I GSK 1369/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 468/25 w sprawie ze skargi I. S.K.A. w B. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 10 marca 2025 r. nr MW-V.432.1.25.2025.AR w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi I. S.K.A. w B. (dalej zwanej: skarżącą lub spółką) na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego (dalej zwanego: organem lub IZ FEM) z 10 marca 2025 r., znak: MW-V.432.1.25.2025.AR, w przedmiocie negatywnej oceny projektu, wyrokiem z 27 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 468/25, stwierdził że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądził na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powołanego wyżej wyroku złożył organ, zaskarżając orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, jak również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przewidzianych. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 56 ust. 6 w zw. z art. 57 ust. 1 i 5, art. 61 ust. 8, art. 69 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 77 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w danym naborze, o którym mowa w art. 56 ust. 6 następuje dopiero z chwilą zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie, a nie z chwilą opublikowania informacji, o której mowa w art. 57 ust. 1, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. wskazanych przepisów ustawy wdrożeniowej prowadzi do wniosku, że wystarczająca do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w danym naborze jest publikacja informacji o projektach wybranych do dofinansowania oraz o projektach, które otrzymały ocenę negatywną (w tym w rozumieniu art. 56 ust. 6); 2. art. 145 § 1pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 56 ust. 6 w zw. z art. 57 ust. 1 i 5, art. 61 ust. 8, art. 69 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 77 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 3 ustawy wdrożeniowej oraz w zw. z ust. 19 Podrozdziału 4.4. i ust. 1 Podrozdziału 5.4 Regulaminu wyboru projektów dla Priorytetu 1 Fundusze europejskie dla badań i rozwoju oraz przedsiębiorczości Działanie 1.3 Infrastruktura badawczo-rozwojowa przedsiębiorstw, Typ projektu A. Infrastruktura B+R przedsiębiorstw, Nabór nr FEMP.01.03-IP.01-017/24, stanowiący załącznik nr 1 do Uchwały nr 663/24 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 26 marca 2024 r. (dalej jako: "Regulamin wyboru") poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ponowna ocena projektu, o której mowa w art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej może być skutkiem wyniku procedury odwoławczej dotyczącej innego projektu, podczas gdy w świetle ustawy wdrożeniowej brak jest podstaw do takiej wykładni; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 ust. 2 pkt 1 w zw. ust. 3 ustawy wdrożeniowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zaskarżono skargą czynności pozostawienia protestu bez rozpatrzenia z powodu wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów w ramach działania albo kategorii regionu, jeżeli w ramach działania kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów jest podzielona na kategorie regionów, tymczasem z części uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że tak traktowana jest kontrolowana czynność; 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 67 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez niewłaściwe zastosowanie, gdyż przedmiotem skargi było rozstrzygnięcie IZ FEM z 10 marca 2025 roku dotyczące nieuwzględnienia protestu, a nie autoweryfikacja wyników oceny projektu dokonana przez Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości (dalej: MCP) z 24 stycznia 2025 r., tym bardziej, że w jej wyniku skierowano protest do rozpatrzenia IZ FEM zgodnie z art. 67 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, a nie wydano rozstrzygnięcie w trybie art. 67 ust. 2 pkt 1, jak błędnie przyjął to Sąd pierwszej instancji; 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób niespełniający wymogów wskazanych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, co nie pozwala ustalić jednoznacznie, jakimi przesłankami kierował się Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok, naruszenia jakich konkretnie przepisów prawa przy ocenie projektu zarzucono zaskarżonemu rozstrzygnięciu IZ FEM oraz bez wykazania, w jaki sposób to naruszenie prawa miało wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji uniemożliwia kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. W motywach wskazano argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej. Spółka nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 25 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 1376/16; z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 1294/16; z 8 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1371/16; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I GSK 91/17; z 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1869/17; baza orzeczeń nsa.gov.pl). Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. W powyższym kontekście dostrzec należy, że wskazane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej – mające oparcie jedynie w treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a.- polegają na "naruszeniu przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Oczekiwać zatem należało – stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.- wykazania przez autora skargi kasacyjnej (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) treści ujętej w cudzysłowie. Tymczasem – w odniesieniu do dwóch pierwszych zarzutów – skarżący wskazał: "Wpływ powyższego naruszenia na wynik sprawy jest oczywisty, bowiem gdyby Sąd prawidłowo wyłożył wskazane przepisy nie mógłby dojść do takich wyników (wyroku i uzasadnienia, do jakich doszedł), gdyż prawidłowa wykładnia jest nie do pogodzenia z zaskarżonym wyrokiem (...)." Reasumpcja uzasadnienia zarzutu nr 3 skargi kasacyjnej jest tożsama z odpowiednikiem oznaczonym numerem 1 (vide zawarte tam odesłanie), zaś in fine zarzutu nr 4 dostrzeżono: "Wpływ powyższego naruszenia na wynik sprawy jest oczywisty, gdyż błędne zastosowanie art. art. 67 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej doprowadziło do rozpoznania sprawy przez pryzmat niewłaściwych przepisów". Skoro autor skargi kasacyjnej dostrzega jedynie "wpływ (...) na wynik sprawy" a nie dostrzega potrzeby wykazania "istotnego wpływu na wynik sprawy" w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Przechodząc do zarzutu nr 5 skargi kasacyjnej wskazać należy, iż uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeśli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd I instancji badając legalność zaskarżonego działania/zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją sądu, a sądowi odwoławczemu kontrolę instancyjną (por. np. wyroki NSA z 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1931/11; z 27 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1771/06; z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt I GSK 1185/07; z 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 592/08; z 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 204/07; z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 601/10). Motywy wyroku muszą być przy tym jasne i przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość (por. wyroki NSA z 9 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 632/05, czy z 4 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2304/13). Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera ono stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego, jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, jak również, gdy jest ono sporządzone w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z 19 września 2018 r., sygn. akt II OSK 63/18, LEX nr 2578626), czego w sprawie nie stwierdzono. In fine uzasadnienia Sądu I instancji trafnie wskazano na potrzebę ustalenia – w datach tam wskazanych, czy "doszło do zawarcia umów z podmiotami wymienionymi w załączniku nr 2 (...)" i jest to zasadnicza kwestia w obszarze wskazań i wytycznych co do dalszego postępowania w przedmiocie rozdysponowania środków, które są istotne przy podjęciu właściwego rozstrzygnięcia. Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.