I GSK 1733/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 423/25 w sprawie ze skargi R. C. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 15 stycznia 2025 r. nr COF.OUR.6375.18571.2020 ŁD.SA.ZZ 02939518 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 423/25, oddalił skargę R. C. (skarżący, skarżący kasacyjnie) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (organ, Poczta Polska S.A., wierzyciel) z dnia 15 stycznia 2025 r., nr COF.OUR.6375.18571.2020 ŁD.SA.ZZ 02939518 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd, który wydał orzeczenie, a także zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, t.j.: 1. art. 153 p.p.s.a., 141 § 4 p.p.s.a w zw. z art. 190 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu przez WSA oceny prawnej oraz wskazań odnośnie do dalszego biegu postępowania wyrażonych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2024 r. (sygn. akt l GSK 1168/23) oraz orzeczeniu WSA w Gliwicach z dnia 16 lutego 2023 r. (sygn. akt l SA/Gl 1401/22), które odnosiły się do konieczności dokładniejszego zweryfikowania zastrzeżeń skarżącego zawartych w zarzutach w postępowaniu egzekucyjnym, w kontekście nieistnienia obowiązku opłaty abonamentowej, będących przedmiotem zaskarżenia w uprzednio rozpoznawanym postępowaniu skutkujących uchyleniem dotychczasowych postanowień organu Poczta Polska S.A.; 2. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu Poczta Polska S.A. skutkującą oddaleniem skargi, pomimo naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 8, art. 77 § 1-3 i art.80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132; dalej: u.p.e.a.) powodującego: a. niewyczerpanie inicjatywy dowodowej spoczywającej na organie, brak dbałości o wszechstronne zebranie dowodów i całościową ocenę dowodów i stanu sprawy, niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności okoliczności wyrejestrowania odbiornika RTV przez użytkownika, w konsekwencji niespełnienia przez organ wydający tytuł wykonawczy i żądający egzekucji, warunku niezbędnego wydania aktów o przekonującej treści; b. niezasadne uznanie za wystarczające po stronie organu realizującego zadania publiczne, w toku postępowania wyjaśniającego, weryfikacji nastąpienia zdarzenia mającego skutki prawne jedynie poprzez sprawdzenie własnych dokumentów sprawy, niezasadne przeniesienie obowiązku wykazania okoliczności wyrejestrowania odbiornika radiowego lub telewizyjnego na abonenta, podczas gdy to organ administracji jest zasadniczym podmiotem, na którym spoczywa ciężar dowodzenia określonych faktów w danej sprawie, skoro to on ma zebrać niezbędny materiał dowodowy, a następnie go rozpatrzyć; 3. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę Iegalności działalności organu Poczta Polska S.A. skutkującą oddaleniem skargi, pomimo naruszenia przez organy obu instancji art. 7, art. 8, art. 77 § 1-3 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. powodującego: a. błędną ocenę materiału dowodowego sprowadzającą się do nieprawidłowego uznania, iż skarżący, który wyrejestrował radioodbiornik lub telewizor winien legitymować się dowodem z dokumentu w postaci oświadczenia o wyrejestrowaniu urządzenia (odcinek "W") znajdującego się w ówcześnie stosowanej książeczce radiofonicznej użytkownika, zwłaszcza po upływie prawie 20 lat od chwili wyrejestrowania oraz gdy Poczta Polska S.A. wycofała się z poprzednio podejmowanych prób uzyskania należności z tytułu abonamentu; b. pominięcie informacji o niekorzystaniu przez skarżącego z odbiornika RTV z czym wiąże się zakończenie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej oraz nie udowodniono, że skarżący posiadała i używał odbiornik w okresie wskazanym w tytule wykonawczym; c. błędną ocenę materiału dowodowego prowadzącą do uznania, iż istnieje obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 4. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) i art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu Poczta Polska S.A. skutkującą oddaleniem skargi, pomimo naruszenia przez organy obu instancji art. 7 i art. 7a oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. powodującego uchybienie regule rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony postępowania, w szczególności w sytuacji braku odpowiednich środków dowodowych mających znaczenie dla dokonania prawidłowych ustaleń w sprawie potwierdzających stanowisko organu oraz ich oceny pod kątem prawnym, zwłaszcza wobec przyznania przez organ, w sytuacji gdy wprost przyznano, że dokumentacja archiwalna była "wybrakowana"; 5. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu Poczta Polska S.A. skutkującą oddaleniem skargi, pomimo naruszenia przez organy obu instancji art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 26 § 1 u.p.e.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przyjęcie za prawidłowe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy w sprawie nie istniał obowiązek podlegający wykonaniu w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; 6. art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1568; dalej: k.p.c.) polegające na zastosowaniu przez Sąd oczywiście błędnych kryteriów oceny dowodów oraz przekroczenia granicy swobodnej oceny dowodów, przejawiające się w ustaleniu, że organ wykazał, iż skarżący w spornym okresie używał odbiornika RTV z czym wiąże się obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej, nadto ustalenie, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, wykazania przez organ aby skarżący nie dokonał wyrejestrowania odbiornika RTV; 7. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez pominięcie przez Sąd, iż organ naruszył zasadę polegającą na prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestnika do władzy publicznej, zgodnie z zasadą bezstronności i równego traktowania, poprzez zaakceptowanie stanowiska organu i wierzyciela, opierającego się jedynie na twierdzeniach przedstawicieli organu, przy czym pominiecie logicznego i uargumentowanego stanowiska skarżącego, znajdującego potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, co doprowadziło do naruszenia zasady bezstronności i równego traktowania, stawiając wierzyciela i organ w uprzywilejowanej pozycji; II. przepisów prawa materialnego, t.j.: 1. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1585; dalej: u.o.a.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wystarczającym dla istnienia obowiązku poniesienia opłaty abonamentowej za sporny okres, jest fakt braku dowodu na wyrejestrowanie odbiornika RTV, podczas gdy żaden przepis prawa nie zobowiązuje do przechowywania dowodu wyrejestrowania w nieskończoność, błędne rozumienie przez Sąd oznaczonych przepisów doprowadziło do uznania, iż skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika, zaś w dokumentacji wierzyciela brak jest dowodu świadczącego o wyrejestrowaniu tegoż odbiornika; 2. art. 2 ust. 1-3 w zw. z art. 5 ust. 1 u.o.a. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że zarejestrowanie odbiornika w czasie obowiązywania opisanej ustawy, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę do ustalenia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych oraz przyjęciu, że zarejestrowanie odbiornika rodzi obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych przez osobę rejestrującą, a nie faktycznego posiadacza lub użytkownika odbiornika; 3. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 4 u.o.a. poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że brak dokumentu w postaci odcinka książeczki radiofonicznej potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika RTV jest równoznaczne z obowiązkiem uiszczania opłaty abonamentowej na rzecz operatora oraz, że wykazanie zaprzestania używania odbiornika RTV może nastąpić wyłącznie w oparciu o taki dokument lub odpowiedni wpis w systemie elektronicznym abonentów Poczta Polska S.A. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. Organ nie skorzystał z uprawnienia do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja - będąca przepisem szczególnym - modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w zw. z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona. Zauważyć należy, że niniejsza sprawa była już rozpoznawana poprzednio przez WSA, który wydał w sprawie wyrok z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1401/22 (wyrok prawomocny, gdyż skarga kasacyjna została oddalona). W takiej sytuacji, przy kolejnym rozpoznawaniu sprawy przez Sąd, granice tego postępowania są wyznaczane przez art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Reguła wyrażona w art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny - orzekając ponownie w tej samej sprawie - nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Takiej sytuacji w rozpoznawanej sprawie jednak nie ma. W związku z tym przypomnieć należy, zważywszy na zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. (pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej), jaką ocenę prawną i wskazówki zawarł WSA w wyroku z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1401/22. W przywołanym wyroku WSA uchylając zaskarżone postanowienie stwierdził, że " ... skoro skarżący podnosi zarzut nieistnienia obowiązku, konieczne jest wyjaśnienie przez Dyrektora COF i udokumentowanie tego w aktach sprawy, w jaki sposób zostało zakończone wcześniej wszczęte postępowanie egzekucyjne i czy rzeczywiście, tak jak podnosi skarżący, mógł on odczytać, że wierzyciel zaakceptował jego argumentację o nieistnieniu obowiązku (wyrejestrowaniu). W tym zakresie konieczne jest także wyjaśnienie, czy wierzyciel w odpowiedzi na wcześniejszą korespondencję skarżącego, poinformował go w jaki sposób należy skutecznie dokonać wyrejestrowania odbiorników RTV.". Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym obecnie wyroku, WSA prawidłowo uznał, że organy zrealizowały wytyczne zawarte w wyroku z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1401/22. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia WSA zauważył, że w postanowieniu z dnia 15 lutego 2016 r., dołączonym do akt administracyjnych, jednoznacznie wskazano, iż skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie swojej tezy o wyrejestrowaniu odbiorników. Jednocześnie z pisma z dnia 7 marca 2019 r. wynika, że wierzyciel nie posiada informacji wskazujących na dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika. W aktach administracyjnych znajduje się również zawiadomienie o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia 18 sierpnia 2008 r. Okoliczności te uczyniły uzasadnionym wniosek Sądu I instancji, że skarżący kasacyjnie został w wystarczającym stopniu poinformowany o ciążących na nim obowiązkach abonenta wynikających z faktu zarejestrowania odbiornika, o trybie zgłaszania wyrejestrowania odbiornika, oraz możliwości ustalenia indywidualnego numeru abonenta oraz numeru konta bankowego do wpłat. Dodatkowo prawidłowo wierzyciel wskazał na zawarte pouczenie w wydanej zobowiązanemu książeczce rtv. Zgodzić również trzeba się z oceną WSA, że " ... wierzyciel wyjaśnił przyczynę umorzenia uprzednio prowadzonego postępowania - przedawnienie należności wówczas dochodzonych, a nie wygaśnięcie obowiązku. W konsekwencji skarżący nie miał podstaw by twierdzić, że ciążący na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie istniał z uwagi na dokonane wyrejestrowanie odbiorników.". Mając powyższe na względzie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Fakt, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z ustaleniami organu zaakceptowanymi przez Sąd I instancji nie daje podstawy do stwierdzenia, że wierzyciel nie wykonał obowiązku nałożonego wyrokiem z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1401/22. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zauważyć trzeba, że jest to przepis proceduralny, regulujący wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym: przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga skarżącego nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli. Przedstawiona przez Sąd I instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. niezasadnym. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 190 p.p.s.a. i art. 193 p.p.s.a. nie został uzasadniony, co czyni go nieskutecznym. Ponadto wskazać trzeba, że w doktrynie wskazuje się, że art. 190 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, gdy doszło do wydania orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Natomiast wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1168/23 oparty został na podstawie art. 184 p.p.s.a. W związku z powyższym, niezasadny jest zarzut sformułowany w pkt I.1. petitum skargi kasacyjnej. Według art. 18 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 25 marca 2024 r., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od 25 marca 2024 r. przepis ten brzmi: Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej: 1) do czynności wierzyciela podejmowanych przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na podstawie niniejszej ustawy, 2) w postępowaniu egzekucyjnym - przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu. Należy podkreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów k.p.a. jest ograniczone tylko do zagadnień nieuregulowanych w u.p.e.a., ponieważ przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi się swoiste postępowanie dowodowe, którego przedmiotem jest określenie sposobu przymusowego doprowadzenia do wykonania obowiązków określonych w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny musi podjąć czynności w celu ustalenia sytuacji majątkowej i faktycznej zobowiązanego i ma prawo wykorzystywać tu wszelkie środki dowodowe, zarówno uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego, jak i nienazwane. Gdy postępowanie egzekucyjne nie było poprzedzone postępowaniem administracyjnym, osoba wobec której wystawiono tytuł egzekucyjny ma prawo domagać się przeprowadzenia postępowania dowodowego w trakcie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny w takich wypadkach zobowiązany jest natomiast do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy zastosowaniu odpowiednich reguł postępowania administracyjnego, także co do postępowania dowodowego w możliwie jak najszerszym dla realizacji specyfiki postępowania egzekucyjnego zakresie. Takie postępowanie wyjaśniające może prowadzić organ egzekucyjny wówczas, gdy jest jednocześnie wierzycielem. Natomiast gdy wierzyciel nie jest organem egzekucyjnym, organ egzekucyjny nie prowadzi takiego postępowania wyjaśniającego. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, ponieważ wierzyciel i organ egzekucyjny to różne podmioty. Organ egzekucyjny wszczął egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela (Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A.). Zgodnie z art. 33 § 1 i 2 pkt 1 u.p.e.a., zobowiązany wniósł do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, którego podstawą jest nieistnienie obowiązku. Według art. 34 § 1 i 2 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek niezwłocznego przekazania wierzycielowi zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a następnie obowiązek podjęcia stosownych działań po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia. Natomiast obowiązkiem wierzyciela jest rozpoznanie zarzutu we wskazanym trybie. Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Z tej regulacji prawnej wprost wynika, że to zobowiązany ma przedstawić dowody uzasadniające żądanie. Na wierzycielu, który w tym wypadku nie jest organem władzy publicznej nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania zobowiązanego, wierzyciel jest obowiązany rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez zobowiązanego oraz dokumenty, którymi dysponuje, zobowiązany ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia żądania w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Ciężar wykazania spełnienia przesłanki nieistnienia obowiązku spoczywa na zobowiązanym (takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I GSK 1658/22 i dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1165/21). Przypomnieć należy, że już we wcześniej wydanym w sprawie wyroku z dnia 16 lutego 2023 r., o sygn. akt I SA/Gl 1401/22, WSA jednoznacznie stwierdził istnienie w aktach administracyjnych organu wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, że skarżący kasacyjnie dokonał rejestracji odbiornika RTV. Skoro skarżący kasacyjnie nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, to w tych okolicznościach uprawnione było uznanie, że zarzut nieistnienia zobowiązania z tytułu opłaty abonamentowej nie jest zasadny. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w pkt I.2-5 i 7. petitum skargi kasacyjnej nie mają uzasadnionych podstaw. Na aprobatę nie zasługuje również zarzut podniesiony w pkt I.6. petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jest to pozostawione uznaniu sądu. Przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma więc charakter wyjątkowy i gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. można postawić skutecznie, gdy Sąd przeprowadzi inny dowód niż dowód z dokumentu, bądź dokona samodzielnych ustaleń stanu faktycznego, albo gdy bezzasadnie odmówi przeprowadzenia dowodu z dokumentu, który mógłby się przyczynić do wyjaśnienia kwestii legalności zaskarżonego aktu. O naruszeniu art. 106 § 3 p.p.s.a. można również mówić wówczas, gdyby Sąd dopuścił z urzędu lub na wniosek strony dowód z dokumentu i prowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe, ale zastosowane przez sąd administracyjny kryteria oceny wiarygodności dopuszczonych dowodów były oczywiście błędne i nie pozostawały bez wpływu na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie okoliczności takie nie miały miejsca. Ponadto podniesiony zarzut jest absolutnie nieadekwatny do realiów niniejszej sprawy, bowiem zwrócić należy uwagę, że odpowiednie przepisy k.p.c. są wtórne w stosunku do regulacji zawartej w art. 106 § 3 p.p.s.a. i dlatego też przepisy art. 106 § 3 p.p.s.a. nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kwestionowania ustaleń i oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przepis art. 106 § 5 p.p.s.a. zawiera odesłanie nie tylko do przepisów k.p.c., ale i do art. 106 § 3 p.p.s.a. ustanawiającego kompetencję do przeprowadzenia ograniczonego postępowania dowodowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. To zaś oznacza, iż odpowiednie przepisy k.p.c. są wtórne w stosunku do regulacji zawartej w art. 106 § 5 i art. 106 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji w sytuacji, gdy Sąd I instancji nie przeprowadził żadnego dowodu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., powoływanie się na przepisy k.p.c. dotyczące postępowania dowodowego i art. 106 § 5 p.p.s.a. jest bezprzedmiotowe (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 250/23, Legalis). Skoro zatem w tej sprawie Sąd I instancji nie przeprowadzał żadnego dowodu z dokumentu, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., to zarzuty dotyczące naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. uznać należy za bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela i uznaje za własny pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz. U. Nr 54, poz. 307 oraz z 1984 r. Nr 54, poz. 275), z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 oraz z dnia 2005 r. Nr 17, poz. 141), z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2878/15 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując w swoich orzeczeniach, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1818/14, CBOSA). Zatem obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy o opłatach abonamentowych, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy - 16 czerwca 2005 r. - spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, tj. posiadały zarejestrowany odbiornik. Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniejszych regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Należy również wskazać, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I GSK 466/21). W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie wykazał nieistnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Skarżący kasacyjnie nie przedstawił dowodów na okoliczność zgłoszenia zaprzestania używania przez niego odbiornika i jego wyrejestrowania. W dokumentacji wierzyciela również brak było takiego dokumentu. Wyrejestrowanie odbiornika jest okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i to w interesie zobowiązanego było zabezpieczenie i przedstawienie dowodu na podnoszone w tym zakresie twierdzenia. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 505/22). Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że na skarżącym kasacyjnie ciąży obowiązek uiszczenia abonamentu, a w konsekwencji, że podniesiony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku jest niezasadny. Ponownie stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających fakt wyrejestrowania odbiornika, a zatem skoro takimi dokumentami nie dysponowały również organy Poczty Polskiej S.A., zachodziły podstawy do przyjęcia, że na skarżącym kasacyjnie w dalszym ciągu spoczywa obowiązek opłacania abonamentu RTV. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.