I GSK 1376/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi S. M. K. S. "S." w K. w likwidacji o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt I GSK 838/21 w sprawie ze skargi kasacyjnej S. M. K. S. "S." w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Op 388/20 w sprawie ze skargi S. M. K. S. "S." w K. na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 listopada 2021 r., I GSK 838/21, po rozpoznaniu na rozprawie skargi kasacyjnej S. M. K. S. "S." w K. ("Skarżący") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 16 kwietnia 2021 r., I SA/Op 388/20 w sprawie ze skargi wyżej wymienionego S. na decyzję Zarządu Województwa Opolskiego ("organ") z [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu części dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej; w punkcie 1 oddalił skargę kasacyjną; w punkcie 2 zasądził od Skarżącego na rzecz organu 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. A. S. jako likwidator S. M. K. S. "S." w K. w likwidacji pismem z 3 października 2025 r., działając na podstawie art. 272 § 2a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2021 r., I GSK 838/21. Na podstawie art. 272 § 2a p.p.s.a. wniósł o: 1. uchylenie w całości wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2021 r., I GSK 838/21; 2. uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 16 kwietnia 2021 r., I SA/Op 388/20; 3. uchylenie decyzji Zarządu Województwa Opolskiego z 26 października 2020 r., 9/2020; 4. wstrzymanie wykonalności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2021 r., I GSK 838/21 i poprzedzających go decyzji administracyjnych; 5. zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi o wznowienie wskazał, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 6 lutego 2025 r. w sprawie C-42/24 rozstrzygnął, jak należy interpretować terminy przedawnienia przewidziane w rozporządzeniu nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich i w uregulowaniach krajowych. W świetle przyjętego przez TSUE rozstrzygnięcia polski przepis o zwrocie pomocy publicznej ze środków unijnych jest niezgodny z prawem unijnym. Na podstawie wyroku TSIIE dotychczasowe rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu pomocy publicznej ze środków unijnych w wyniku nieprawidłowości mogą zostać wzruszone. Przywołany wyrok TSUE został wydany w trybie prejudycjalnym. W wyroku z 6 lutego 2025 r. w sprawie C-42/24, Emporiki Serron AE - Emporias kai Diathesis Agrotikon Proionton przeciwko Ypourgos Anaptyxis kai Ependyseon, Ypourgos Agrotikis Anaptixis kai Trofimon, TSUE wskazał, iż ort. 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich w związku z zasadą pewności prawa należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie uregulowaniom krajowym ustalającym termin przedawnienia dłuższy niż termin przewidziany w art. 3 ust. 1, z zastrzeżeniem poszanowania zasady proporcjonalności. Przepisy te stoją natomiast na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które przewidują, że ten termin przedawnienia biegnie od dnia, w którym organy krajowe stwierdziły nieprawidłowość w odniesieniu do przepisów tego rozporządzenia. Skarżący podniósł, że zarówno organ jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, a później Naczelny Sad Administracyjny nie odniosły się do problemu przedawnienia roszczenia. Zarówno organ, a później Sądy nie zbadały i nie ustaliły początkowego terminu biegu przedawnienia (dzień wystąpienia nieprawidłowości) oraz terminu przedawnienia. Z przedstawionych dowodów i ustaleń faktycznych w zakończonych postępowaniach wynika, że wydanie ostatecznej decyzji Zarządu Województwa Opolskiego w sprawie, nastąpiło w dniu 26 października 2020 roku. Projekt został zakończony merytorycznie w roku 2019 i w tym roku nastąpiła ostatnia płatność za usługę w ramach projektu, która została uznana jako usługa wybrana z naruszeniem zasad, i na którą została nałożona korekta finansowa. W związku z powyższy, wystąpienie nieprawidłowości mogło nastąpić najpóźniej w roku 2019 i termin, od którego zaczął się bieg przedawnienia można ustalić na rok 2019, co w korespondencji do przywołanego powyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie C-42/24 oznacza, że 4 - letni termin przedawnienia w przedmiotowej sprawie minął z końcem roku 2023 licząc od dnia wystąpienia nieprawidłowości. Nawet przyjmując że termin przedawnienia rozpoczął się od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej tj. 26.10.2020 - 4 - letni termin przedawnienia minął z końcem roku 2024. Do skargi o wznowienie postępowania likwidator skarżącej załączył odpis skargi; wyciąg z protokołu Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Członków S. M. K. S. "S." K.; decyzję Starosty K. w sprawie likwidacji i wyznaczenia likwidatora S. M. K. S. "S." w K. w likwidacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 276 p.p.s.a., do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. Odpowiednie zastosowanie art. 175 p.p.s.a. oznacza, że skargę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sporządza adwokat lub radca prawny (§ 1). Wyjątkowo skarga ta może być sporządzona przez stronę postępowania, ale wyłącznie w sytuacji, gdy strona jest: sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych (§ 2). Ponadto skarga o wznowienie postępowania może być sporządzona przez: doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami; rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Przepis ten wyklucza zatem możliwość wniesienia tego rodzaju skargi osobiście przez stronę, która nie jest jednocześnie jedną z osób wymienionych w art. 175 § 1 i § 2 p.p.s.a. Niedopełnienie tego wymogu jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania i skutkuje jej odrzuceniem. W sprawie skarga o wznowienie postępowania nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w powołanym art. 175 § 2 p.p.s.a. Skargę tę sporządził osobiście likwidator skarżącego S., co stanowi uchybienie wymogowi określonemu w art. 175 p.p.s.a., dlatego też skargę o wznowienie należało uznać za niedopuszczalną. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 276 w zw. z art. 175 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.