Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 1701/25

I GSK 1701/25 - Wyrok NSA z 2026-04-17

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3514/24 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2024 r. nr BON.III.4222.26.2.2024.IN w przedmiocie wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. Sp. z o.o. w W. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) wyrokiem z 25 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3514/24 oddalił skargę A. Sp. z o.o. w W. (dalej zwaną: skarżącą lub spółką) na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej zwanego: organem II instancji) z 3 października 2024 r. nr BON.III.4222.26.2.2024.IN w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z 18 listopada 2019 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwany: Prezesem PFRON) zobowiązał skarżącą do zwrotu środków przekazanych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń 2018 r. oraz za okres od kwietnia do lipca 2018 r., w łącznej kwocie 2 119 551,53 zł, powiększonej o odsetki naliczane jak dla zaległości podatkowych. W wyniku rozpatrzenia wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes PFRON decyzją z 28 lutego 2020 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z 18 listopada 2019 r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z 24 listopada 2020 r. (sygn. akt V SA/Wa 899/20) sąd oddalił skargę, podtrzymując tym samym stanowisko Prezesa PFRON. Pomimo obowiązywania decyzji z 18 listopada 2019 r., utrzymanej w mocy decyzją z 28 lutego 2020 r. i pozostającej w obrocie prawnym, skarżąca do 31 stycznia 2021 r. nie dokonała żadnej wpłaty na poczet należnego zwrotu środków. Jednocześnie, pomimo ciążącego na niej obowiązku zwrotu, skarżąca w dalszym ciągu składała wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od stycznia do grudnia 2020 r. W odpowiedzi na składane wnioski Prezes PFRON kolejnymi decyzjami wstrzymywał wypłatę miesięcznego dofinansowania za wskazany okres. Ponadto, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 listopada 2020 r. (sygn. akt V SA/Wa 899/20), strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z 8 czerwca 2022 r. (sygn. akt I GSK 1566/21) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zarówno powyższy wyrok, jak i obie decyzje Prezesa PFRON – z 18 listopada 2019 r. oraz z 28 lutego 2020 r. Prezes PFRON, w ramach postępowania sprawdzającego poprzedzającego wypłatę środków, dokonał weryfikacji w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS terminowości i kompletności opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń za okres od stycznia do grudnia 2020 r. Dodatkowo przeanalizowano umowy o odroczeniu terminu płatności składek za marzec i kwiecień 2020 r., zawarte przez stronę z ZUS i przekazane do Funduszu 12 sierpnia 2022 r. Po zakończeniu postępowania sprawdzającego, 18 sierpnia 2022 r., wypłacono stronie wnioskowane dofinansowanie. Pismami z 22 września 2022 r. strona wystąpiła o wypłatę odsetek od kwoty dofinansowania za okres od stycznia do grudnia 2020 r., naliczanych jak dla zaległości podatkowych. Decyzją z 9 grudnia 2022 r. Prezes PFRON odmówił stronie wypłaty odsetek od dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od stycznia do grudnia 2020 r. Następnie zaskarżoną decyzją z 3 października 2024 r. Minister utrzymał w mocy decyzję Prezesa PFRON z 9 grudnia 2022 r. Pismem z 20 listopada 2024 r. strona wniosła skargę do WSA w Warszawie, zaskarżając w całości decyzję organu z 3 października 2024 r. oraz zarzucając m.in. przekroczenie ustawowego terminu określonego w art. 26c ust. 3 w związku z art. 26c ust. 3, art. 26a ust. 8, 9, 9b pkt 1, 9c oraz art. 26a ust. 11 pkt 1, a także art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, a także naruszenia art. 26c ust. 3a w związku z art. 26a ust. 11 pkt 1, art. 49e ust. 1 i 2, art. 26a ust. 8 i 9 ustawy o rehabilitacji, a także art. 15zzzzzn(2) ust. 1 pkt 2 i 5 oraz ust. 2 ustawy o COVID-19 oraz naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że do momentu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 8 czerwca 2022 r. (sygn. akt I GSK 1566/21) w obrocie prawnym obowiązywała decyzja Prezesa PFRON z 18 listopada 2019 r., utrzymana w mocy decyzją Prezesa PFRON z 28 lutego 2020 r., na mocy której skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków przekazanych przez Fundusz w łącznej wysokości 2 119 551,53 zł, powiększonej o odsetki naliczane jak dla zaległości podatkowych. Sąd I instancji uznał, że w zaistniałym stanie prawnym organ był zobowiązany – na podstawie art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji – do wydania decyzji o wstrzymaniu wypłat miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, do czasu uregulowania przez pracodawcę zaległości wobec Funduszu. Do momentu spłaty tych zobowiązań bądź usunięcia z obrotu prawnego decyzji stanowiących podstawę ich istnienia, organ nie był uprawniony do dokonania wypłaty wnioskowanego dofinansowania. W konsekwencji, 25-dniowy termin, o którym mowa w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji, rozpoczyna swój bieg nie wcześniej niż od dnia uregulowania przez skarżącą zobowiązań wobec Funduszu lub od dnia skutecznego uchylenia decyzji stanowiących ich podstawę. Tym samym, odsetki przewidziane w art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji mogą być naliczane, zdaniem sądu, dopiero po upływie tego terminu. Sąd wskazał także, że w zaistniałej sytuacji skarżąca, składając wnioski o wypłatę dofinansowania za okres od stycznia do grudnia 2020 r., powinna była uregulować wspomniane zobowiązania najpóźniej do 31 stycznia 2021 r. Po upływie ustawowego terminu Prezes PFRON był zobowiązany do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania za wskazany okres. Z akt administracyjnych wynika, że zobowiązania wobec Funduszu zostały uregulowane dopiero 6 kwietnia 2021 r., a zatem po terminie, który zgodnie z art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji upływał 31 stycznia 2021 r. W konsekwencji, z uwagi na nieterminowe uregulowanie należności, brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosków o wypłatę dofinansowania za ten okres. WSA wskazał także, że organ prawidłowo przyjął, że termin, o którym mowa w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji, rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia mu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. od 14 lipca 2022 r. Wypłacając środki 18 sierpnia 2022 r. w przewidzianym terminie organ nie naruszył ustawowego terminu, a tym samym – skarżącej nie przysługiwały odsetki na podstawie art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji. Dalej sąd stwierdził także, że organ trafnie zauważył w uzasadnieniu decyzji z 3 października 2024 r., że przepisy ustawy COVID-19 nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do spłaty powstałej zaległości, zwłaszcza gdy zobowiązanie zostało stwierdzone decyzją z 18 listopada 2019 r., a więc jeszcze przed ogłoszeniem stanu epidemii oraz przed wejściem w życie przepisów tej ustawy. W zakresie zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a WSA stwierdził, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby organ wydał postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji z 18 listopada 2019 r., na podstawie której skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją z 28 lutego 2020 r. W aktach administracyjnych znajdują się jedynie decyzje dotyczące wstrzymania wypłaty dofinansowania za poszczególne miesiące, które nie odnoszą się jednak do wykonania decyzji nakładającej na skarżącą obowiązek zwrotu środków. W tym kontekście należy zauważyć, że gdyby postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji zostało wydane, skarżąca – jako jego adresat – powinna była je otrzymać. Tymczasem strona nie tylko nie przedłożyła takiego dokumentu, ale również nie wskazała choćby daty jego wydania ani numeru. Zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu, to na stronie, która wywodzi skutki prawne z określonych okoliczności, spoczywa obowiązek ich wykazania. Skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zawiera dokumentu potwierdzającego wydanie takiego rozstrzygnięcia. Sąd uznał, że nie zostało ono wydane. Stanowisko to znajduje dodatkowe potwierdzenie w związku z tym, że decyzja z 18 listopada 2019 r. została utrzymana w mocy decyzją z 28 lutego 2020 r., a skarga na tę ostatnią została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 listopada 2020 r. (sygn. akt V SA/Wa 899/20) Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając powyższy wyrok w całości i domagając się: a) na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej zwanej: p.p.s.a.) w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji; ewentualnie – w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona b) na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a. uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości decyzji organów obu instancji; d) w obu przypadkach na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania przed sądem I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; Skarżąca wniosła ponadto na podstawie art. 193 w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, tj.: – postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej zwanego: Prezesem PFRON lub organem I instancji) z 26 marca 2020 r. znak: DRP.WPAV.411.326.2020.PPi, Ldz. 15947.01X0077A3, Nr sprawy: PFRON/01X0077A3/79236/2019-9/PPI w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Prezesa PFRON z 27 lutego 2020 r. znak: DRP.WPAV.411.326.2020.LC, Ldz. 11565.01X0077A3 utrzymującej w mocy decyzję Prezesa PFRON z 18 listopada 2019 r. znak: DRP.WPAV.411.1222.2019.KKL, Ldz.75390..01X0077A3 – na okoliczność jego treści oraz funkcjonowania w obrocie prawnym – wbrew uzasadnieniu skarżonego wyroku – postanowienia organu wstrzymującego wykonanie decyzji zwrotowych za 2018 r. – uznanych przez organy obu instancji oraz sąd I instancji za uzasadnioną przyczynę odmowy wypłaty odsetek od dofinansowań za 2020 r., które to postanowienie – wbrew uzasadnieniu skarżonego wyroku – znajduje się w aktach sprawy, bowiem zostało do nich złożone przez skarżącą wraz z odwołaniem; – wyroku NSA z 8 czerwca 2022 r. sygn. I GSK 1566/21 uchylającego decyzje zwrotowe za 2018 r. – na okoliczność jego treści oraz przyczyn uchylenia decyzji zwrotowych za 2018 r. leżących wyłącznie po stronie organu, który to wyrok znajduje się w aktach sprawy, bowiem został do nich złożony przez skarżącą wraz z odwołaniem; – decyzji Prezesa PFRON z 1 lutego 2023 r. znak: DRP.WPAV.411.483.2023.MP, L.dz. 6887.01X0077A3, Nr sprawy: PFRON/01X0077A3/79236/2019-12/MP wydanej po wyroku NSA sygn. akt I GSK 1566/21 umarzającej postępowanie zwrotowe za 2018 r. – na okoliczność jej treści oraz przyczyn umorzenia postępowania leżących wyłącznie po stronie organu; – wyroku WSA w Warszawie z 12 maja 2022 r. sygn. V SA/Wa 4569/21 uchylającego postanowienia organu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do spłaty zaległości na okoliczność jego treści oraz konieczności zastosowania art. 15zzzzzn(2) ustawy covidowej w sprawie spłaty należności określonej decyzją zwrotową za 2018 r. – wbrew uzasadnieniu skarżonego wyroku – który to wyrok znajduje się w aktach sprawy, bowiem został do nich złożony przez skarżącą wraz z odwołaniem; – wyroku NSA z 20 grudnia 2023 r. sygn. I GSK 1629/22 oddalającego skargę kasacyjną Prezesa PFRON od wyroku WSA sygn. akt V SA/Wa 4569/21 na okoliczność jego treści oraz potwierdzenia – wbrew uzasadnieniu skarżonego wyroku – konieczności zastosowania art. 15zzzzzn(2) ustawy coyidowej w sprawie spłaty należności określonej decyzją zwrotową za 2018 r. Ponadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 26c ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44, ze zm.; dalej zwanej ustawą o rehabilitacji) w zw. z art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji przez ich błędną wykładnię i uznanie, że spółce nie należą się odsetki od dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r., wypłaconych przez organ 18 sierpnia 2022 r., mimo literalnego brzmienia ww. przepisu obligującego organ do ich naliczenia w razie nieterminowej wypłaty dofinansowania, bez konieczności spełnienia jakichkolwiek dodatkowych przesłanek; 2) art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9b pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9c ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2024 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na uznaniu, że spółce nie należą się odsetki od dofinansowań za 2020 r. z uwagi na fakt, iż termin wypłaty dofinansowania można liczyć od dnia otrzymania wyroku w innej sprawie, uchylającego decyzje nakazujące zwrot dofinansowań za 2018 r. stanowiące podstawę wstrzymania wypłat dofinansowań za rok 2020, w sytuacji gdy: – art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji nie uzależnia naliczenia odsetek od przyczyn nieterminowej wypłaty dofinansowania przez organ, ani od daty ich ustania; – termin wypłaty dofinansowania określony jest w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji i liczony jest od dnia złożenia wniosku, przy czym może być wydłużony jedynie o 14 dni zgodnie z art. 26a ust. 9c ustawy o rehabilitacji, a co za tym idzie brak jest podstawy prawnej do obliczania terminu wypłaty dofinansowania w inny sposób, w tym w terminie 39 dni od uzyskania jakiegokolwiek wyroku w innej sprawie; – usytuowanie art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji bezpośrednio po art. 26c ust. 3 określającym termin wypłaty dofinansowania oznacza, że z nieterminową wypłatą dofinansowania mamy do czynienia w przypadku niedokonania wypłaty dofinansowania w terminie liczonym od dnia złożenia wniosku, a nie od jakiegokolwiek innego zdarzenia prawnego; – stwierdzenie zaległości, usunięcie z obrotu prawnego podstaw ich stwierdzenia, a także ich spłata nie mają wpływu na określony w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji sposób obliczania terminu, którego początek wyznacza dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, a ww. kwestie mogą mieć jedynie znaczenie z punktu widzenia wstrzymania wypłaty dofinansowań, która jest odrębną procedurą uregulowaną w art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, która nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, a nawet gdyby uznać, że ma ona wpływ na niniejsze postępowanie to wskazać należy, że wstrzymanie wypłat dofinansowania, o którym mowa w art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji, zasadne jest – zgodnie z jego treścią – jedynie do dnia spłaty zaległości, która w niniejszej sprawie miała miejsce 6 kwietnia 2021 r., co oznacza, że dalsze wstrzymywanie wypłat dofinansowania za 2020 r. do 18 sierpnia 2022 r. na tej podstawie, nie miało podstaw prawnych; 3) art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji przez ich błędną wykładnię w zw. z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i uznanie, że spółka wobec wydania przez organ decyzji nakazującej zwrot dofinansowania za 2018 r. (uchylonej następnie wyrokiem NSA) zobowiązana była do zwrotu ww. dofinansowania wobec otrzymania mającej charakter ostateczny ll-instancyjnej decyzji organu, mimo iż sam organ wydanym przez siebie postanowieniem wstrzymał jej wykonanie, a co za tym idzie spółka nie była zobligowana do realizacji niesłusznie zresztą nałożonego na nią obowiązku dokonania zwrotu dofinansowania, który to obowiązek został jednak uznany przez organ za "zaległość" wobec Funduszu, która miałaby usprawiedliwić brak naliczenia odsetek w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji do ww. kwestii w żaden sposób się nie odnosi, a co za tym idzie istnienie (zasadne czy też nie) jakichkolwiek "zaległości"" nie ma – zgodnie z treścią ww. przepisu – wpływu na obowiązek naliczenia odsetek; 4) art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 11 pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 8 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9 ustawy o rehabilitacji przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i 5 oraz ust. 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (zwanej dalej: ustawą covidową) i pominięcie faktu, iż zgodnie z ww. przepisami ustawy covidowej oraz wydanymi wyrokami WSA i NSA w tym zakresie organ zobligowany był do przywrócenia spółce terminu do spłaty "zaległości", czego nie uczynił wyciągając jednocześnie względem spółki negatywne konsekwencje wynikające ze wstrzymania wypłaty dofinansowań za 2020 r. oraz uznania spłaty należności za nieterminową, mimo iż spółka wobec wstrzymania wykonania decyzji zwrotowych za 2018 r. nie była zobowiązana do spłaty, a dokonanie spłaty w okresie obowiązywania ww. przepisu ustawy covidowej zobowiązywał organ do przywrócenia jej terminu na dokonanie spłaty, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w rezultacie doprowadziło do uznania odmowy wypłaty odsetek za uzasadnioną; 5) art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9b pkt 1 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9c ustawy o rehabilitacji przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż dokonanie wypłaty dofinansowania za 2020 r. w terminie 39 dni od dnia otrzymania przez organ wyroku NSA uchylającego decyzje nakazujące zwrot dofinansowań za 2018 r. oznacza terminową wypłatę dofinansowań, która nie uzasadnia naliczenia odsetek, w sytuacji gdy art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji nie daje podstaw do odmowy naliczenia odsetek w sytuacji nieterminowej wypłaty dofinansowania, które to dofinansowanie za 2020 r. powinno być wypłacone w terminie 25 dni od dnia złożenia wniosku, a nie w terminie 39 dni od dnia uzyskania przez organ jakiegokolwiek wyroku sądowego w innej sprawie; 6) art. 26c ust. 3a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9c ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przepis art. 286 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, a co za tym idzie termin na dokonanie wypłaty dofinansowania za 2020 r., o którym mowa w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 26a ust. 9c ustawy o rehabilitacji biegnie dopiero od dnia otrzymania przez organ prawomocnego wyroku NSA wraz z aktami sprawy, w sytuacji, gdy wyrok NSA oraz akta sprawy, w której został on wydany dotyczą dofinansowania za 2018 r., a nie dofinansowania za 2020 r., a co za tym idzie fakt oraz data ich przekazania organowi pozostają bez wpływu na fakt przekazania przez organ dofinansowań za 2020 r. po upływie ustawowych terminów, co oznacza, że organ wypłacając dofinansowania za 2020 r. w dniu 18 sierpnia 2022 r. dokonał wypłaty w sposób nieterminowy, co obligowało go do naliczenia i wypłacenia spółce odsetek; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 7) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i § 4 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na dokonaniu błędnej oceny naruszenia przez organ II instancji ww. przepisów procedury administracyjnej, pomimo niewyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przez organy obu instancji oraz jego dowolnej oceny, dokonania nieprawidłowych ustaleń faktycznych, niepodjęcia przez organy wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy oraz wadliwego sporządzenia uzasadnienia skarżonej decyzji, w którym brak jest wyjaśnienia podstawy prawnej oraz faktycznej uzasadniającej uznanie za terminową wypłaty dofinansowania za 2020 r. w dniu 18 sierpnia 2022 r., przyczyn pominięcia podnoszonych przez spółkę okoliczności dotyczących wstrzymania wykonania decyzji zwrotowej za 2018 r., przyczyn uchylenia decyzji zwrotowej za 2018 r. przez NSA oraz przyczyn umorzenia postępowania w tej sprawie po wyroku NSA, a także stwierdzonej prawomocnymi wyrokami WSA oraz NSA zasadności przywrócenia terminu do spłaty należności określonych ww. decyzjami i odmowy wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom urzędowym znanym organom z urzędu w postaci ww. wyroków oraz postanowienia organu – co doprowadziło do niezasadnego w ramach kontroli działalności administracji publicznej oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., zamiast jej uwzględnienia i uchylenia zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w sytuacji, gdy: – ze zgromadzonego materiału dowodowego wprost wynika, że spółka złożyła wnioski o wypłatę dofinansowań za 2020 r. w ustawowych terminach w 2020 i 2021 r., zaś organ dokonał ich wypłaty dopiero 18 sierpnia 2022 r., co obligowało organ do naliczenia odsetek; – założenie przez organ blokady dofinansowań i wstrzymanie ich wypłat oraz jej podstaw i zasadności pozostawało bez wpływu na obowiązek naliczenia odsetek po dokonanej nieterminowo wypłacie dofinansowania; – organy celowo pominęły fakt, iż organ wstrzymał wykonanie decyzji zwrotowych uchylonych następnie wyrokiem NSA, które to decyzje stanowiły podstawę uznania przez organ, że spółka posiada "zaległości" względem organu, które to "zaległości" miały usprawiedliwić fakt nienaliczenia odsetek od nieterminowo wypłaconych dofinansowań za 2020 r., a tym samym pominęły dowód z dokumentu znanego organowi z urzędu i znajdującego się w dyspozycji organu w postaci wydanego przez organ postanowienia o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji, na który powoływała się skarżąca i który samodzielnie dołączyła do akt sprawy wraz z odwołaniem, co zostało całkowicie zignorowane przez organy obu instancji oraz sąd; – organy celowo pominęły fakt, iż na podstawie ustawy covidowej organ zobowiązany był do przywrócenia spółce terminu na spłatę "zaległości", co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie uchylającym postanowienie organu o odmowie przywrócenia terminu, a następnie wyrokiem NSA oddalającym skargę kasacyjną organu, a tym samym pominęły dowody z dokumentów znanych organowi z urzędu i będących w posiadaniu organu w postaci wyroku WSA, na który powoływała się skarżąca i który samodzielnie dołączyła do akt sprawy wraz z odwołaniem oraz wyroku NSA, który również znany był organom z urzędu i załączony został do skargi, co zostało całkowicie zignorowane przez organy obu instancji oraz sąd; – organy celowo pominęły fakt, iż decyzje zwrotowe za 2018 r. stanowiące podstawę do uznania przez organ, że spółka posiada wynikające z nich " zaległości", uzasadniające wstrzymania wypłaty dofinansowań za 2020 r. oraz odmowę wypłaty odsetek, były wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz procesowego przez organ i stanowiły wynik tylko i wyłącznie jego wadliwych działań oraz pominięcia znajdującego się od początku trwania postępowania zwrotowego dowodów w postaci przedłożonych przez spółkę potwierdzeń terminowego opłacania składek ZUS, co znajduje odzwierciedlenie w celowo pominiętych przez organ, będących w jego dyspozycji i znanych mu z urzędu dokumentach w postaci wyroku NSA uchylającego decyzje zwrotowe oraz wydanej w jego następstwie decyzji Organu umarzającej postępowanie, w których to rozstrzygnięciach przyczyny wadliwości działań organu zostały wprost wyartykułowane, co zostało jednak całkowicie pominięte przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy, prowadząc tym samym do obarczenia spółki konsekwencjami błędów organu wynikających z wadliwie prowadzonego postępowania zwrotowego za 2018 r. i wywodzenia z decyzji wydanych w jego trakcie z naruszeniem prawa, uzasadnienia odmowy naliczenia odsetek; – organy nie wyjaśniły w uzasadnieniach skarżonych decyzji podstawy prawnej oraz faktycznej uznania, że wypłata dofinansowań za 2020 r. w terminie 39 dni od otrzymania wyroku NSA w innej sprawie, dotyczącej dofinansowań za 2018 r., świadczyć miała o terminowości wypłaty dofinansowań za 2020 r., skoro żaden przepis ustawy o takim sposobie liczenia terminu nie wspomina; – organy nie wyjaśniły w uzasadnieniach skarżonych decyzji, dlaczego mimo, iż spłata należności wynikającej z wadliwej decyzji zwrotowej za 2018 r. dokonana została przez spółkę 6 kwietnia 2021 r. organy uznały, że określona ww. decyzją "zaległość" przestała istnieć dopiero w dniu wydania przez NSA wyroku uchylającego decyzje zwrotowe za 2018 r.,tj. 8 czerwca 2022 r.; 8) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi i błędnym odczytaniu akt sprawy i pominięciu istotnej części akt oraz zakresu związania prawomocnymi orzeczeniami sądów, a także wadliwym sporządzeniu uzasadnienia wyroku, które zawiera błędne przedstawienie stanu sprawy oraz nie wskazuje podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także zawiera twierdzenia, oceny i wnioski ze sobą sprzeczne oraz niewynikające z akt sprawy, czyniąc skarżone rozstrzygnięcie oddalające skargę niezrozumiałym dla skarżącej oraz nienadającym się do kontroli instancyjnej, o czym świadczy fakt, iż: – sąd błędnie odczytał akta sprawy i pominął ich istotną część w postaci postanowienia z 26 marca 2020 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji zwrotowej za 2018 r. przedłożonego przez skarżącą do akt sprawy, wywodząc następnie z braku pominiętej dokumentacji istotne dla rozstrzygnięcia sprawy skutki w postaci uznania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji zwrotowej za niewydane i nieznajdujące się w aktach sprawy (vide str. 13 uzasadnienia wyroku), mimo iż skarżąca powoływała się na nie zarówno w skardze, jak i w odwołaniu, do którego postanowienie to załączyła, a co za tym idzie – wbrew błędnie ustalonemu przez sąd stanowi sprawy – postanowienie to zostało wydane oraz znajduje się w aktach sprawy, co czyni niewłaściwymi również i ustalenia sądu zawarte na str. 8 i 9 uzasadnienia wyroku, z których miało wynikać, że z dniem składania wniosków o dofinansowania za 2020 r. decyzja zwrotowa za 2018 r. nie została wstrzymana w zakresie wykonalności, a brak jej wykonania skutkował powstaniem zaległości i dopiero wyrok NSA z 8 czerwca 2022 r. uchylający decyzje zwrotowe za 2018 r. usunął z obrotu prawnego podstawy do uznania istnienia zaległości, co również nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, bowiem bezspornie wynika z nich, że zaległość została spłacona 6 kwietnia 2021 r. Ustalony zatem w ten sposób błędny stan sprawy uniemożliwia zrozumienie motywów, jakimi kierował się sąd oddalając skargę, co czyni skarżony wyrok niepoddającym się kontroli instancyjnej; – sąd w uzasadnieniu wyroku nie wyjaśnił i nie wskazał podstawy prawnej oraz faktycznej uzasadniającej uznanie, że wypłata dofinansować za 2020 r. w terminie 39 dni od otrzymania wyroku NSA w innej sprawie, dotyczącej dofinansować za 2018 r., świadczyć miała o terminowości wypłaty dofinansować za 2020 r., a co za tym idzie o braku podstaw do wypłaty odsetek, skoro żaden przepis ustawy o rehabilitacji takiego sposobu liczenia terminu nie przewiduje, a ciążący na organie obowiązek naliczenia odsetek nie wymaga spełnienia żadnych dodatkowych przesłanek; – sąd błędnie ustalił stan sprawy dokonując w uzasadnieniu wyroku w istocie ustaleń dotyczących innego przedmiotu postępowania, niż leżący u podstaw skarżonego rozstrzygnięcia, skupiając się na ocenie zasadności wydania przez organ decyzji wstrzymujących wypłatę dofinansować w trybie art. 26a ust.8 ustawy o rehabilitacji, zamiast na będącej przedmiotem niniejszego postępowania kwestii wypłaty odsetek od nieterminowej wypłaty dofinansowania, w sytuacji, gdy czym innym jest możliwość wstrzymania wypłaty dofinasowań przez organ I instancji w razie stwierdzenia "zaległości" mocą wadliwej i skarżonej przez stronę, aczkolwiek ostatecznej decyzji organu, a czym innym jest wynikający z ustawy o rehabilitacji obowiązek organu I instancji naliczenia odsetek w razie nieterminowej wypłaty dofinansowania, który to termin – zgodnie z ustawą o rehabilitacji – liczony jest od dnia złożenia wniosku, a nie od jakiegokolwiek innego zdarzenia prawnego, czy też faktycznego, i żadnego wyjątku w tym zakresie nie sposób odnaleźć w ustawie o rehabilitacji, w szczególności takiego, który uprawniałby organ do liczenia tego terminu od dnia otrzymania wyroku przez organ w innej sprawie; – brak precyzyjnego sformułowania wyrażonych przez sąd poglądów na tle błędnego przedstawienia stanu sprawy uniemożliwia zrozumienie motywów, jakimi kierował się sąd oddalając skargę, co czyni skarżony wyrok niepoddającym się kontroli instancyjnej, co wynika głównie z faktu, iż sąd w uzasadnieniu wyroku nie wskazał jednoznacznie momentu, od którego, jego zdaniem, należało liczyć termin wypłaty dofinansowania stanowiący podstawę do dokonania oceny zasadności naliczenia odsetek – z jednej bowiem strony zaaprobował on proponowaną przez organ metodę, zgodnie z którą termin ten należy liczyć od dnia przekazania organowi wyroku NSA uchylającego decyzje zwrotowe za 2018 r. wraz z aktami sprawy (tj. od 14 lipca 2022 r.), z drugiej natomiast wskazał na str. 11 uzasadnienia wyroku, że "w zaistniałym stanie prawnym organ zobowiązany był do wydania decyzji o wstrzymaniu wypłat dofinansować za 2020 r. do czasu uregulowania zaległości i do momentu spłaty bądź usunięcia z obrotu prawnego decyzji stanowiących podstawę ich istnienia, organ nie był uprawiony do dokonania wypłaty dofinasowań, a w konsekwencji 25-dniowy termin, o którym mowa w art. 26c ust. 3 ustawy o rehabilitacji rozpoczyna swój bieg nie wcześniej niż od dnia uregulowania zaległości lub od dnia skutecznego uchylenia decyzji stanowiącej ich-podstawę, tym samym odsetki mogą być naliczane po upływie tego terminu", co jest o tyle istotne, że spłata zaległości – co jest okolicznością bezsporną – nastąpiła 6 kwietnia 2021 r., co zgodnie z powyższym, powinno stanowić podstawę do naliczania odsetek, a tym samym skutkować uwzględnieniem skargi, a nie jej oddaleniem przynajmniej w tym zakresie; – sąd pominął również istotną część akt dotyczącą złożonych przez skarżącą do akt sprawy wyroków WSA oraz NSA, a także stanu związania ww. prawomocnymi orzeczeniami, co jest o tyle istotne, że kwestie prawne w nich określone powinny być uznane za ukształtowane tak, jak w nich stwierdzono, co oznacza, że brak było podstaw do uznania, iż w odniesieniu do spłaty określonej decyzjami zwrotowymi za 2018 r. "zaległości" 6 kwietnia 2021 r., nie mają zastosowania przepisy ustawy covidowej, skoro WSA oraz NSA prawomocnie stwierdziły, że organ w trybie tej właśnie ustawy powinien był przywrócić spółce termin do spłaty "zaległości" dotyczącej decyzji zwrotowych za 2018 r., sąd w uzasadnieniu skarżonego wyroku nie wziął również pod uwagę przyczyn uchylenia przez NSA decyzji zwrotowych za 2018 r., które dodatkowo uwypukla wydana w jego następstwie przez organ decyzja umarzająca postępowanie, które to przyczyny leżały wyłącznie po stronie organu i sprowadzały się nie tylko do błędnej wykładni zastosowanych przepisów, ale i do pominięcia przez organ znajdującego się od początku postępowania w aktach sprawy dowodu terminowego opłacenia składek ZUS, co świadczy o tym, że wyłączną winę wydania wadliwych decyzji zwrotowych oraz wydania na ich podstawie decyzji wstrzymujących dofinansowania, ponosił organ, który w rezultacie swoich własnych, bezprawnych działań doprowadził do tego, że dofinansowania za 2020 r. zostały wypłacone w sposób nieterminowy, uzasadniający wypłatę odsetek liczonych od dnia złożenia wniosku. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie spółka przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej zwany także: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie oparto na obu podstawach prawnych. W takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż stosowanie norm materialnych może być oceniane wówczas, kiedy prawidłowo został ustalony stan faktyczny w następstwie niewadliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Przechodząc do rozpoznania zarzutów stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Najdalej idący zarzut dotyczący naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów postępowania sprowadza się do uchybienia dyspozycji normy art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny sąd I instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się, bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, przez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09; wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2024 r. sygn. akt III OSK 2718/23; treść tych uzasadnień oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1985/09). Z perspektywy kontroli instancyjnej należy jeszcze przywołać kilka dopełniających tez orzeczniczych, które nakreślają istotną rolę i znaczenie sporządzanego uzasadnienia orzeczenia sądowego. Mianowicie podnosi się w nich między innymi, że: 1) wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku; funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 20 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 1047/22); 2) zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny, gdy uzasadnienie sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny (wyrok NSA z 11 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 649/22); 3) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku, po drugie, gdy uzasadnienie wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 16 maja 2023 r. sygn. akt I FSK 764/19); 4) przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia, a w ramach rozpatrywania zarzutu jego naruszenia NSA obowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z tymi wymogami; o naruszeniu powołanego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków; wyrok sądu I instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowej w przypadku braku wymaganych prawem części (np.nieprzedstawienia stanu sprawy, czy niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wtedy, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (wyrok NSA z 28 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 2009/21); 5) uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; jest to norma prima facie o charakterze głównie technicznym (wskazuje konieczne elementy uzasadnienia orzeczenia), obowiązki sądu płynące z tej regulacji są jednak niezwykle istotne; choć uzasadnienie wyroku jest w istocie rzeczy instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym – sprowadza się ono bowiem do rekapitulacji jego przebiegu i prezentacji stanowiska sądu – art. 141 § 4 p.p.s.a. tworzy po stronie sądu obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi zapoznanie się z tokiem rozumowania, który doprowadził sąd do określonego rozstrzygnięcia sprawy; zarówno strony postępowania – jak i inne zainteresowane osoby i podmioty – powinny być w stanie na podstawie uzasadnienia jednoznacznie zrekonstruować podstawę rozstrzygnięcia, a także przyczyny zajęcia danego stanowiska przez sąd; z treści uzasadnienia wyroku powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami poczynionymi przez organy i z materiałem dowodowym sprawy; motywy wyroku muszą być przy tym jasne oraz przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość; przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga, aby sąd I instancji wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tej regulacji, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (lub – alternatywnie – stwierdził takie naruszenie); wywody sądu nie mogą być przy tym wewnętrznie sprzeczne, niespójne i niekonsekwentne, gdyż uniemożliwia to jednoznaczne odczytanie intencji sądu, które przemawiały za podjęciem określonego rozstrzygnięcia; przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia (wyrok NSA z 8 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 1398/19). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd, bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, jakie wskazuje ustawa. Nie daje to rękojmi, że sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uniemożliwia to również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Sąd I instancji nie przedstawił w sposób pełny i rzetelny stanu faktycznego sprawy, pominął istotne elementy materiału dowodowego, nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W szczególności sąd błędnie przyjął, że w aktach sprawy brak jest postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji zwrotowych, podczas gdy – jak wynika z zarzutów skargi kasacyjnej oraz akt sprawy (k. 172 akt administracyjnych) – dokument taki został przez stronę przedłożony. W odwołaniu od decyzji Prezesa PFRON z 9 grudnia 2022 r. w sprawie odmowy wypłaty odsetek od dofinansowania od wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do grudnia 2020 r. skarżąca przedłożyła jako załącznik postanowienie Prezesa PFRON z 26 marca 2020 r. (DRP.WPAV.411.326.2020.PPI L.dz.15947.01X0077A3 nr sprawy: PFRON/01X0077A3/79236/2019-9/PPI), w którym organ postanowił wstrzymać wykonanie decyzji Prezesa PFRON z 27 lutego 2028 r. znak: DRP.WPAV.411.326.2020.LC L.dz.11565.01X0077A3 utrzymującą w mocy decyzję z 18 listopada 2019 r. znak: DRP.WPAV.411.1222.2019.KKL L.dz.75390.01X0077A3 nakazującą spółce zwrot środków Funduszu przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy sprawozdawcze: styczeń 2018 r., kwiecień 2018 r., maj 2018 r., czerwiec 2018 r., lipie : 2018 r. w kwocie 2 119 551,53 zł. Sąd I instancji nie odniósł się w sposób merytoryczny do znaczenia tego postanowienia dla oceny istnienia zaległości wobec Funduszu, mało tego, z braku pominiętej dokumentacji wywiódł istotne dla rozstrzygnięcia sprawy skutki w postaci uznania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji zwrotowej za niewydane i nieznajdujące się w aktach sprawy. Ponadto sąd I instancji pominął wyroki sądów administracyjnych dotyczące przywrócenia terminu do spłaty należności – wyroku WSA z 12 maja 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4569/21 oraz wyroku NSA z 20 grudnia 2023 r. sygn. akt I GSK 1629/22 – oraz ich wpływ na sytuację prawną skarżącej. Powyższe uchybienia prowadzą do wniosku, że sąd dokonał ustaleń faktycznych w sposób wybiórczy, co narusza art. 133 § 1 p.p.s.a., nakazujący rozpoznanie sprawy na podstawie całokształtu akt. Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej oceny skutków spłaty należności wobec Funduszu 6 kwietnia 2021 r., oraz ewentualnego wstrzymania wykonania decyzji zwrotowej. Z własnych rozważań sądu wynika, że termin wypłaty dofinansowania powinien biec od dnia uregulowania zaległości albo usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Jednakże sąd nie wyciągnął konsekwencji z faktu, że zaległość została spłacona w 2021 r., nie wyjaśnił, dlaczego mimo tego przyjął późniejszą datę (2022 r.) jako początek biegu terminu. Powoduje to wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia i uniemożliwia kontrolę instancyjną. Zarzut pominięcia postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji należy uznać za zasadny. Sąd powinien dokonać oceny wpływu postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji zwrotowej na istnienie zaległości, a tym samym oceny czy istniały podstawy do wstrzymania wypłat dofinansowania. Sąd, nie odnosząc się do ww. postanowienia, dokonał oceny prawnej opierając się na niepełnym materiale dowodowym. Sąd I instancji pominął znaczenie wyroków sądów administracyjnych dotyczących przywrócenia terminu, oraz wyroku uchylającego decyzje zwrotowe. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. prawomocne orzeczenie wiąże sąd oraz organy. Brak odniesienia się do tych rozstrzygnięć oznacza naruszenie zasady związania, oraz wadliwe ustalenie stanu prawnego sprawy. Z uwagi na istotne braki w ustaleniach faktycznych, pominięcie kluczowych dowodów, sprzeczności w uzasadnieniu, należy uznać, że zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszone zostały przepisy postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art.151 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., co z kolei uniemożliwia kontrolę zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (zarówno procesowych, jak i materialnoprawnych). Ocena taka byłaby bowiem przedwczesna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że postanowienia Prezesa PFRON z 26 marca 2020 r. znak: DRP.WPAV.411.326.2020.PPi, Ldz. 15947.01X0077A3, nr sprawy: PFRON/01X0077A3/79236/2019-9/PPI w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji Prezesa PFRON z 27 lutego 2020 r. znak: DRP.WPAV.411.326.2020.LC, Ldz. 11565.01X0077A3 utrzymującej w mocy decyzję Prezesa PFRON z 18 listopada 2019 r. znak: DRP.WPAV.411.1222.2019.KKL, Ldz.75390..01X0077A3 znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, a wyroki sądów administracyjnych znane są Sądowi z urzędu. Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości, przekazują sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. O kosztach orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji uwzględni cały materiał dowodowy, odniesie się do wszystkich zarzutów strony, jednoznacznie określi moment rozpoczęcia biegu terminu wypłaty dofinansowania, oraz dokona oceny zasadności roszczenia o odsetki z uwzględnieniem powyższych wskazań.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 grudnia 2025
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Boratyn Piotr Piszczek

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny