I GSK 1555/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1582/23 w sprawie ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej F. Sp. z o.o., w Z., w restrukturyzacji, na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 24 maja 2023 r. nr DRP.WPAIII.411.349.2023.MJR L.dz.24245.73X0050L4 w przedmiocie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję, 3. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz F. Sp. z o.o. w Z. 1 120 (jeden tysiąc sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrokiem z 4 stycznia 2024 r., sygn. V SA/Wa 1582/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zarządcy masy sanacyjnej (dalej zwanego zarządcą) F. sp. z o.o. w restrukturyzacji, z siedzibą w Z. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Fundusz dalej zwany PFRON) z dnia 24 maja 2023 r. nr DRP.WPAIII.411.349.2023.MJR; L.dz.24245.73X0050L4, w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2022 r., oddalił skargę. W stanie faktycznym sprawy spółka złożyła wniosek o wypłatę jej miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2022 r. W formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc inną niż pomoc nie złożono oświadczeń wskazujących na znajdowanie się spółki w trudnej sytuacji ekonomicznej. Jednakże z dokumentacji będącej w posiadaniu PFRON wynikało, że spółka znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia, XIV Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych, na wniosek spółki, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2021 r. otworzył w stosunku do niej postępowanie sanacyjne. Następnie, na wezwania PFRON, zarządca przedłożył: bilans oraz rachunek zysków i strat sporządzone na 31 grudnia 2022 r.; listy płac za grudzień 2022 r. wraz z potwierdzeniami wypłat wynagrodzeń za ten miesiąc; oświadczenie z 14 lutego 2023 r. o formie i dacie wypłaty wynagrodzeń za grudzień 2022 r. pozostałym pracownikom niepełnosprawnym zgłoszonym do SODiR; oświadczenie o sytuacji ekonomicznej jednostki gospodarczej z 14 lutego 2023 r., a także informację odnośnie toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego. Ponadto zarządca poinformował, iż na dzień udzielenia odpowiedzi spółka nie utraciła zdolności do wykonywania swoich bieżących zobowiązań w czasie przekraczającym 3 miesiące, zobowiązania pieniężne spółki nie przekraczały wartości majątku i stan ten nie wystąpił w okresie ostatnich 24 miesięcy. W piśmie z 24 kwietnia 2023 r., zarządca wyjaśnił, że nawet jeśli spółka nie spełnia ogólnych przesłanek otrzymania pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, to spełnia przesłanki szczególne, o których mowa w art. 68ge ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 573 ze zm.; dalej zwanej ustawą o rehabilitacji). Zarządca powołał się na wyniki finansowe spółki za 2019 r., które według niego świadczą o tym, iż na 31 grudnia 2019 r. spółka nie znajdowała się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto wskazał, iż co prawda na 31 grudnia 2019 r. spółka miała zobowiązania pieniężne, których terminy wymagalności przekraczały 3 miesiące, jednak okoliczność ta nie uzasadniała przyjęcia stanu niewypłacalności. Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia 24 maja 2023 r., nr DRP.WPA.III.411.349.2023.MJR, wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: K.p.a.), art. 45 ust. 3a i art. 26a ust. 9a pkt 1 w zw. z art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014 r.; dalej: rozporządzenie 651/2014) – odmówił wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2022 r. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył przepisy art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, a następnie wyjaśnił, że znaczenie w sprawie ma fakt, iż PFRON bada, czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy, co wynika z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 743 ze zm.). W ocenie organu analiza sprawy wykazała, że spółka na dzień wystąpienia z wnioskiem Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2022 r. spełniła przesłankę "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", określoną w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia 651/2014, gdyż w ww. dacie wobec spółki prowadzone było, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 14 stycznia 2021 r., syg. [...] postępowanie sanacyjne. Otwarte w dniu 14 stycznia 2021 r. postępowanie sanacyjne na dzień złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2022 r., tj. 18 stycznia 2023 r., nie zostało zakończone. Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej art. 68ge ustawy o rehabilitacji, PFRON podkreślił, iż przepisy anty-covidowe nie mają już zastosowania, gdyż zgodnie z oświadczeniem Komisji Europejskiej, Komunikat Komisji w Sekcji 3.1 dla większości określonych w nim instrumentów pomocy, w tym do pomocy publicznej w formie subsydiów płacowych, możliwość ich przyznawania istniała do 30 czerwca 2022 r. Oznacza to, że po dniu 30 czerwca 2022 r. nie można już dokonać wypłaty środków na podstawie art. 68ge ustawy o rehabilitacji. Wniosek Wn-D za miesiąc 12/2022 został złożony przez stronę w dniu 18 stycznia 2023 r., a zatem po terminie obowiązywania ww. przepisów anty-covidowych. WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi spółki, oddalił ją stwierdzając, że znaczenia dla rozpoznawania wniosku złożonego w styczniu 2023 r. nie ma podnoszone przez skarżącego w piśmie z dnia 24 października 2023 r. postanowienie sądu restrukturyzacyjnego z dnia 13 września 2023 r., które dodatkowo nie zostało przedstawione Sądowi. Sąd podkreślił, że poza sporem pozostaje to, że Sąd Rejonowy w Łodzi, postanowieniem z 14 stycznia 2021 r. otworzył wobec spółki postępowanie sanacyjne. W myśl art. 6 tej ustawy, postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością (ust. 1), a przez dłużnika niewypłacalnego należy rozumieć dłużnika niewypłacalnego w rozumieniu ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (ust. 2), natomiast przez dłużnika zagrożonego niewypłacalnością należy rozumieć dłużnika, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny (ust. 3). Pojęcie niewypłacalności definiuje art. 11 ustawy Prawo upadłościowe, stanowiąc, że: dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (ust. 1); domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (ust. 1a); dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (ust. 2). Powyższe prowadzi do przyjęcia, że prowadzenie wobec przedsiębiorcy postępowania sanacyjnego spełnia wymogi definicji "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji", zwartej w art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia 651/2014. Postępowanie restrukturyzacyjne powinno być uznane za zbiorowe postępowanie w związku z niewypłacalnością przedsiębiorstwa. Podleganie zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością, należy rozumieć jako podleganie całemu procesowi restrukturyzacyjnemu od jego otwarcia aż do jego zakończenia lub umorzenia. Jeżeli w odniesieniu do prowadzonego postępowania sanacyjnego nie zostało wydane postanowienie sądu o zatwierdzeniu układu lub o odmowie zatwierdzenia układu, to należy uznać, że przedsiębiorca podlega postępowaniu restrukturyzacyjnemu, a zatem spełniona jest w jego przypadku przesłanka określona w art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia 651/2014. Postępowanie restrukturyzacyjne zostaje zakończone z dniem uprawomocnienia się postanowienia o zatwierdzeniu układu albo o odmowie zatwierdzenia układu (art. 324 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego). Zgodnie z zapisami w Krajowym Rejestrze Sądowym, w dacie wydania zaskarżonej decyzji wobec spółki postępowanie sanacyjne, na dzień złożenia wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2022 r. nie zostało zakończone. W tej sytuacji należało stwierdzić, że wnioskodawca w chwili wystąpienia z wnioskiem za grudzień 2022 r. spełnił przesłankę przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji wynikającą z art. 2 pkt 18 lit. c) rozporządzenia Komisji (UE) 651/2014. Stosownie do treści art. 68ge ustawy o rehabilitacji – pomoc publiczna udzielana na podstawie m.in. art. 26a, dotycząca miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, może być udzielona pracodawcom w trudnej sytuacji ekonomicznej jako pomoc publiczna, mająca na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w sekcji 3.1 Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwające epidemii Covid-19, zgodnie z warunkami zawartymi w komunikacie. Z Komunikatu tego wynika, że pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych) – pkt 22 lit. c, sekcja 3.1. Zgodnie z pkt 33 Komunikatu Komisji – Szósta zmiana tymczasowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwające epidemii Covid-19 oraz zmiana załącznika do komunikatu Komisji do państw członkowskich w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych (2021/C 473/01, Dz.U.UE C z dnia 24 listopada 2021 r. ), pomoc przyznaje się nie później niż do dnia 30 czerwca 2022 r. Słusznie zatem organ wywnioskował z powyższego, że oznacza to, iż po dniu 30 czerwca 2022 r. nie można już dokonać wypłaty środków na podstawie art. 68ge ustawy o rehabilitacji. W związku z tym, że sporna pomoc dotyczy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za grudzień 2022 r., a wniosek został złożony 18 stycznia 2023 r., nie można już było dokonać wypłaty środków na podstawie art. 68ge ustawy o rehabilitacji. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosła spółka, zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I. w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 151 w związku z art. 135 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie, a co za tym idzie utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu i oddalenie skargi, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uwzględnienie aktualnego stanu prawnego doprowadziłoby do uchylenia zaskarżonego wyroku, II. w oparciu o przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy zachodziły ku temu wszelkie przesłanki, a mianowicie art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), w związku art. 48a ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 44) poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy dyspozycja tego przepisu wyraźnie wskazuje na obowiązek jego stosowania wobec podmiotów znajdujących się w takiej sytuacji jak skarżąca, tj. podmiotów, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019 r., lecz znalazły się w takiej sytuacji w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie przez uznanie, że skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania dofinansowania podczas gdy przywołany przepis nadawał jej takie uprawnienia. Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zgodnie z zasadą iura novit curia, Sąd pierwszej instancji nie dość, że nie powinien ignorować zarzutów skarżącej, co do faktu braku zastosowania określonych przepisów, to sam powinien wskazywać w swoim rozstrzygnięciu nie tylko na te przepisy, ale i nieprzywołane przez skarżącą, a tak się nie stało. Spółka w piśmie procesowym z 2 kwietnia 2026 r. podkreśliła, że z mocy art. 1 ust. 4 lit. c) rozporządzenia 651/2014, akt ten, co do zasady nie znajduje zastosowania do podmiotów znajdujących się w trudnej sytuacji, niemniej jednak na zasadzie wyjątku nie odnosi się to do tych podmiotów, które znajdowały się w trudnym położeniu na dzień 31 grudnia 2019 r., a popadły w taki stan w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 P.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej zwany także "NSA") rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej. W tym aspekcie zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów. Spór pomiędzy stronami postępowania sądowego na gruncie niniejszej sprawy koncentruje się wokół problematyki związanej z zastosowaniem, jak również wykładnią przepisów prawa materialnego regulujących dopuszczalność udzielenia pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Tak więc istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia tego czy Sąd pierwszej instancji zasadnie pominął przepis art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, ograniczając się wyłącznie do oceny spełnienia przez skarżącą przesłanki "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. c tego rozporządzenia. Do tego zagadnienia odnosi się materialnoprawny zarzut skargi kasacyjnej, w którym spółka podniosła właśnie naruszenie art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 poprzez jego niezastosowanie. Ocena dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej w niniejszej sprawie wymagała dokonania kompleksowej wykładni przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, w szczególności art. 2 pkt 18 lit. c oraz art. 1 ust. 4 lit. c tego aktu. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca – z uwagi na otwarcie wobec niej postępowania sanacyjnego – spełnia przesłanki uznania jej za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji, w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia 615/2014. Okoliczność ta nie może być jednak uznana za wystarczającą do odmowy przyznania pomocy, albowiem przepis ten ma charakter definicyjny i nie przesądza samodzielnie o skutkach prawnych w zakresie dopuszczalności udzielenia wsparcia. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma natomiast art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia 615/240, który określa zakres zastosowania tego aktu i zawiera zarówno normę generalną wyłączającą możliwość przyznania pomocy przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji, jak i normę szczególną (in fine), dopuszczającą odstępstwo od tej zasady. Norma ta (szczególna) stanowi, że ograniczenie to nie znajduje zastosowania wobec przedsiębiorstw, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji w dniu 31 grudnia 2019 r., lecz znalazły się w niej w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. Przepis ten ma niewątpliwie charakter normy szczególnej (lex specialis), modyfikującej zakres zastosowania ogólnego zakazu udzielania pomocy publicznej podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji, a jego pominięcie, co zasadnie podnosi spółka w ramach materialnego zarzutu swojej skargi kasacyjnej, prowadzi do niepełnej i wadliwej subsumpcji stanu faktycznego pod normy prawa materialnego. Wykładnia językowa art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia 615/2014 prowadzi do wniosku, że ustawodawca unijny powiązał skutki prawne tej regulacji wyłącznie z momentem powstania trudnej sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa. Przepis ten nie zawiera natomiast żadnego odniesienia do momentu ubiegania się o pomoc ani do okresu jej udzielania, co wyklucza możliwość wprowadzania dodatkowych ograniczeń czasowych w drodze wykładni. W konsekwencji nieuprawnione jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym możliwość zastosowania omawianego wyjątku miałaby być ograniczona wyłącznie do pomocy udzielanej w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. Taka interpretacja prowadziłaby do nadania przepisowi znaczenia, którego nie sposób wywieść z jego treści normatywnej. Powyższe znajduje potwierdzenie również w wykładni systemowej. Przepis art. 1 rozporządzenia 651/2014 określa bowiem zakres jego zastosowania (scope), a zatem decyduje o tym, czy dany podmiot w ogóle może korzystać z przewidzianych w nim mechanizmów pomocy. Przepis art. 2 pkt 18 rozporządzenia 651/2014 pełni natomiast funkcję definicyjną i nie może być stosowany w oderwaniu od regulacji zawartych w art. 1 ust. 4 lit. c tego aktu. W tym miejscu należy podkreślić, że przepisy dotyczące pomocy publicznej należy interpretować jako spójny system norm, w którym regulacje wyłączające oraz przewidziane od nich wyjątki muszą być stosowane łącznie. Pominięcie normy szczególnej, mogącej wyłączyć zastosowanie normy generalnej, stanowi zaś naruszenie prawa materialnego przez jego niezastosowanie. Nie bez znaczenia w rozpoznawanym przypadku pozostaje także wykładnia celowościowa analizowanego przepisu. Norma zawarta w art. 1 ust. 4 lit. c in fine rozporządzenia 615/2014 została wprowadzona w związku z nadzwyczajną sytuacją gospodarczą wywołaną pandemią COVID-19 i miała na celu umożliwienie przedsiębiorstwom dotkniętym skutkami tego kryzysu korzystania z pomocy publicznej, mimo formalnego spełnienia przesłanki "trudnej sytuacji". W tym kontekście należy ponadto odnieść się do tego, że w odpowiedzi na wybuch pandemii COVID-19 Komisja Europejska wydała komunikat – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz.Urz. UE CI 91 z 20.03.2020, s. 1 ze zm.), w którym określiła specjalne reguły odnośnie dopuszczalności pomocy publicznej. Komunikat był wielokrotnie zmieniany, w celu dostosowania do zmieniających się warunków wywołanych pandemią. W szczególności Komisja zwraca w nim uwagę na to, że dla celów przeciwdziałania skutkom pandemii (oprócz środków opartych na postanowieniach tego komunikatu) państwa członkowskie mogą opracować, bez udziału Komisji (a zatem bez konieczności notyfikowania pomocy zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE), środki wsparcia zgodne z GBER – por. motyw 13 omawianego komunikatu. Jak wynika z motywu 9 rozporządzenia zmieniającego 2020: "Z uwagi na gospodarcze i finansowe skutki pandemii COVID-19 dla przedsiębiorstw oraz w celu zapewnienia spójności z ogólną reakcją polityczną Komisji, zwłaszcza w latach 2020–2021, należy odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 651/2014. W szczególności przedsiębiorstwa, które znalazły się w trudnej sytuacji w wyniku pandemii COVID-19, powinny w ograniczonym okresie w dalszym ciągu kwalifikować się do pomocy na gruncie rozporządzenia (UE) nr 651/2014. [...] Te wyjątkowe przepisy powinny mieć zastosowanie w ograniczonym okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2021 r.". W motywie 2 rozporządzenia zmieniającego 2021 Komisja zwróciła natomiast uwagę, że okres kwalifikowania się do pomocy, o której mowa w GBER, jest wydłużany do 31.12.2021 r., co należy rozumieć w taki sposób, że GBER ma zastosowanie do przedsiębiorstw, które nie znajdowały się w trudnej sytuacji w dniu 31.12.2019 r., lecz znalazły się w takiej sytuacji w okresie od 1.01.2020 r. do 31.12.2021 r. Omawiany wyjątek związany z pandemią COVID-19 ma zatem obecnie wymiar wyłącznie historyczny (Kaznowski Andrzej, Stasiak Mikołaj, Komentarz do rozporządzenia nr 651/2014 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, wyd. IV – dost. w systemie LEX 2025). Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłaby do pozbawienia tej regulacji jej funkcji, ograniczając jej zastosowanie w sposób nieznajdujący oparcia w treści przepisu. Z tych względów należy przyjąć, że w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nie znajdowało się w trudnej sytuacji na dzień 31 grudnia 2019 r., a znalazło się w niej w okresie wskazanym w art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia 615/2014, to wyłączenie możliwości udzielenia pomocy publicznej nie znajduje zastosowania, niezależnie od daty ubiegania się o tę pomoc. W realiach niniejszej sprawy okoliczności te pozostają bezsporne, co oznacza, że odmowa przyznania skarżącej dofinansowania została oparta na nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji niezasadnym niezastosowaniu istotnego przepisu, tj. art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia 615/2014. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną rozpoznał skargę na decyzję Prezesa Zarządu PFRON z 24 maja 2023 r. W tym ostatnim zakresie Naczelny Sąd Administracyjny, kierując się art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, z uwagi na nieuprawnione niezastosowanie w sprawie art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia 615/2014, a także niedokonanie jego wykładni. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu WSA w Warszawie obowiązany będzie dokonać wykładni art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia 651/2014 w świetle jego funkcji oraz systemowej relacji do art. 2 pkt 18 lit. c tego rozporządzenia oraz ocenić czy uwzględnienie art. 1 ust. 4 lit. c rozporządzenia 651/2014 doprowadzi do wniosku, że wyłączenie pomocy publicznej nie znajduje zastosowania wobec skarżącej. Na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., w zw. z art. 207 § 1 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, dalej zwanego rozporządzeniem), a także art. 193, art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Naczelny Sąd Administracyjny zasądził na rzecz skarżącej kasacyjnie od Prezesa Zarządu PFRON 1 120 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w wysokości 440 zł (100 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej, 100 tytułem opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia i 240 zł tytułem zastępstwa procesowego przez radcę prawnego) oraz 680 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem I instancji (200 zł tytułem wpisu od skargi i 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego.