I GSK 154/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 577/22 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr 0201-IEW2.4266.5.2022.BL w przedmiocie umorzenia zaległości wraz z odsetkami z tytułu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: 1. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2. zwrócić Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 (sto) złotych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z 5 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 577/22 - w sprawie ze skargi S. G. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ) z 25 kwietnia 2022 r., nr 0201-IEW2.4266.5.2022.BL w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości wraz z odsetkami z tytułu kary pieniężnej nałożonej w związku z eksploatacją urządzeń od gier poza kasynem gry – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Śródmieście z dnia 12 stycznia 2022 r. nr 0228-SEW.4266.7.2021. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, w której zaskarżył orzeczenie w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz zrzekł się z rozpoznania sprawy na rozprawie. Pismem z [...] listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego, w związku z orzeczeniem Sądu Rejonowego we Wrocławiu VIII Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 15 października 2024 r. o umorzeniu zobowiązań S. G. powstałych przed ogłoszeniem upadłości bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Do pisma dołączono wskazane powyżej orzeczenie SR we Wrocławiu oraz obwieszczenie o jego prawomocności z 4 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Syndyka G. B. o ustosunkowanie się do pisma pełnomocnika skarżącego z dnia [...] listopada 2024 r. oraz do wskazania czy kara pieniężna nałożona decyzją Naczelnika Urzędu Celnego we Wrocławiu z dnia 3 września 2015 r., nr 451000-UAGR.872.135.2015.ZJ.1622 utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu z dnia 27 stycznia 2016 r., nr 450000-IAGW.8720.1740.2015.JN.3002 wchodziła w masę upadłości S. G. W odpowiedzi na powyższe wezwanie syndyk wskazał, że kara pieniężna nałożona decyzją Naczelnika Urzędu Celnego we Wrocławiu z dnia 3 września 2015 r. została wraz z odsetkami zgłoszona w postępowaniu upadłościowym i umieszczona na liście wierzytelności, która ostatecznie została umorzona postanowieniem przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia Fabrycznej VIII Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 15 października 2024 r., a orzeczenie stało się prawomocne z dniem 23 października 2024 r. W związku powyższym syndyk poparł wniosek pełnomocnika skarżącego o umorzenie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy skarżący skutecznie cofnął skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn", w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zachodzi wówczas, gdy w toku tego postępowania przed wydaniem wyroku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Niewątpliwie takim zdarzeniem jest prawomocne umorzenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 794), postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie wszczętej przeciwko upadłemu przed dniem ogłoszenia upadłości o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości, może być podjęte przeciwko syndykowi tylko w przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym wierzytelność ta po wyczerpaniu trybu określonego ustawą nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. W związku z powyższym należało uznać, że skoro wierzytelność powstała z nałożenia kary pieniężnej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego we Wrocławiu z dnia 3 września 2015 r. została umieszczona na liście wierzytelności w postępowaniu upadłościowym oraz prawomocnie umorzona, to sprawa wszczęta wnioskiem skarżącego o umorzenie zaległości oraz odsetek powstałych z wspomnianej wyżej kary pieniężnej stała się bezprzedmiotowa, a co za tym idzie, postępowanie sądowoadministracyjne wywołane skargą kasacyjną podlega umorzeniu w niniejszej sprawie. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. i art. 145 ust. 1 Prawa upadłościowego postanowił jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.