I GZ 391/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 2404/25 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w P. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 sierpnia 2025 r., V SA/Wa 2404/25 przywrócił termin P. Sp. z o.o. w P. do wniesienia skargi na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z [...] lipca 2025 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP") poinformowała, że protest wniesiony przez P. Sp. z o.o. w P. (dalej: "Skarżąca") od informacji z 12 lutego 2025 r. informującego o negatywnym wyniku oceny projektu Skarżącej pt. "[...]" nr wniosku [...] nie został uwzględniony. Pismo zawierało pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na adres: ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w terminie 14 dni. Pismo zostało doręczone Skarżącej 11 lipca 2025 r. Skarżąca pismem nadanym 24 lipca 2025 r. skierowała Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na adres wskazany w pouczeniu tj. ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa. Przesyłka ze skargą została zwrócona do nadawcy 31 lipca 2025 r. Skarżąca pismem z 6 sierpnia 2025 r. ponownie wniosła skargę na ww. rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z [...] lipca 2025 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarga została opłacona oraz dołączono do niej: wniosek o dofinansowanie, informację o wynikach oceny projektu, protest, informację o rozpatrzeniu protestu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniesiono, że zaskarżone pismo zawierało błędne pouczenie o adresie Sądu do którego należy kierować skargę a z informacji zawartych na portalach adresowych oraz informacji na stronie WSA w Warszawie wynika, że Sąd ten ma swoje siedziby w kilku lokalizacjach na terenie Warszawy. Skarżąca wyjaśniła, że w związku z powyższym skierowała skargę na adres wskazany w pouczeniu zaskarżonego pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 sierpnia 2025 r., V SA/Wa 2404/25 po rozpoznaniu wniosku przywrócił termin P. Sp. z o.o. w P. do wniesienia skargi na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z [...] lipca 2025 r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji dokonując oceny zawinienia czy też jego braku w uchybieniu terminowi wskazał na konieczność rozważenia prawidłowości pouczenia strony co do warunków zaskarżenia rozstrzygnięcia organu. WSA w Warszawie zaznaczył, że z treści pisma organu z [...] lipca 2025 r. wynika, iż pouczył on Skarżącą o prawie do wniesienia skargi w terminie 14 dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując nieaktualny adres tj. ul. Jasna 2/4 Warszawa. Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotowa kategoria spraw regulowana jest szczególnym, restrykcyjnym i często nieznanym trybem postępowania, który sprawia trudności nawet profesjonalnym prawnikom nie zajmującym się tego typu sprawami często. Tym bardziej wiec istotnym są tutaj prawidłowe, czytelne i zrozumiałe pouczenia, którego brak lub nieprecyzyjność należy mieć na uwadze przy ocenie stopnia zawinienia strony w naruszeniu terminu procesowego do jakiego jest dana strona zobowiązana. WSA mając na uwadze błędne pouczenie co do właściwego adresu Sądu administracyjnego do którego należy bezpośrednio skierować skargę jak i mając na uwadze, iż na stronie internetowej Sądu znajdują się trzy lokalizacje w Warszawie (bowiem Sąd ten posiada trzy lokalizacje dla różnych wydziałów pod różnymi adresami w Warszawie) oraz dotychczasowy wieloletni adres Sądu pod adresem Jasna 2/4 - uznał, że Skarżąca uprawdopodobniła brak winy co do uchybionego terminu na wniesienie skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniósł o jego uchylenie w całości i orzeczenie o odmowie przywrócenia Skarżącej terminu do złożenia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 166 § 2 w zw. z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), poprzez nieuwzględnienie wskazanej okoliczności sprawy wynikającej ze stanu sprawy przywołanego w niniejszej okoliczności, tj. iż Strona w reprezentowanej była przez profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził i podpisał skargę, z pełnej świadomości pełnomocnika Skarżącego do prawidłowych adresów pod którymi funkcjonuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W pełnomocniku wiedza prawidłowego adresu WSA w Warszawie zdecydował się złożyć skargę pod błędny adres wskazany w informacji NCBR z dnia [...] lipca 2025 r., co naruszyło art. 133 § 2 p.p.s.a., poprzez nie odniesienie się do całokształtu materiału dowodowego oraz zaniechanie oceny zachowania pełnomocnika strony w zakresie dopełnienia obowiązków procesowych w imieniu klienta zgodnie z obowiązującym prawem, w tym przypadku art. 3 § 3 w zw. z art. 135 § 2 p.p.s.a., poprzez nie odniesienie się do obowiązków profesjonalnego pełnomocnika względem sądu; co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i przyjęciu przez WSA w Warszawie, że nadanie skargi z uchybieniem terminu nastąpiło bez winy Skarżącej, w konsekwencji doprowadziło to do naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, tj. 2. art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. i przyjęcie, że Strona bez własnej winy uchybiła terminowi do złożenia skargi na niewłaściwy adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na skutek błędnego wskazania adresu w informacji NCBR z [...] lipca 2025 r. co uniemożliwiało jej wniesienie skargi we właściwym terminie, gdy Strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który sporządził i podpisał skargę mając świadomość prawidłowego adresu sądu administracyjnego, który funkcjonuje od lat. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu zażalenia. Skarżąca w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie od Organu na jej rzecz kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Do pisma dołączono archiwalny wydruk ze strony internetowej oraz wydruk ze strony internetowej WSA w Warszawie z lokalizacjami tego Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że ustawa z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz. U. 2022 r., poz. 1079, dalej: "ustawa wdrożeniowa"), reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 76 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52 – 55, art. 61 § 3 – 6, art. 115 – 122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Według art. 73 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 45 ustawy wdrożeniowej organ przeprowadza postępowanie w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jak wynika z akt sprawy zaskarżone rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącej 11 lipca 2025 r. (k. 4). z pouczeniem o prawie do wniesienia skargi w terminie 14 dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując nieaktualny adres tj. ul. Jasna 2/4 Warszawa. Skarżąca – kierowana powyższym pouczeniem - nadała skargę na nieprawidłowy adres Sądu 24 lipca 2025 r., wskutek czego Poczta Polska S.A. zwróciła spółce przesyłkę 31 lipca 2025 r. (data doręczenia przesyłki Skarżącej – informacja ze śledzenia przesyłek POCZTEX). Skarga została następnie nadana na prawidłowy adres Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 6 sierpnia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że błędne pouczenie co do prawidłowego adresu Sądu administracyjnego do którego należy bezpośrednio skierować skargę jak i mając na uwadze, że na stronie internetowej Sądu faktycznie znajdują się trzy lokalizacje w Warszawie (bowiem Sąd ten posiada trzy lokalizacje dla różnych wydziałów) oraz dotychczasowy wieloletni adres WSA w Warszawie pod adresem ul. Jasna 2/4, skutkowało uprawdopodobnieniem braku zawinienia co do uchybionego terminu do wniesienia skargi. Nie ulega wątpliwości, że pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego powinno być pełne i zawierać wszystkie informacje, których spełnienie przez wnioskodawcę nie spowoduje negatywnych konsekwencji błędnego pouczenia. W zakresie wymagań prawidłowego pouczenia strony o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w art. 73 ustawy wdrożeniowej należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 75 ustawy wdrożeniowej błędne pouczenie lub brak pouczenia nie wpływają negatywnie na prawo wnioskodawcy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc na prawo do sądu wyrażone wprost w art. 45 ust. 1 oraz zagwarantowane w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. W odniesieniu do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku Skarżącej o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania należy zauważyć, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości wydania orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, na co wskazuje zakres odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał orzeczenie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 76 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 184 p.p.s.a. oraz z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.