I GSK 1413/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Sp. z o.o. w likwidacji w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 173/22 w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w likwidacji w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 listopada 2021 r. nr 12/CE/D/GR/2021/ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 lutego 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 173/22, oddalił skargę G. Sp. z o.o. w likwidacji w K. (dalej zwanej także: spółką) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 5 listopada 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie pismem z 4 sierpnia 2023 r. wniosła spółka zaskarżając orzeczenie w całości. Na podstawie podniesionych zarzutów zwróciła się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wniosła również o rozpoznanie sprawy ze skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W myśl zaś art. 193 zd. 1 p.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, z tym że Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki i postanowienia w terminie trzydziestu dni. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. następuje wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna, tj. nastąpi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi przy tym o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2728/17). Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Zdarzeniem skutkującym bezprzedmiotowością z przyczyn podmiotowych jest prawomocne wykreślenie spółki z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis w tym przedmiocie skutkuje tym, że ostatecznie ustaje byt prawny osoby prawnej. Z tą chwilą spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową, a więc zdolność do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej we Wrocławiu, [...] z 2 lipca 2025 r., [...], spółka została wykreślona z rejestru, a wpis ten uprawomocnił się 10 lipca 2025 r. i następczo informacja o nim została ujawniona w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Tym samym spółka jako trwale pozbawiona zdolności sądowej (por. art. 25 § 1 p.p.s.a.), nie mogła już występować w charakterze strony postępowania sądowoadministracyjnego, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (por. art. 26 § 1 i art. 28 § 1 p.p.s.a.). Wobec wyżej wymienionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.