I GSK 1230/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Gminy J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2025 r. sygn. akt V SA/WA 1512/25 w sprawie ze skargi Gminy J. na rozstrzygnięcie Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr MJWPU.WOD.420-04O4/24 w przedmiocie negatywnej oceny projektu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy J. na rzecz Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1512/25 oddalił skargę G. J. na rozstrzygnięcie Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia 30 kwietnia 2025 r., nr MJWPU.WOD.420-04O4/24 w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniosła G. J., w oparciu o art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżąc wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi G. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) poprzez błędne oddalenie skargi mimo, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny z uwagi na fakt, że organ błędnie uznał z naruszeniem art. 45 ustawy, że wnioskodawca nie spełnił kryterium merytorycznego szczegółowego nr 12 "Promocyjna akcja edukacyjna" podczas gdy właściwa analiza wniosku o dofinansowanie oraz studium wykonalności prowadzi do wniosku odmiennego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy poprzez błędne oddalenie skargi mimo, że ocena projektu została dokonana z naruszeniem zasady rzetelności określonej w art. 45 ustawy poprzez brak zgodności postępowania organu z ustanowionymi w danym trybie regułami przejawiający się w braku wezwania wnioskodawcy na etapie oceny formalnej projektu do złożenia wyjaśnień lub uzupełnienia czy też poprawienia wniosku w zakresie kategorii wydatków zawartych we wniosku o dofinansowanie co do ich zgodności z zapisami regulaminu naboru, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy poprzez błędne oddalenie skargi mimo że ocena projektu została dokonana z naruszeniem zasady rzetelności i bezstronności określonej w art. 45 ustawy przejawiające się uznaniem za kryterium merytoryczne szczegółowe realizacji projektu w ramach Mazowieckich Strukturalnych Inwestycji Terytorialnych (MSIT) mimo że zastosowanie tego kryterium premiuje jednostki samorządu terytorialnego graniczące bezpośrednio z sześcioma miastami będącymi stolicami podregionów: Ciechanowa, Ostrołęki, Płocka, Radomia, Siedlec i Żyrardowa i wyklucza z możliwości uzyskania dodatkowych punktów pozostałe jednostki samorządu terytorialnego, co prowadzi do nierównego traktowania wnioskodawców, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 188 p.p.s.a. G. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, w pkt 2 wniosła na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie, stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a. G. oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość, w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, ograniczenia się w uzasadnieniu wyroku, jedynie do oceny zasadności podniesionych w niej zarzutów. Na wstępie należy zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skargę kasacyjną można oprzeć między innymi na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde ich uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Dla spełnienia wymogu wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Dodać należy, że zgodnie z art. 176 pkt 2 p.p.s.a skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że autor tego środka zaskarżenia nawet nie próbował wykazać, że naruszenie zarzucanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania miało lub mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Już z tych powodów zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione. Niezależnie jednak od powyższego spostrzeżenia Naczelny Sąd Administracyjny pragnie odnieść się do zarzutów. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wadliwość konstrukcji zarzutów zawartych w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej. Na kanwie tej sprawy należy dostrzec pewną swoistość sądowej kontroli rozstrzygnięć podejmowanych w ramach naboru wniosków dotyczących realizacji programów w zakresie polityki spójności. Otóż w sprawach, w których przedmiotem jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego, wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu. Zgodnie z art. 6 ust. 2 tego aktu prawnego podstawę systemu realizacji programu mogą stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, szczegółowy opis priorytetów programu, opis systemu zarządzania i kontroli oraz instrukcje wykonawcze zawierające procedury działania właściwych instytucji. Powyższe spostrzeżenie wymusza na autorze skarg kasacyjnej - stosownie do postanowień art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. – konieczność przytoczenia w podstawach kasacyjnych oraz w ich uzasadnieniu również regulacji ujętych w systemie realizacji programu, w tym w szczególności w Regulaminie. W konstrukcji ww. zarzutów autor skargi kasacyjnej nie zakwestionował konkretnych regulacji znajdujących się w Regulaminie konkursu. Co prawda regulacje te zostały powołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Niemniej jednak z uzasadnienia tego nie wynika wprost, że autor skargi kasacyjnej w jakikolwiek sposób je kwestionuje. Już tylko na marginesie należy wyjaśnić, że w sprawie nie mógł w ogóle mieć zastosowania pkt 9.8 Regulaminu, a to z powodu, że nieujęcie określonych kosztów we wniosku w zakresie kategorii wydatków zawartych we wniosku o dofinansowanie, nie stanowiło w żadnej mierze błędu formalnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zwrócić uwagę na konieczność odróżnienia obowiązkowych kosztów informacji i promocji projektu, o których stanowi pkt 4.4.2 Regulaminu od fakultatywnego (a nie obligatoryjnego) zadania promocyjnej akcji edukacyjnej związanej z kosztami opisanymi w pkt 4.3.5 Regulaminu konkursu – kosztami bezpośrednimi. Powyższe oznacza, że koszt promocyjnej akcji edukacyjnej jest kosztem bezpośrednim, a nie kosztem pośrednim. W realiach tej sprawy brak możliwości przyznania punktów w ramach oceny wniosku wynika z faktu, że wnioskodawca nie zaplanował w budżecie projektu kosztów bezpośrednich związanych z zadaniem polegającym na realizacji promocyjnej akcji edukacyjnej. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).