Sygnatura
I GSK 1464/22
I GSK 1464/22 - Wyrok NSA z 2025-10-22
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną w części, uchylono zaskarżony wyrok w części
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 22 października 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "C." Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Go 830/21 w sprawie ze skargi "C." Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 4 marca 2021 r. nr SKO-961/326-P/21 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt II dotyczący kosztów postępowania sądowego i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze na rzecz "C." Sp. z o.o. w G. 2 000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 2. uchyla zaskarżony wyrok w pkt III dotyczący zwrotu nadpłaconego wpisu; 3. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 830/21 - w sprawie ze skargi "C." Sp. z o.o. w G. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze (dalej: organ lub SKO) z dnia 4 marca 2021 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji – w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z 19 stycznia 2021 r., nr [...]; w pkt II. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze na rzecz "C." Sp. z o.o. w G. kwotę 1.636 (jeden tysiąc sześćset trzydzieści sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; w pkt III. Zwrócił skarżącej nadpłacony wpis od skargi w kwocie 364 (trzysta sześćdziesiąt cztery) złote. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W związku z zawiadomieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grudziądzu o wszczęciu w dniu 6 maja 2019 r. postępowania przygotowawczego wobec spółki w sprawie nienależnego pobrania oraz nieprawidłowego wykorzystania w 2014 r. środków publicznych otrzymanych z jednostki samorządu terytorialnego oraz nierzetelnego prowadzenia ksiąg przychodów i rozchodów, na podstawie art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.), Starosta N. (dalej: Starosta) zawiadomił skarżącą pismem z dnia 30 maja 2019 r., że z dniem 6 maja 2019 r. zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. ulega zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązań dotyczących przekazanych środków przez Powiat N. w 2014 r. W dniu 27 lipca 2020 r. do Starostwa Powiatowego w N. wpłynęło zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grudziądzu informujące, że w dniu 8 lipca 2020 r. prawomocnie zakończyło się postępowanie karne w sprawie nienależnego pobrania oraz nieprawidłowego wykorzystania w 2014 r. środków publicznych otrzymanych z jednostki samorządu terytorialnego oraz nierzetelnego prowadzenia ksiąg przez spółkę. W związku z powyższym na podstawie art. 70c o.p. Starosta zawiadomił skarżącą pismem z dnia 4 sierpnia 2020 r., że od dnia 9 lipca 2020 r. zgodnie z art. 70 § 7 pkt 1 o.p., zawieszony z dniem 6 maja 2019 r. bieg terminu przedawnienia zobowiązań dotyczący przekazanych przez Powiat N. środków finansowych w 2014 r. po upływie zawieszenia biegnie dalej. Pismem z [...] czerwca 2020 r. poinformowano spółkę o wszczęciu kontroli w P. w N. (dalej: L.) w zakresie prawidłowości dokumentowania wydatkowania dotacji udzielonej w 2014 r. W związku z niedostarczeniem przez spółkę dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia kontroli w terminie, mimo kilkukrotnych wezwań do ich nadesłania, Starosta pismem z 6 października 2020 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji pobranej w 2014 r. z budżetu Powiatu N. na prowadzenie L. Pismem z [...] października 2020 r. spółka przesłała niekompletną dokumentację finansową dotyczącą rozliczenia dotacji. Wobec niedostarczenia dokumentacji niezbędnej do przeprowadzenia kontroli, a co za tym idzie braku możliwości zweryfikowania prawidłowości wydatkowania dotacji uznano, że dotacja udzielona w 2014 r. na prowadzenie L. została wykorzystana niezgodnie z przeznaczenie i należy dokonać jej zwrotu. Po rozpoznaniu odwołania, SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu wskazano, że z decyzji organu I instancji wynika, iż dotacja została wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem organ prowadzący L. nie przedłożył wymaganej dokumentacji (do czego był wielokrotnie wzywany) i nie było możliwości zweryfikowania, iż przekazane dotacją środki zostały prawidłowo wydatkowane. SKO wyjaśniło, że to organ prowadzący szkołę niepubliczną, w związku z której prowadzeniem otrzymał dotację, jest zobowiązany do jej rozliczenia, a organ jednostki samorządu terytorialnego jest uprawniony do żądania do wglądu wszystkich dokumentów mających związek z wydatkowaniem udzielonej dotacji. Spółka zaś nie przedstawiła innych dowodów, niż żądane przez organ I instancji, które potwierdzałyby jej twierdzenia dotyczące prawidłowości wydatkowania otrzymanej dotacji. W skardze do Sądu I instancji Spółka wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II instancji oraz decyzji organu I instancji. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku wskazał, że skarga okazała się uzasadniona, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były trafne. Nietrafne okazały się kwestie skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2014 r. Sąd uznał, że w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania skarżącej do zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2014 r. Zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana mimo upływu terminu przedawnienia, okazał się zatem bezzasadny. Jak wskazał WSA, organ pismem z 8 grudnia 2020 r. poinformował skarżącą o przysługującym prawie brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Pismo to doręczono skarżącej w dniu [1] stycznia 2021 r. Skarżąca w dniu [2] stycznia 2021 r. żądane przez organ dokumenty nadała przesyłką kurierską D. Przesyłka ta wpłynęła do organu I instancji w dniu [3] stycznia 2021 r. Tymczasem organ ten już w dniu [3] stycznia 2021 r., a więc w dniu w którym wpłynęła żądana dokumentacja, bez czekania przy tym na tzw. obrót pocztowy, wydał decyzję zobowiązującą spółkę do zwrotu dotacji. W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził uchybienie - naruszenie prawa procesowego - mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd I instancji (w punkcie II wyroku) zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 1.636 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zasądzona kwota obejmuje równowartość należnego wpisu od skargi. Nadto WSA (w pkt III wyroku), na podstawie art. 225 p.p.s.a., zwrócił skarżącej nadpłacony wpis od skargi w wysokości 364 zł, ponieważ skarżąca tytułem wpisu uiściła 2.000 zł, a w sprawach w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne pobiera się wpis stosunkowy (art. 231 p.p.s.a.), który w niniejszej sprawie wynosi 1.636 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej większości postawionych w skardze zarzutów, w tym dotyczących doręczenia skarżącej kopii decyzji organu II instancji co nie wywołuje skutków prawnych oraz dalszego biegu terminu przedawnienia od dnia 9 lipca 2020 r. zgodnie z zawiadomieniem Starosty N. z dnia 4 sierpnia 2020 r., znak [...] i jego upłynięcia w dniu 5 marca 2021 r., czyli przed doręczeniem decyzji organu odwoławczego, a także nie przedstawienie pełnego stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku, ponieważ Sąd I instancji pominął milczeniem kwestie doręczenia kopii decyzji organu II instancji oraz fakt, że termin przedawnienia zaczął biec dalej w lipcu 2020 r.; 2) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i nieumorzenie postępowania administracyjnego, gdy Sąd I instancji nie jest związany wnioskami zawartymi w skardze, a z akt sprawy jednoznacznie wynikało, że zobowiązanie do zwrotu dotacji uległo przedawnieniu, co czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowe; 3) art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji uzupełniającego dowodu z dokumentu wnioskowanego przez skarżącą w postaci wydruku dotyczącego historii śledzenia przesyłki D., co w konsekwencji doprowadziło do nienależytego uzasadnienia zaskarżonego wyroku polegającego na nieprawidłowym przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, ponieważ z historii śledzenia przesyłki wynikało, że skarżąca przedstawiła organowi I instancji dokumentację dotyczącą rozliczenia dotacji w dniu [4] stycznia 2021 r., a nie jak przyjął Sąd I instancji w dniu [3] stycznia 2021 r.; 4) art. 231 zdanie pierwsze p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że wpis od skargi wynosi 1.636,00 zł, gdy w sprawach, których przedmiot zaskarżenia wynosi ponad 100 000,00 zł pobiera się wpis nie mniejszy niż 2 000,00 zł. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w zw. z art. 70c o.p. w zw. z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej jako u.f.p.) poprzez błędną ich wykładnię polegającą na uznaniu, że zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia było sporządzone w prawidłowy sposób i wywołuje skutki prawne, gdy nie podano w nim czy chodzi o przestępstwo skarbowe, czy też wykroczenie skarbowe oraz nie wskazano kwalifikacji prawnej danego przestępstwa lub wykroczenia przez co nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia; 2) art. 70 § 7 pkt 1 o.p. w zw. z art. 70c o.p. w zw. z art. 70 § 6 pkt 2 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p. poprzez niezastosowanie i nieustalenie kiedy upłynął termin przedawnienia mając na względzie zawiadomienie Starosty N. z dnia 4 sierpnia 2020 r., znak [...] o dalszym jego biegu, gdy z ww. zawiadomienia wynika, że termin przedawnienia biegł dalej od dnia 9 lipca 2020 r., a w konsekwencji upłynął w dniu 5 marca 2021 r., czyli przed doręczeniem decyzji organu odwoławczego, ponadto zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie powoduje doręczenie decyzji ostatecznej, lecz dopiero jej zaskarżenie do sądu administracyjnego. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że na uwzględnienie zasługuje wyłącznie zarzut w pkt I.4 petitum skargi kasacyjnej w zakresie wysokości wpisu od skargi. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlegała oddaleniu. Przechodząc do rozważania nad zarzutami Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wskazuje, że w ramach postępowania sądowego, zainicjowanego skargą kasacyjną, ocenia czy wyrok sądu I instancji, rozumiany jako sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, odpowiada prawu. Wniosek taki wyprowadzić można z treści art. 184 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny oddala (w tym przypadku w pozostałej części - tj. nieodnoszącej się do pkt II i III zaskarżonego wyroku) skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Błędne uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego (w tym nieodpowiadające wymaganiom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.) stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy fakt ten może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa, które nie ma wpływu na trafność i zasadność rozstrzygnięcia, powinno skutkować oddaleniem skargi kasacyjnej. Z tych względów mylne (w tym częściowo mylne) uzasadnienie prawidłowego w ostatecznym rezultacie orzeczenia nie powinno skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, w okolicznościach o których mowa w art. 184 in fine, Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest do skorygowania uzasadnienia sądu I instancji, zastępując w motywach swojego rozstrzygnięcia błędne poglądy czy przemilczenia sądu administracyjnego pierwszej instancji, wypowiedziami odpowiadającymi prawu. Uzasadnienie wyroku sądu kasacyjnego zastępuje wówczas uzasadnienie rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w takim zakresie, w jakim NSA dokonał korekty motywów wskazanych przez wojewódzki sąd administracyjny. Zdaniem rozpatrującego niniejszą sprawę Naczelnego Sądu Administracyjnego z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie w odniesieniu do wyjaśnień WSA w przedmiocie rozpoczęcia biegu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji. Mimo uchybień uzasadnienia zaskarżonego wyroku w tym przedmiocie, rozstrzygnięcie sprawy poprzez uchylenie objętej skargą decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej (rozstrzygnięcie zawarte w pkt I. zaskarżonego kasacyjnie wyroku), należy uznać za prawidłowe. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji - odnosząc się do zarzutów skarżącej w przedmiocie przedawnienia zobowiązania zwrotowego z tytułu dotacji oświatowej oraz zawieszenia jego biegu uznał, że "w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania skarżącej do zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2014 r. Zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana mimo upływu terminu przedawnienia, jest zatem bezzasadny" (s. 15 uzasadnienia). Przywołane ustalenie - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie - jest prawidłowe, jakkolwiek błędna jest jego argumentacja. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że dotacja oświatowa ma charakter roczny (niezależnie od tego, że wypłacana jest w 12 miesięcznych ratach), zatem jej ostateczne rozliczenie może nastąpić dopiero po upływie roku na który została przyznana. Samo dotacyjne zobowiązanie zwrotowe - mając na uwadze odpowiednie stosowanie art. 21 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 252 ust. 1 u.f.p. - powstaje z końcem roku (31 grudnia), w którym dotację oświatową pobrano (zob. np. wyrok NSA z 22 maja 2025 r., I GSK 866/22; dostępny na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej powoływane tamże). Nie oznacza to jednak, że z końcem tego roku zaczyna biec termin przedawnienia. Zgodnie z dyspozycją art. 70 § 1 o.p. (która znajduje odpowiednie zastosowanie) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Zauważyć należy, że w powołanej regulacji mowa jest o końcu roku, w którym "upłynął termin płatności" zobowiązania, a nie roku, w którym zobowiązanie powstało. Płatność ewentualnego dotacyjnego zobowiązania zwrotowego powinna nastąpić w roku rozliczenia się z dotacji, czyli w roku w którym podlegała ona zwrotowi do budżetu - a zatem w roku następującym po roku za który dotację otrzymano (por. np. wyroki NSA z 15 grudnia 2023 r., I GSK 1811/22; z 6 listopada 2024 r., I GSK 21/21). Konstatując zatem, bieg terminu przedawnienia powstałego z mocy prawa obowiązku zwrotu dotacji, przy odpowiednim stosowaniu art. 70 o.p., nie może rozpocząć się przed ostatecznym rozliczeniem dotacji, która ma charakter roczny, a jej ostateczne rozliczenie następuje po upływie roku na który została przyznana. Zatem bieg terminu przedawnienia obowiązku zwrotu tej części rocznej dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana w kwocie wyższej od należnej rozpoczyna się od końca roku następującego po roku, za który dotacji udzielono (zob. m.in. wyroki NSA: z 6 listopada 2024 r., I GSK 21/21; z 26 lutego 2025 r., I GSK 615/21). Organy prowadzące postępowanie w każdym przypadku powinny rozważać czy w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania. Odnosząc powyższe wyjaśnienia do realiów sprawy uznać należało, że termin przedawnienia dotacyjnego zobowiązania zwrotowego zaczął biec od końca roku 2015 (a nie 2014). To zaś oznacza, że nie mógł on podstawowo upłynąć przed końcem roku 2020 (a nie przed końcem roku 2019). W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego uznania przez WSA, że w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia (zarzut z pkt II.1 petitum skargi kasacyjnej) - w ocenie skarżącej kasacyjnie zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie wywoływało skutku, ponieważ nie podano w nim czy chodzi o przestępstwo skarbowe, czy wykroczenie skarbowe oraz nie podano kwalifikacji prawnej danego przestępstwa lub wykroczenia. Zarzut ten jest nieusprawiedliwiony. W powyższym zakresie spór dotyczy prawidłowości wykładni oraz zastosowania w sprawie art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 o.p., tj. prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny, że doręczone stronie postępowania zawiadomienie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu zwrotu dotacji oświatowej. Wskazane regulacje Ordynacji podatkowej miały w sprawie niniejszej odpowiednie zastosowanie na mocy art. 67 w zw. z art. 60 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie bowiem z dyspozycją zawartą w art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 (w którym to w pkt 1 wymieniono kwoty dotacji podlegające zwrotowi), nieuregulowanych tą ustawą stosuje się odpowiednio, oprócz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, także przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa (w którym to dziale ulokowane są art. art. 70 oraz art. 70c). Istotne jest - na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 czerwca 2018 r., sygn. I FPS 1/18, że wskazane powyżej przepisy Ordynacji podatkowej pod względem treściowym traktują o dwojakiego rodzaju powiadomieniach (zawiadomieniach). I tak, art. 70 § 6 pkt 1 o.p. zakłada, że skutek zawieszający bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wystąpi z mocy prawa, jeżeli przed upływem terminu przedawnienia podatnik zostanie zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania. W przepisie tym jest zatem mowa o poinformowaniu podatnika o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jaką jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Z kolei drugi z przepisów, tj. art. 70c o.p. nakłada na organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, obowiązek zawiadomienia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p., najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 o.p. Art. 70c o.p. stanowi zatem o powiadomieniu podatnika o skutku jaki wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe wywiera na bieg terminu przedawnienia (nierozpoczęcie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego). Istotne w sprawie niniejszej są także wskazania NSA zawarte w ww. uchwale dotyczące oceny potencjalnych wad zawiadomienia. Otóż, jak stwierdzono w pkt 11.5. uchwały I FPS 1/18, potencjalne wady zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c o.p. muszą być postrzegane w kontekście tego czy zobowiązany bezspornie uzyskał wiedzę na temat wszczęcia postępowania karnoskarbowego, co zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. jest jedynym warunkiem wystąpienia tego skutku z mocy prawa. Ponadto ewentualne uchybienia dotyczące stosowania art. 70c o.p. winny być rozpoznawane w odniesieniu do realiów konkretnej sprawy. Ocena twierdzeń skarżącej kasacyjnie wymaga uwzględnienia powoływanej już uchwały 7 sędziów NSA z 28 czerwca 2018 r., I FPS 1/18. Zgodnie z nią "Zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...) informujące, że z określonym co do daty dniem, na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy." Sąd stwierdził, iż taka forma poinformowania o przyczynie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wypełnia standard minimalny, ale zarazem wystarczający do ziszczenia się skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Wystarczające jest zatem podanie w treści zawiadomienia: 1) dnia, z którym nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia; 2) przesłanki, na skutek której nastąpiło zawieszenie (powołanie konkretnej jednostki odpowiedniego przepisu, w tym przypadku art. 70 § 6 pkt 1 o.p. lub w sposób opisowy, np. informacji o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe); 3) wskazania okresu rozliczeniowego podatku, którego dotyczy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (v. np. wyrok NSA z 1 października 2024 r., II FSK 27/22). Mając na uwadze powyższe, a także wcześniejsze uwagi dotyczące oceny ewentualnych wad zawiadomienia - w odniesieniu do realiów sprawy niniejszej - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wystosowane zawiadomienie organu z dnia 30 maja 2019 r., doręczone stronie [...] czerwca 2019 r. (k. nr 68 i 69 akt adm.) spełniało minimalny wymagany standard w zakresie informowania podatnika o jego sytuacji prawnej, o którym mowa w art. 70c o.p. Z treści tego zawiadomienia wynika jaka data wywoływała skutek w postaci zawieszenia biegu terminu, z jakiego powodu nastąpiło zawieszenie (wskazano na postępowanie przygotowawcze wobec spółki w sprawie nienależnego pobrania oraz nieprawidłowego wykorzystania środków publicznych pobranych z budżetu powiatu oraz nierzetelnego prowadzenia ksiąg, powołując art. 70 § 6 pkt 1 o.p.) oraz wskazany został okres rozliczeniowy, tj. rok którego dotyczy sprawa niniejsza, tj. rok 2014. Nie miało znaczenia, że w przedmiotowym zawiadomieniu nie wskazano czy wszczęte postępowanie odnosi się do przestępstwa czy wykroczenia skarbowego oraz jaka jest jego kwalifikacja prawna. Przedmiotowe zawieszenie biegu terminu trwało od 6 maja 2019 r. do 8 lipca 2020 r. (o czym powiadomiono spółkę pismem datowanym na [...] sierpnia 2020 r.; k. nr 73 i 74 akt adm.). Mając na uwadze podstawowy termin przedawnienia dotacyjnego zobowiązania zwrotowego, który upływał z końcem 2020 r. oraz wskazany okres zawieszenia jego biegu, uznać należało, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania w dacie wydania (oraz doręczenia) stronie decyzji organu. Na uwzględnienie nie mogły zasługiwać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W tym względzie zauważyć trzeba, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy, w skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także – co istotne – wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Z punktu widzenia przedstawionych uwag, według Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należało, że skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby zarzucane naruszenia przepisów miały wpływ na wynik sprawy w znaczeniu w jakim przedstawiono to powyżej. Należy zauważyć, że zarzuty procesowe zgłoszone w pkt I.1 oraz I.2 petitum skargi kasacyjnej związane są z kwestiami dotyczącymi przedawnienia, co w kontekście dotychczasowych ustaleń w tym zakresie nie ma znaczenia w kontekście zapadłego rozstrzygnięcia. W tym nieuzasadnione są twierdzenia spółki w odniesieniu do nienależytego wykonania obowiązku kontroli oraz nieumorzenia postępowania. Z kolei zarzut z pkt I.3 dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentu wnioskowanego przez skarżącą nie mógł być skuteczny, niezależnie od innych - dalej wskazanych względów. Wskazać trzeba, że w art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Przewiduje on możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, ale jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Brak skuteczności ww. zarzutów jest także wynikiem tego, że skarżąca kasacyjnie nie wykazała (nie uprawdopodobniła) istotności ich wpływu na wynik sprawy. Jak już wskazano, WSA uchylił decyzje organów I i II instancji oraz stwierdził naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - powołując się na okoliczność, że organ wydał decyzję pomimo tego, że żądana przez niego dokumentacja związana z rozliczeniem dotacji wpłynęła do organu. Należy zatem uznać, że organ został zobowiązany do uwzględnienia tejże dokumentacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił natomiast zarzut skarżącej odnośnie naruszenia przez Sąd I instancji art. 232 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dni 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535; dalej: rozporządzenie RM). Należy przypomnieć, że spór w sprawie dotyczy zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznie w kwocie [...] zł. W takim przypadku znajduje zastosowanie wpis stosunkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wskazał, że o kosztach postępowania w niniejszej sprawie orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. i w konsekwencji zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze na rzecz "C." Sp. z o.o. w G. 1.636 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uszło jednak uwadze Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie wpis stosunkowy, zgodnie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Zatem mając na uwadze powyższy przepis oraz wysokość zobowiązania do zwrotu w łącznej kwocie [...] zł, wpis stosunkowy w niniejszej sprawie powinien wynosić 2.000 zł. Należy przy tym zaznaczyć, że skarżąca 4 października 2021 r. dokonała wpłaty wpisu w poprawnej wysokości, tj. w kwocie 2.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji omyłkowo zaniżył wpis stosunkowy w sprawie i w związku z tym niesłusznie orzekł w pkt III. zaskarżonego wyroku o zwrocie nadpłaconego wpisu. W związku z powyższym zarzut naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w pkt I.4 petitum skargi kasacyjnej okazał się uzasadniony, w konsekwencji czego należało uchylić pkt II. i III. zaskarżonego wyroku na podstawie art. 188 p.p.s.a. i zasądzić na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a od SKO na rzecz spółki kwotę 2.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w pierwszej instancji, na który składa się wysokość prawidłowego wpisu sądowego od skargi. Natomiast w pozostałym zakresie, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona jako niezasadna.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 lipca 2022
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Finanse publiczne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Izabella Janson Joanna Salachna /sprawozdawca/ Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 141 § 4, art. 231 · Dz.U. 2024 poz. 935
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
art. 70, art. 70c · Dz.U. 2025 poz. 111
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny