Wreszcie nie jest zasadny zarzut z pkt II ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a polegający na oddaleniu skargi zamiast na uchyleniu decyzji organów obu instancji. Zgodnie z powołanym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zatem norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przytoczony przepis wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych wskazanego przepisu nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r., sygn. akt I OSK 266/08). Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyroki NSA z: 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 635/16; 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1636/11; 7 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 745/11). Dalej stwierdzić należy, co istotne na gruncie oceny zaskarżonego orzeczenia przez pryzmat zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, że we wszystkich zarzutach procesowych, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazano wpływu tych uchybień na wynik sprawy. Przypomnieć należy, że w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzut procesowy musi zawierać wywód, że uchybienie to (uchybienie danemu przepisowi) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podsumowując, za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego i biorąc pod uwagę wcześniej poczynione uwagi w kwestii warunków formalnych skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie powoływać się na zarzut błędnego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1171/12). Zwłaszcza w sytuacji, gdy jednocześnie nie zarzuca się błędu w wykładni przepisu prawa materialnego, mającego zastosowanie w sprawie. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2747/12; 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyroki NSA z: 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2328/11; 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11). Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (por. wyrok NSA z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2391/11). Skoro zaś stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został skutecznie podważony, to Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że okoliczności sprawy kształtują się w sposób, jak opisał je Sąd I instancji. Z niego zaś wynika, że, wykorzystując różne podmioty, skarżący prowadził przy pomocy najbliższych współpracowników de facto jeden organizm gospodarczy, stanowiący jedno gospodarstwo rolne. W stanie sprawy istniały powiązania organizacyjne pomiędzy podmiotami przejawiające się w swobodnym i niezależnym od miejsca położenia działek, przenoszeniu posiadania działek rolnych, a ponadto istniały powiązania osobowe poprzez osobę skarżącego, który we wszystkich podmiotach pełnił funkcję umożliwiającą sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami – wspólnika spółki z o.o. i członka zarządu bądź pełnomocnika osoby fizycznej. Powoduje to, że mimo wielości podmiotów, działalność rolnicza faktycznie prowadzona była przez tę samą osobę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego szczegółowa analiza powiązań pomiędzy poszczególnymi podmiotami tj. skarżącym i pozostałymi producentami ubiegającymi się o płatności ze środków publicznych, łączące owe podmioty więzi osobowe i kapitałowe pozwalają na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych jednostek, polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko, że poszczególne podmioty, w tym strona skarżąca, nie stanowiły odrębnych gospodarstw rolnych. W wyroku z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 2607/18, Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że pojęcie sztucznego tworzenia warunków jest pojęciem nieostrym; jego znaczenie ustalić należy w toku wykładni na tle okoliczności konkretnego przypadku. Sztuczny to przymiotnik określający coś, co zostało wytworzone w sposób nienaturalny, w innym celu, niż nastąpiłoby w ramach normalnego porządku rzeczy. Sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim czynnościom, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się swobodnie i uczciwie. Kreowanie w ten sposób przesłanek uzyskania pomocy publicznej jest w świetle art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 niedopuszczalne. Stwierdzenie tego rodzaju nieprawidłowości prowadzić bowiem musi jak stanowi ten przepis do nieprzyznania lub wycofania już przyznanej korzyści. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że z unormowaniem tym koresponduje art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wbrew stanowisku przyjętemu przez Sąd I instancji, przepis ten nie odwołuje się do zamiaru kierunkowego wnioskodawcy, a więc nie stanowi o tym, by wyłącznym celem jego działania było uzyskanie nienależnej korzyści. Tak też ten przepis rozumiany jest w najnowszym orzecznictwie TSUE. Wprawdzie wcześniej TSUE zajmował bardziej liberalne dla beneficjentów pomocy stanowisko, bo przyjmował, że o sztucznym tworzeniu warunków w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy (zob. np. wyrok z 12 września 2013 r., nr C-434/12, ZOTSiS 2013/9/I-546 i cytowane tam orzecznictwo), jednak obecnie odstąpiono od tego poglądu. W wyroku z 7 kwietnia 2022 r. nr C-176/20 TSUE wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania", nie odwołując się już do wyłącznego celu działania wnioskodawcy. Wskazano także w uzasadnieniu tego orzeczenia, że art. 60 rozporządzenia 1306/2013 odpowiada zgodnie z jego brzmieniem co do zasady art. 29 rozporządzenia 1782/2003, dokonującemu kodyfikacji dotychczasowego orzecznictwa Trybunału, zgodnie z którym podmioty prawa nie mogą się w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać na przepisy prawa Unii. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten podziela, pozostaje on zgodny z literalnym brzmieniem art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Wskazać także należy, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uprawnienia do płatności powinno się przydzielać osobie, która posiada uprawnienia decyzyjne, odnosi korzyści i ponosi ryzyko finansowe w odniesieniu do działalności rolniczej na gruntach, co do których wnioskuje o płatności – motyw 16 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia. Powyższe rozważania w konsekwencji czynią bezzasadnym wniosek strony skarżącej, o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przypomnieć należy, że zgodnie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE z 26 października 2012 r., C 326/01; dalej zwanego: TFUE), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. W przypadku, gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku, gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału. Literalne brzmienie akapitu trzeciego przytoczonej regulacji wskazuje na bezwzględny obowiązek skierowania pytania prejudycjalnego do TS, gdy w postępowaniu strona występuje z takim wnioskiem. Interpretacja art. 267 akapit 2 i akapitu 3 TFUE prowadzi do wniosku, że sąd ostatniej instancji, przy podejmowaniu decyzji o potrzebie zadania pytania prejudycjalnego, dotyczącego wykładni prawa unijnego (wspólnotowego), dysponuje taką samą autonomią, jak sądy niższych instancji. Nie jest on zatem zobowiązany do zadania pytania, jeżeli uzna, że dana kwestia nie ma zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Także w doktrynie podkreśla się, że TS w swojej interpretacji art. 267 TFUE uznał, iż intencją ustawodawcy unijnego było stworzenie możliwości bezpośredniej współpracy pomiędzy sądami krajowymi a Trybunałem Sprawiedliwości, w ramach której stronom postępowania nie przysługuje inicjatywa, a jedynie prawo przedstawienia swojego stanowiska. Wyklucza to wiążący skutek wniosku stron o zadanie pytania prejudycjalnego. Podkreślić należy, że to sąd krajowy, prowadzący postępowanie, samodzielnie podejmuje decyzję, czy orzeczenie dotyczące ważności lub wykładni prawa unijnego jest niezbędne dla rozstrzygnięcia sporu głównego. Nawet, więc sąd ostatniej instancji nie musi zwracać się do Trybunału, jeżeli orzeczenie prejudycjalne nie miałoby znaczenia dla sprawy. Ponadto od reguły określonej w art. 267 akapit 3 TFUE istnieją dwa zasadnicze wyjątki umożliwiające sądowi ostatniej instancji rezygnację z zadania pytania prejudycjalnego, pomimo występowania w danym postępowaniu zagadnienia prawnego z zakresu prawa unijnego. Zostały one sformułowane w orzecznictwie TS (ETS) w postaci tzw. doktryn acte clair oraz acte éclairé. Zgodnie z doktryną acte éclairé sąd, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa krajowego, nie jest zobowiązany do zwrócenia się z pytaniem do TS, jeżeli kwestia będąca przedmiotem wątpliwości została już wyjaśniona we wcześniejszym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości. Z kolei według doktryny acte clair obowiązek zadania pytania prejudycjalnego przez sąd ostatniej instancji nie ma zastosowania w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia przepisu prawa europejskiego jest tak oczywista, że nie budzi żadnych racjonalnych wątpliwości (por. wyrok ETS w sprawie Costa v. E.N.E.L. z 15 lipca 1964 r., 6/64; wyrok ETS w sprawie Rheinmühlen z 16 stycznia 1974 r., 166/73; wyrok ETS w sprawie CILFIT z 6 października 1982 r., 283/81, wyrok TS sprawie Adeneler i in. v. Ellinikos Organismos Galaktos (ELOG) z 4 lipca 2006 r. C - 12/04). Skoro, na gruncie rozpoznawanej sprawy, kwestia interpretacji normy art. 60 rozporządzenia 1306/2013 nie budzi wątpliwości, zwłaszcza, przy braku zarzutu strony skarżącej, kwestionującego wykładnię dokonaną przez organy obu instancji to Sąd I instancji nie był zobowiązany do zadania pytania prejudycjalnego. Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 30 stycznia 2025 r., sygn. akt I GSK 1200/21, że w aktualnym stanie prawnym sąd administracyjny co do zasady, ani nie orzeka merytorycznie ani też nie prowadzi własnego postępowania dowodowego. Czynności postępowania wyjaśniającego muszą się zatem w zasadzie zakończyć przed wydaniem zaskarżonej do sądu decyzji. Wynikające z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. uprawnienie do przeprowadzenia dowodów uzupełniających ma charakter odstępstwa od wspomnianych zasad. Nie można też przyjąć, że przepis ten ustanawia jakikolwiek obowiązek, bowiem po pierwsze ustawodawca posłużył się czasownikiem modalnym "może", przyznając sądowi swobodę oceny zasadności takiego działania. Po drugie sąd dysponuje zmultiplikowanym luzem decyzyjnym w tej kwestii, skoro potrzeba przeprowadzenia dowodu uwarunkowana jest stanem niezbędności do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sądu i brakiem przeszkody w postaci nadmiernego przedłużenia postępowania. Wszystkie cztery wspomniane czynniki: niezbędność do wyjaśnienia, wystąpienie wątpliwości, ich istotność i brak nadmierności przedłużenia procesu mają charakter ocenny i podlegają rozważeniu przez sąd na podstawie okoliczności danej sprawy oraz charakteru dowodów, które miałyby zostać ewentualnie przeprowadzone. Wobec tego wprawdzie przeprowadzenie dodatkowych dowodów może nastąpić także z urzędu, ale nie można przyjąć, że sąd obciążony jest obowiązkiem w tym zakresie (zob. na ten temat także wyrok NSA z 12 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 1124/05; wyrok NSA z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt III FSK 1298/22). W rezultacie sąd administracyjny nie może wbrew materiałom zgromadzonym w aktach postępowania administracyjnego oraz odmiennie niż wynika to z treści zaskarżonej decyzji, dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Przyjęcie takiego rozumienia art. 106 § 3 p.p.s.a., które pozwalałoby na przeprowadzanie dowodów nieprzedłożonych przez stronę w toku postępowania przed organami, kłóciłoby się z podstawowymi założeniami dotyczącymi funkcjonowania administracji publicznej i kontroli sądowoadministracyjnej (por. wyroki NSA z: 27 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 699/17; 24 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 441/08; 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1507/17; 25 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 2458/17; 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 467/19; 19 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 2078/14; A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Państwo i Prawo 2009, nr 2, str. 42-54). Następnie należy wskazać, że wniosek Fundacji o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zgłosić organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 powołanej ustawy, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. W myśl zaś art. 9 p.p.s.a., organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. Udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym na mocy art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 9 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest zależny od uznania Sądu. W szczególności, wniosek danej organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu może być przez Sąd uwzględniony, jeżeli przemawia za tym interes społeczny (por. postanowienie NSA z 19 sierpnia 2004 r., sygn. akt OZ 340/04, ONSAiWSA 2004/3/52 oraz z 18 września 2023 r., sygn. akt II FSK 425/22). Ten interes społeczny może polegać przede wszystkim na tym, że w realiach danej sprawy udział organizacji społecznej służy społecznej kontroli postępowania przed sądem administracyjnym (por. postanowienie składu 7 sędziów NSA z 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09, ONSAiWSA 2010/2/23 oraz postanowienie NSA z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 1642/19). Ponadto, oceniając zasadność wniosku o dopuszczenie danej organizacji do udziału w postępowaniu należy mieć na uwadze również zasadę szybkości postępowania (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 7 oraz art. 110 p.p.s.a., wyrok NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 863/23). Przenosząc te ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że nie tylko nie został spełniony warunek formalny dotyczący zakresu statutowej działalności Fundacji, ale też okoliczności podane we wniosku z 8 maja 2025 r. nie mogą być zakwalifikowane jako mieszczące się w ramach interesu społecznego (publicznego). Podstawy prawne działania Fundacji reguluje ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jedn. Dz. U. 2023 poz. 166). Według art. 1 tej ustawy fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami. Zgodnie z art. 2 ust. 1 fundacje mogą ustanawiać osoby fizyczne niezależnie od ich obywatelstwa i miejsca zamieszkania bądź osoby prawne mające siedziby w Polsce lub za granicą. W oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację (art. 3 ust. 2). Składnikami majątkowymi mogą być pieniądze, papiery wartościowe, a także oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości (art. 3 ust. 3). W myśl art. 5 ust 1 ustawy fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji. Statutowa działalność fundacji musi mieć zatem swój konkretnie określony zakres, który będzie obejmował przedmiot danej sprawy sądowoadministracyjnej (por. wyrok NSA z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 1994/17). Tym samym określona w statucie fundacji jej działalność, musi być sprecyzowana, tak aby dawała możliwość ustalenia, że wiąże się ściśle z przedmiotem sprawy, do udziału w której zamierza przystąpić na prawach strony (wyrok NSA z 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1499/06). Każdy cel działania określony w statucie organizacji społecznej nadanym czy przyjętym zgodnie z obowiązującym prawem może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik (postanowienie NSA z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 609/11). W tym zakresie stwierdzić należy, że celem Fundacji jest propagowanie idei ochrony środowiska oraz podejmowanie, organizowanie i wspieranie działań na rzecz ochrony środowiska naturalnego, ekologii, ochrony zwierząt, ochrony dziedzictwa przyrodniczego, w tym promocja i rozwój technologii z zakresu ochrony środowiska, jak również wspieranie osób fizycznych oraz prawnych w ramach prowadzonych działalności gospodarczej lub rolniczej, w tym wspieranie tychże podmiotów w zakresie zielonej transformacji. Fundacja przywołując § 2 ust. 5 statutu wskazała, że w ramach realizacji jej celów statutowych może inicjować postępowania i przystępować do postępowań toczących się przed organami wymiaru sprawiedliwości oraz organami administracji publicznej w charakterze organizacji społecznej w sposób i na zasadach określonych w obowiązujących przepisach prawa. Wskazała również, że zgodnie z § 2 ust. 2 pkt. m) statutu realizuje swoje cele poprzez wsparcie prawne w zakresie postępowań sądowych, administracyjnych, karnych oraz cywilnych. Skoro działanie Fundacji dotyczy propagowania idei ochrony środowiska oraz podejmowania, organizowania i wspierania działań na rzecz ochrony środowiska naturalnego, ekologii, ochrony zwierząt, ochrony dziedzictwa przyrodniczego jak również wspierania osób fizycznych oraz prawnych w ramach prowadzonych działalności gospodarczej lub rolniczej, to wszelkie formy jej działalności muszą mieścić się w granicach jej celu. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żaden z celów statutowych Fundacji nie przekłada się na konkretne postępowanie w sprawie odmowy przyznania płatności z uwagi na stworzenie przez stronę sztucznych warunków w celu otrzymania korzyści niezgodnych z celami pomocy finansowej przyznawanej w ramach wnioskowanej płatności. Dotyczy to również wsparcia prawnego w zakresie postępowań sądowych, administracyjnych, karnych oraz cywilnych. Fundacja uzasadniając wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zaznaczyła też, że biorąc pod uwagę zakres jej działalności oraz nieprawidłowości w dzianiach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które analizowane są przez Rzecznika Praw Obywatelskich, zasadnym jest dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu, biorąc pod uwagę konieczność społecznej kontroli zapadłych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć. Skoro jak wcześniej wskazano udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym na mocy art. 33 § 2 w zw. z art. 9 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest zależny od uznania sądu, to w tym kontekście istotne jest w szczególności to, czy dana sprawa ma charakter precedensowy, dotyczy większej grupy obywateli lub budzi duże zainteresowanie społeczne lub medialne. W tym zakresie wskazać należy, że obrona interesów strony przed sądem administracyjnym nie może być uznana za realizację interesu publicznego, ale za realizację interesu indywidualnego. Również wola przedstawienia stanowiska Fundacji w tej sprawie nie determinuje interesu społecznego, tym bardziej, że skarżący korzysta z profesjonalnej pomocy prawnej. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niniejsza sprawa nie jest sprawą precedensową, lecz jedną z wielu spraw toczących się na podstawie takiego samego lub zbliżonego stanu faktycznego i tego samego stanu prawnego. W tej sytuacji, jak również z uwagi na nakaz szybkiego załatwienia sprawy, wynikający z art. 7 p.p.s.a. statuujący zasadę szybkości postępowania sądowoadministracyjnego, która ma swoje odniesienie zarówno w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak też w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 1993 Nr 61 poz. 284, ze zm.), wniosek Fundacji nie mógł zostać uwzględniony. W tym kontekście trzeba również wskazać, że Fundacja złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dopiero w dniu 8 maja 2025 r. Tymczasem, ewentualne uwzględnienie wniosku Fundacji, z uwagi na jego złożenie na kilka dni przed rozprawą, mogłoby doprowadzić do odroczenia rozprawy w oparciu o art. 110 p.p.s.a. Również zatem z tego powodu wniosek Fundacji nie mógł zostać uwzględniony. Wobec powyższego skargę kasacyjną, jako niezasadną, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, ze zm.).