I GSK 1680/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 1865/20 w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. G. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 1865/20 oddalił skargę E. G. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych (treść tego i innych powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). E. G. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając ww. orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenie, ewentualnie o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.). Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy organ I i II instancji naruszyły przepisy art. 145 § I pkt 4 k.p.a., art. 29 ust. 1 i 1a. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1199; dalej: ustawa ARiMR), art. 149 § 3 k.p.a. w związku z art. 145 §1 pkt 4 k.pa., art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 178, poz. 484; dalej: Konstytucja RP) oraz art. 7 Konstytucji RP. W uzasadnieniu podano argumenty na poparcie postawionych zarzutów. Wskazano m.in. że toku niniejszego postępowania sednem analizy sprawy jest okoliczność, czy Skarżącej, która zostaje następczo, po wydaniu ostatecznej decyzji w stosunku do jej małżonka, wezwana do zapłaty kwoty wynikającej z decyzji (bez załączenia decyzji, bez wcześniejszego informowania, wezwanie jest pierwszym momentem poinformowania Skarżącej o zapadłym rozstrzygnięciu którego ponosi konsekwencje), przysługuje prawo do wznowienia postępowania, jako że finalnie może dojść do egzekucji administracyjnej także z jej majątku. Zdaniem Skarżącej, interpretacja organu i Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie ma interesu prawnego w postępowaniu wznowieniowym rażąco godzi w jej interes prawny i możliwość dochodzenia swoich praw w toku postępowania administracyjnego. W ocenie skarżącej kasacyjnie, Sąd pierwszej instancji w ogóle nie wyjaśnił dlaczego, jego zdaniem, Skarżąca nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ponadto z niewiadomych przyczyn Sąd odnosi się do przymiotu prawomocności decyzji skoro przepis art. 145 k.p.a. mówi o decyzji ostatecznej a nie prawomocnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ, reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o oddalenie wniesionego środka zaskarżenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Tym niemniej, skarżąca kasacyjnie nie kieruje zarzutów wobec zaskarżonego wyroku lub postępowania przed WSA w Warszawie ale powtarza zarzuty względem zaskarżonej decyzji. Jest to istotna wada wniesionego środka zaskarżenia. Należy bowiem podkreślić, że zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Jak już wcześniej powiedziano, w petitum wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wykazano wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Zarzut kasacyjny naruszenia prawa materialnego obejmuje wyłącznie naruszenie art. 28 k.p.a. brak jest wskazania naruszenia jakiegokolwiek przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu przedmiotowego zarzutu brak jest argumentów skierowanych przeciwko stanowisku prezentowanemu przez Sąd w motywach wyroku. Skarżąca kasacyjnie odnosi się tylko do argumentów organu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem, na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem autora skargi kasacyjnej, rozumienia naruszonych przepisów. W tej sytuacji powyższy zarzut należy uznać za wadliwie sformułowany w stopniu uniemożliwiającym jego rozpoznanie i uwzględnienie. Z kolei podnoszone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące deficytów uzasadnienia zaskarżonego wyroku i braku odniesienia się do zarzutów sformułowanych w skardze do sądu pierwszej instancji nie mogą być rozpatrzone ponieważ nie został postawiony zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. a w uzasadnieniu brak jest wykazania, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe stanowisko sądu kasacyjnego wynika z zasady związania NSA podstawami i granicami zaskarżenia (v.art. 183 §1 p.p.s.a.). Niezależnie od powyższego Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym, który udzielił odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz uczestniczył w rozprawie przed NSA orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.