I GSK 1232/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt I SA/Rz 159/24 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2024 r. nr 9009-2024-000031 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. J. na rzecz Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 159/24, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę K. J. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 22 stycznia 2024 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Treść uzasadnienia tego wyroku oraz innych przywołanych w niniejszym orzeczeniu dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skarżący zarzucił naruszenie przepisów postepowania, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: ← art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 3 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przejawiające się tym, że Sąd w wyniku nieprawidłowej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonej decyzji Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2024 r. nr 9009-2024-000031 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok na skutek dokonania mogącej mieć wpływ na wynik sprawy błędnej wykładni ww. przepisów polegającej na nie dokonaniu tej wykładni przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów administracyjnych, z których wynika, że aczkolwiek zgodnie z ww. art. 3 ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, to jednak z prawidłowej wykładni tych przepisów wynika, że to na organie administracji publicznej spoczywa ciężar udowodnienia istnienia podstaw do braku uzyskania płatności bezpośredniej, które to naruszenie w okolicznościach niniejszej sprawy skutkowało zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiskiem Sądu, że sposób postępowania skarżącego w zakresie postępowania dowodowego spowodował uniemożliwienie organowi weryfikację spełnienia warunku zawartego w art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i w konsekwencji nie przyznanie wsparcia, pomimo tego, że przeprowadzona przez organ administracji kontrola nie stwierdziła poważnych uchybień co do sposobu użytkowania działek rolnych i nie miały one wpływu na przyznanie płatności. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 176 § 1 i 2 w zw. z art. 185 § 1 oraz art. 188 ustawy z dnia 39 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, lub zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 22 stycznia 2024 r., nr 9009-2024-000031, w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok poprzez zmianę tej decyzji i przyznanie skarżącemu prawa do płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za 2022 rok, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Jednocześnie skarżący złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej skarżącego w całości, a także o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny jedynego zarzutu skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Przypomnieć trzeba również, że zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni spełnia tak określone wymogi. Nie sposób bowiem z niej (oraz z przedstawionego uzasadnienia do jedynego postawionego zarzutu kasacyjnego naruszenia prawa procesowego) odtworzyć wprost, jaka jest według strony skarżącej prawidłowa wykładnia przepisów wskazanych w petitum wniesionego środka zaskarżenia oraz na czym polegała błędna wykładnia tych przepisów dokonana przez WSA w Rzeszowie. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że faktycznie posiadał w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, grunty rolne deklarowane do płatności, w związku z tym winien on w postępowaniu administracyjnym przedstawić określone wnioski dowodowe mające potwierdzić posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania. Tak też wyłożył te unormowania Sąd I instancji, co jasno wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zatem nie ma potrzeby w tym miejscu ponowne przytaczać stanowiska WSA. Skarżący wezwany przez organ do wyjaśnienia wątpliwości w zakresie posiadania przez niego deklarowanych gruntów, nie przedstawił żadnych dowodów na to, że rzeczywiście posiada działki objęte jego wnioskiem. W miejsce tego skarżący podjął polemikę z organem odnośnie do zasadności wezwań, jakie organ do niego kierował. Nadto należy zwrócić uwagę, że skarżący w toku postępowania przed organem stwierdził, że działki użytkuje bez tytułu prawnego tymczasem do organu zgłosił się inny rolnik – Pan W. B., który zwrócił się o wyjaśnienie, kto pobiera dotacje do dwóch działek będących jego i jego rodzeństwa własnością. Powyższe stanowiło dla organu uzasadniony powód do żądania od skarżącego dowodów potwierdzających, że to skarżący był faktycznym posiadaczem spornych gruntów na dzień 31 maja 2022 r. w znaczeniu ich rolniczego użytkowania. Zatem nieprzedstawienie przez skarżącego wzmiankowanych dowodów było wystarczającą podstawą do wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na rzecz skarżącego, co trafnie zaakceptował Sąd I instancji, jako prawidłowe działanie organu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 240 zł orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).