Sygnatura
I GSK 1320/21
Wyrok NSA z 16 marca 2022 r., I GSK 1320/21 – egzekucja należności pieniężnych
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 marca 2022
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia del. WSA Grzegorz Wałejko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1743/21 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 2 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. W. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1743/20 oddalił skargę M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 2 listopada 2020 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. ("organ egzekucyjny", "organ pierwszej instancji") prowadzi wobec M. W. ("skarżący", "zobowiązany") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 7 maja 2019 r. wystawionego przez Prezydenta Miasta Gliwice ("wierzyciel") obejmującego należność z tytułu kary porządkowej nałożonej w toku czynności wyjaśniających w wysokości 500,00 zł. Zobowiązany pismem z 10 lipca 2019 r. podniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na błąd co do zobowiązanego oraz prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 4 i 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a."). W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik zobowiązanego wywodził, że nałożona na zobowiązanego kara porządkowa nie ma uzasadnionych podstaw, gdyż wszelką korespondencję w tej sprawie odbierały osoby trzecie, które nie przekazywały jej w sposób należyty zobowiązanemu, co jednocześnie uniemożliwiało mu stawiennictwo na wezwanie straży miejskiej. Ponadto wierzyciel, będąc organem gminy o statusie miasta na podstawie odrębnych przepisów, zgodnie z treścią art. 19 § 2 u.p.e.a. jest organem właściwym rzeczowo do prowadzenia egzekucji administracyjnej kar porządkowych nałożonych przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej w G . Postanowienie wierzyciela z 14 sierpnia 2019 r., uznające zgłoszone zarzuty za bezzasadne, zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach ("organ nadzoru", "organ odwoławczy") postanowieniem z 19 listopada 2019 r. Wierzyciel wyjaśnił, że postanowienie z 7 stycznia 2019 r. o nałożeniu kary porządkowej za niestawienie się w charakterze świadka w siedzibie Straży Miejskiej w G. w wyznaczonych terminach oraz nieusprawiedliwienie niestawiennictwa było wysłane na adres zobowiązanego i osobiście przez niego odebrane w dniu 8 stycznia 2019 r. Z tej przyczyny nie może być mowy o "błędzie co do osoby zobowiązanego" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Natomiast w sprawie zarzutu prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ wierzyciel wskazał, że wystawił tytuł wykonawczy, a następnie skierował go na podstawie art. 22 § 2 u.p.e.a. do egzekucji, którą prowadzi organ egzekucyjny. Odnosząc się do tego zarzutu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wskazało, że zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczenia takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Zgodnie zaś z art. 22 § 2 u.p.e.a. skierowanie tytułu wykonawczego do organu egzekucyjnego było prawidłowe, gdyż właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Organ egzekucyjny postanowieniem z 13 sierpnia 2020 r., sprostowanym postanowieniem z 7 października 2020 r. uznał zarzuty za bezzasadne i w uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przedmiotowej sprawie podniesione zostały zarzuty z art. 33 § 1 pkt 4 i 9 u.p.e.a., które zostały uznane przez wierzyciela za bezzasadne, w związku z czym również organ egzekucyjny uznał rozpatrywane w tej sprawie zarzuty za nieuzasadnione. Organ nadzoru, który postanowieniem z 2 listopada 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że przedmiotem rozważań mogą być wyłącznie zarzuty zgłoszone do dnia 11 lipca 2019 r., gdyż tytuł wykonawczy został doręczony zobowiązanemu w dniu 4 lipca 2019 r. W piśmie z 10 lipca 2019 r. zobowiązany nie zgłosił zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Dodatkowy zarzut podniesiony przez pełnomocnika dłużnika w zażaleniu został wniesiony po upływie ustawowego terminu, a więc jako spóźniony nie może zostać rozpoznany. Co do pozostałych zarzutów organ nadzoru powołał się na stanowisko wierzyciela, które jest ostateczne. Organ ten podkreślił, że wiążący charakter wypowiedzi wierzyciela rozciąga się także na organ odwoławczy. Z tego względu argumenty zażalenia, dotyczące kwestii związanej z doręczeniem przez wierzyciela korespondencji adresowanej do zobowiązanego, a odebranej jak twierdzi jego pełnomocnik przez inną osobę, jako wykraczające poza kompetencje zarówno organu egzekucyjnego, jak i organu odwoławczego muszą pozostać bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę wyjaśnił, że skoro według art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. wyłączona była skarga do sądu na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów, to ich kontrola przez sąd administracyjny była realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Taka też sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, gdyż postanowienie wierzyciela było wydane przed 29 lipca 2020 r. Sąd wskazał, że kontrolował legalność wydanych rozstrzygnięć w oparciu o przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. Ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070) zmieniono ustawę egzekucyjną w zakresie m.in. przepisów art. 33, 34 i 35. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do treści art. 29 ustawy zmieniającej z dnia 11 września 2019 r. ustawa ta weszła w życie w dniu 30 lipca 2020 r. W rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu 11 lipca 2019 r. podniósł zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny z art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Natomiast zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) został podniesiony przez pełnomocnika skarżącego dopiero w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego z 13 sierpnia 2020 r. Zatem zarzut ten nie mógł zostać rozpoznany przez organ odwoławczy, gdyż był spóźniony - wniesiony po upływie terminu. W ocenie Sądu pierwszej instancji stanowisko wierzyciela przedstawione w postanowieniu z 14 sierpnia 2019 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 19 listopada 2019 r. jest prawidłowe. Zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może bowiem dotyczyć sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego i której doręczył tytuł wykonawczy oraz sytuacji gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę na której nie ciąży obowiązek. Nie ma żadnych wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne dotyczy osoby skarżącego, ponieważ postanowienie z 7 stycznia 2019 r. o nałożeniu kary porządkowej dotyczy skarżącego. Ponadto zostało wysłane na adres skarżącego i odebrane osobiście przez niego w dniu 8 stycznia 2019 r. Nie ma więc mowy o "błędzie co do osoby zobowiązanego" w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Taka sytuacja zachodziłaby wówczas, gdyby egzekucja była prowadzona wobec innej osoby, niż wynika to z postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, a taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Natomiast podnoszone przez pełnomocnika skarżącego okoliczności dotyczące doręczenia osobom trzecim korespondencji kierowanej do skarżącego odnosi się do wezwań Straży Miejskiej w G. do stawiennictwa skarżącego w charakterze świadka w siedzibie tego organu, zatem dotyczy to czynności procesowych wykonywanych przez Straż Miejską w G. przed wydaniem postanowienia o nałożeniu na skarżącego kary porządkowej. Te okoliczności nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów. Prawidłowo także wierzyciel uznał za niezasadny zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczenia takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo do prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnej, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie. Uznawany jest on za organ o właściwości ogólnej, właściwy we wszystkich sprawach egzekucji świadczeń pieniężnych, niezależnie od ich charakteru, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy i skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż., co należy uznać za prawidłowe działanie, gdyż w sprawie ma zastosowanie art. 22 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym, właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 2a i 3a. Skarżący ma miejsce zamieszkania w Ż.. Zatem organem egzekucyjnym właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż., na podstawie art. 19 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 22 § 2 u.p.e.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ egzekucyjny oraz organ nadzoru byli w zakresie zgłoszonych zarzutów związani stanowiskiem wierzyciela, zawartym w ostatecznym postanowieniu z 19 listopada 2019 r. W ocenie Sądu niezasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego - art. 33 § 1 pkt 4 i 9 u.p.e.a. a także naruszenia przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") i art. 43 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.p.a. M. W. złożył skargę kasacyjną, zaskarżając powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Wnosił także o zasądzenie kosztów postępowania oraz zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 i art. 43 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.pa. poprzez niewyjaśnienie wszystkich wątpliwości co do treści postanowienia z dnia 13 sierpnia 2020 roku wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż., co w konsekwencji spowodowało dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, w szczególności w odniesieniu do okoliczności przedstawionych w wyjaśnieniach skarżącego, które w ocenie organu wskazują, że wysłana do skarżącego korespondencja została odebrana przez osobę trzecią i następnie przekazana skarżącemu, co w rezultacie doprowadziło do mylnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do doręczenia w trybie art. 43 k.p.a., a skarżący mógł się stawić na wezwanie Straży; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: a) art. 33 § 1 pkt 4 i 9 u.p.e.a., poprzez wadliwą wykładnię przepisu i tym samym błędne przyjęcie, że zasadne jest ukaranie skarżącego karą porządkową 500,00 zł, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynika, że nie doszło do skutecznego doręczenia wezwania o konieczności stawiennictwa w charakterze świadka przed Strażą Miejską w G., wskutek czego obowiązek uiszczenia ww. kary porządkowej w ogóle nie powinien zaistnieć, w konsekwencji czego zarzuty złożone pismem z dnia 10 lipca 2019 roku tj. naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 i 9 u.p.e.a powinny zostać uznane za uzasadnione. Argumentację na poparcie zarzutów skarżący kasacyjnie przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wnosił o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Według art. 183 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Żadna z przyczyn nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej skonstruowane zostały w oparciu o obydwie podstawy przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zarzuty te nie są usprawiedliwione. Na wstępie należy wskazać, że zostały one wadliwie sformułowane, bowiem wskazano w nich jedynie na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego. Według art. 173 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Oznacza to, że wnoszący skargę kasacyjną powinien kierować zarzuty pod adresem sądu pierwszej instancji, a co za tym idzie, jeżeli naruszenie przepisów miałoby polegać na bezzasadnym uwzględnieniu lub oddaleniu skargi przez sąd pierwszej instancji na skutek wadliwej kontroli przez ten sąd stosowania lub wykładni przez organ administracji w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania lub przepisów prawa materialnego, to wówczas w zarzucie kasacyjnym należy wskazać odpowiedni przepis postępowania sądowoadministracyjnego stosowanego przez sąd administracyjny w powiązaniu z przepisami postępowania administracyjnego lub przepisami prawa materialnego stosowanymi lub wykładanymi przez organ administracji, których stosowanie lub wykładnia zostały, według skarżącego kasacyjnie, nieprawidłowo skontrolowane przez sąd pierwszej instancji. Odnosząc powyższe do treści zarzutów skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie trzeba stwierdzić, że nie spełniają one wskazanych wyżej wymagań, ponieważ autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jakie przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi naruszył Sąd pierwszej instancji, kontrolując zaskarżone postanowienie. W to miejsce wskazał tylko naruszenie poszczególnych przepisów postępowania oraz prawa materialnego stosowanych przez organ administracji. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej, chociaż wadliwej formalnie, nie wyłącza jej rozpoznania. Możliwość taka jest konsekwencją uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1. Według uzasadnienia uchwały w sytuacji, gdy strona przytoczy w petitum skargi kasacyjnej wyłącznie zarzut naruszenia prawa stosowanego przez organ administracji publicznej, nie powiązawszy go z zarzutem naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji, nie jest uzasadnione bezwarunkowe i automatyczne dyskwalifikowanie takiej skargi z powołaniem się na niedopełnienie wymagań określonych w art. 176 p.p.s.a. ("przytoczenie podstaw kasacyjnych"). Nie ma przeszkód, dla których NSA - przeanalizowawszy uzasadnienie skargi kasacyjnej – nie mógłby samodzielnie zidentyfikować zarzutu naruszenia prawa przez WSA i tak przedstawiony zarzut rozpoznać merytorycznie, mimo niepełnego wskazania podstawy kasacyjnej. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że skoro Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zastosował przepis art. 151 p.p.s.a., to skarżącemu kasacyjnie kwestionującemu takie rozstrzygnięcie, chodzi o naruszenie wskazanego wyżej przepisu w powiązaniu ze wskazanymi w zarzutach przepisami postępowania administracyjnego i prawa materialnego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7 k.p.a. i art. 43 w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 k.pa.) jest nieusprawiedliwiony przede wszystkim z tej przyczyny, że z jego treści wynika, że skarżący zarzuca niewyjaśnienie okoliczności, które nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ egzekucyjny i organ nadzoru, rozpatrujące sprawę na skutek zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W treści zarzutu skarżący wskazał niewyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia z dnia 13 sierpnia 2020 r., czyli postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów. Jednak z dalszej części zarzutu skargi kasacyjnej oraz z jej uzasadnienia wynika, że skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia skierowanego do niego wezwania w celu przesłuchania w charakterze świadka w postępowaniu prowadzonym przez Straż Miejską w G., w którym w rezultacie zostało wydane postanowienie z dnia 7 stycznia 2019 r. o nałożeniu kary porządkowej, czyli orzeczenie, które jest podstawą prawną obowiązku, którego dotyczy tytuł wykonawczy. Prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji sprowadzające się do stwierdzenia, że okoliczności doręczenia przesyłki osobie trzeciej jako osobie, która podjęła się oddania skarżącemu kierowanego do niego wezwania do stawiennictwa w charakterze świadka, dotyczą czynności przed wydaniem postanowienia o nałożeniu na skarżącego kary porządkowej za niestawiennictwo w charakterze świadka i nie mogą być w związku z tym rozpatrywane w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, według którego podstawą egzekwowanego obowiązku jest wyżej wskazane postanowienie o nałożeniu kary porządkowej. Badanie tych okoliczności oznaczałoby próbę weryfikacji ostatecznego postawienia będącego podstawą egzekwowanego obowiązku, do czego organ egzekucyjny nie jest uprawniony. Taki wniosek wynika z art. 29 § 1 in fine u.p.e.a., według którego organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżący wskazując na omawiane okoliczności zmierza w istocie do podważenia prawidłowości postanowienia nałożeniu na niego kary porządkowej, czyli aktu, który jako podstawa egzekwowanego obowiązku było podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Takie podważanie prawidłowości ostatecznego postawienia jest niedopuszczalne na etapie rozpoznawania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W postępowaniu egzekucyjnym nie można bowiem kwestionować zasadności i prawidłowości ostatecznej decyzji lub postanowienia, które stanowią podstawę wystawienia tytułu wykonawczego Okoliczność ta mogłaby być jedynie rozważana w razie zaskarżenia aktu we właściwym czasie w postępowaniu zwyczajnym lub w razie uruchomienie nadzwyczajnego postępowania, zmierzającego do wyeliminowania takiego aktu z obrotu prawnego. Dodać też należy, że wymienione okoliczności, które miały według skarżącego kasacyjnie wykazać nieprawidłowość postanowienia o nałożeniu na skarżącego kary porządkowej nie przystają do zgłoszonych przez niego w terminie i wyraźnie sprecyzowanych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżący wskazał wyraźnie treść zarzutów (błąd co do osoby zobowiązanego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny) oraz ich podstawy prawne (art. 33 § 1 pkt 4 i 9 u.p.e.a.). W rzeczywistości skarżący, kwestionując prawidłowość postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, ze względu na nieprawidłowość doręczenia wezwania w charakterze świadka, podnosił nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), który to zarzut, jako spóźniony, zgłosił w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego, a także wskazywał na ten zarzut "na marginesie" w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Podkreślić jednak trzeba, że zarzut ten, niezależnie od jego spóźnienia, z przyczyn wyżej omówionych nie mógł być skuteczny. Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W sytuacji kiedy tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie postanowienia określającego egzekwowany obowiązek, błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, kiedy zachodzi rozbieżność co do imienia i nazwiska osoby zobowiązanego w postanowieniu, stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i w tytule wykonawczym albo, jeżeli tytuł wykonawczy doręczono innej osobie niż wskazana w tytule wykonawczym Oznacza to, że jeśli jako zobowiązanego organ egzekucyjny potraktuje osobę, co do której identyfikacji nie popełniono wskazanych wyżej błędów, zarzut taki jest nieskuteczny. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego nie może być oparty na kwestionowaniu prawidłowości postanowienia będącego podstawą wystawienia tytułu wykonawczego i na twierdzeniu, że postanowienie to nieprawidłowo wskazuje zobowiązanego. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zarzut ten skarżący sformułował razem z zarzutem naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Treść zarzutu dotyczy tylko tego ostatniego przepisu. Także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący w ogóle nie odniósł się do tej części zarzutu. Nie można w związku z tym stwierdzić, w czym skarżący dopatruje się naruszenia przepisu. W takiej sytuacji merytoryczne odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. nie jest możliwe. Należy bowiem uwzględnić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. To autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone i dlaczego. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Zarzuty kasacyjne powinny zawierać precyzyjne uzasadnienie, w czym wnoszący autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia powołanych w niej przepisów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że dla skuteczności skargi kasacyjnej, konieczne jest wykazanie błędów w rozumowaniu wojewódzkiego sądu administracyjnego przy podejmowaniu przez niego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować, uszczegóławiać, czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia (por. wyroki NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 97/08; z 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 241/08; z 3 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1663/09; z 26 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1667/09, z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II FSK 3131/18). Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Zasądzona kwota 360 zł stanowi zwrot wynagrodzenia radcy prawnego – pełnomocnika organu, który sporządził i wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 października 2021
- Symbol z opisem
- 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Dariusz Dudra /przewodniczący/ Grzegorz Wałejko /sprawozdawca/ Piotr Pietrasz
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
art. 19 § 2, art. 22 § 2, art. 33 § 1 pkt 4 i 9, art. 34 § 1 · Dz.U. 2018 poz. 1314
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 3 § 2 pkt 3 · Dz.U. 2019 poz. 2325
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 7 i art. 43 w zw. z art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 · Dz.U. 2020 poz. 256
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Sz 39/22 · 16 marca 2022
Wyrok WSA w Szczecinie z 16 marca 2022 r., I SA/Sz 39/22 – egzekucja należności pieniężnych
Sygnatura: I GSK 1537/21 · 16 marca 2022
Wyrok NSA z 16 marca 2022 r., I GSK 1537/21 – egzekucja należności pieniężnych
Sygnatura: III SA/Po 1272/21 · 16 marca 2022
Wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., III SA/Po 1272/21 – egzekucja należności pieniężnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny