Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 122/23

Wyrok NSA z 3 grudnia 2025 r., I GSK 122/23

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
3 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4965/21 w sprawie ze skargi B. C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 września 2021 r. nr OR05-65000-OR0530989/20 w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od B. C. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4965/21 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") w sprawie skargi B. C. uchylił rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 września 2021 r. znak OR05-65000-OR0530989/20 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 30 czerwca 2020 r. do Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi wpłynął wniosek B. C. o przyznanie pomocy na operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Z uwagi na ogłoszenie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 lub wprowadzeniem stanu nadzwyczajnego w związku z zakażeniami tym wirusem, pismem z dnia 5 października 2020 r. ARiMR wezwała Wnioskodawcę na podstawie z art. 67b ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy oraz przedstawienia dowodów na spełnienie warunków przyznania pomocy. W odpowiedzi na wspomniane pismo nie wpłynęły żadne uzupełnienia. Pismem z dnia 7 stycznia 2021 r. ARiMR poinformowała Wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 67b ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów (...) z uwagi pisemną prośbę Wnioskodawcy o pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia na czas trwania przyczyn zagrożenia wywołanego COVID-19. W dniu 14 lipca 2021 r. (data stempla pocztowego) Wnioskodawca złożył uzupełnienia do wniosku, niemniej jednak bieżąca weryfikacja dostarczonych dokumentów oraz wyjaśnień nadal wykazywała braki i uchybienia uniemożliwiające wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Rozstrzygnięciem z dnia 10 września 2021 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła skarżącej przyznania pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" typ operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2014–2020. Zdaniem organu w związku z faktem, że Wnioskodawca był wzywany do uzupełnienia w powyższym zakresie przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw i nie przestawił dowodów na spełnianie wszystkich warunków lub wymogów przyznania pomocy w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie przepisów ww. ustawy, należało odmówić przyznania pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4965/21 rozstrzygnięcie stwierdził, że przepisy nakładały obowiązek dwukrotnego wezwania do usunięcia braków, natomiast organ wystosował do strony tylko jedno wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy (pismo z dnia 5 października 2020 r.), co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zawiera szczególną, w stosunku do przepisów k.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Obowiązek organów został ograniczony do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i uczestników postępowania. Prowadzący postępowanie organ jest jednak obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Niemniej organ administracji publicznej nie jest zwolniony z obowiązku dokonywania ustaleń zgodnych z prawdą. Organ jest obowiązany do uwzględnienia wszystkich dowodów zebranych w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Ponadto w aktach sprawy brak informacji ARiMR o przywróceniu terminu stronie do uzupełnienia wniosku i wznowienia jego rozpatrywania. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: Na podstawie 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, co skutkowało jego uchyleniem; 2) art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, że w sprawie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało wadliwym uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia; 3) art. 141 § 4 p.p.sa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit c poprzez brak odniesienia się przez Sąd do zarzutów zawartych w skardze do WSA i stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na powyższą skargę, w tym w szczególności nie wyjaśnienie dlaczego w sprawie mają zastosowanie przepisy § 15 rozporządzenia wykonawczego , w sytuacji obowiązywania przepisów intertemporalnych tj. art. 7 art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. oraz art. 67 b ustawy PROW oraz nie odniesienie się do charakteru 60 dniowego terminu na uzupełnienia wynikającego art. 7 ust. 3 , w sytuacji, gdy zdaniem Organu jest to termin materialnoprawny, co miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie, gdyż Sąd uznał, że pomimo obowiązywania przepisów szczególnych dopuszczalne jest wzywanie do uzupełnień w trybie § 15 rozporządzenia wykonawczego, co skutkowało uwzględnieniem skargi. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżonemu wyrokowi zarzucam naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 904) poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy § 15 ust. 1 i la rozporządzenia wykonawczego, obligujące organ do dwukrotnego wezwania do uzupełnień braków. Gdy tymczasem wobec braku przedstawienia przez Skarżącą dowodów na spełnienie warunków przyznania pomocy w terminie 60 dni od dnia wejście ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. (tj. do dnia 14 lipca 2021 r.), organ był zobligowany do odmowy przyznania pomocy, a nie wysyłania wezwań do uzupełnień w trybie § 15 rozporządzenia wykonawczego. 2) art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 904) poprzez jego błędną, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy § 15 ust. 1 i la rozporządzenia wykonawczego, obligujące organ do dwukrotnego wezwania do uzupełnień braków. Gdy tymczasem wobec braku przedstawienia przez Skarżącą dowodów na spełnienie warunków przyznania pomocy w terminie 60 dni od dnia wejście ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. (tj. do dnia 14 lipca 2021 r.), organ był zobligowany do odmowy przyznania pomocy, a nie wysyłania wezwań do uzupełnień w trybie § 15 rozporządzenia wykonawczego. 3) przepisu art. 67 b ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 PROW (Dz. U. z 2020 r., poz. 217, poz. 300 i poz. 695), dalej jako: "ustawa PROW", poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pomimo wezwania do uzupełnień na podstawie, tego przepisu organ powinien wzywać dwukrotnie w oparciu o przepis § 15 rozporządzenia wykonawczego. Wskazane w pkt. 1-3 naruszenia prawa materialnego, które przejawiało się w błędnej wykładni art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw oraz przepisu art. 67b ustawy PROW skutkowało w pierwszej kolejności uznaniem, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis § 15 rozporządzenia wykonawczego. Gdyby Sąd nie zastosował tych przepisów, wydałby wyrok w którym oddaliłby skargę i uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydana na podstawie i w granicach prawa. 4) § 15 ust. 1 i ust. 1 a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania " Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 2101), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym", poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przytoczony przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie tj. organ po wezwaniu do złożenia uzupełnień w trybie § 15 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, zobowiązany jest wezwać po raz drugi do złożenia uzupełnień w trybie § 15 ust. la rozporządzenia wykonawczego, Wskazane w pkt. 4 naruszenie prawa materialnego, które polegało w pierwszej kolejności, na uznaniu, że przepisy § 15 rozporządzenia wykonawczego mają zastosowanie w sprawie, a następnie ich zastosowaniu, doprowadziło Sąd do błędnego uznania, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem tych przepisów, gdyż organ nie wzywał do uzupełnień w trybie § 15 rozporządzenia wykonawczego. Tymczasem przepisy § 15 rozporządzenia wykonawczego nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż w sprawie obowiązują przepisy szczególne, wyłączające stosowanie § 15 rozporządzenia wykonawczego. Zastosowanie przez Sąd, § 15 rozporządzenia wykonawczego doprowadziło z kolei do błędnego rozstrzygnięcia w postaci uwzględnienia skargi. Gdyby Sąd nie zastosował tych przepisów, wydałby wyrok w którym oddaliłby skargę i uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie została wydane na podstawie i w granicach prawa. 5) art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW w związku z art. 67 b ust. 2 ustawy PROW poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów wyrażające się w niezasadnym uznaniu, przez Sąd, że organ nie zachował się w sposób praworządny wzywając Skarżącą jednokrotnie do uzupełnień, gdy tymczasem organ na podstawie przepisu z art. 67 b ust. 2 ustawy PROW był zobligowany do jednokrotnego wezwania do uzupełnień, a pomimo tego wzywał faktycznie skarżącą trzykrotnie. Gdyby Sąd uznał, że organ był zobligowany na podstawie art. 67 b ust. 2 ustawy PROW był do jednokrotnego wezwania do uzupełnień, nie uznałby, że został naruszony przepis artykułu 27 ust. 1 pkt 1 ustawy PROW i nie uwzględniłby skargi. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy, związany był granicami skargi kasacyjnej. Na wstępnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że podziela stanowisko zawarte w analogicznych sprawach rozpoznanych w dniu 17 stycznia 2024 r. o sygn. akt I GSK 1873/22 oraz w dniu 9 września 2025 r. o sygn. akt I GSK 1831/22 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesiona skarga kasacyjna jest zasadna w zakresie kluczowego dla takiej oceny zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez na tyle wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako sposób wyrokowania tego Sądu, w tym możliwość dokonania kontroli instancyjnej tego obszaru orzekania. Zgodzić należało się ze stanowiskiem ARiMR, że: - treść uzasadnienia wyroku powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem; - z art. 141 § 4 p.p.s.a. wynika zatem obowiązek wyjaśnienia przez wojewódzki sąd administracyjny motywów podjętego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, która obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania; - znaczenie procesowe tego elementu uzasadnienia uwidacznia się w tym, że ma ono dać rękojmię, że sąd dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia; - w tej części uzasadnienie ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne. Z perspektywy kontroli instancyjnej należy jeszcze przywołać kilka dopełniających tez orzeczniczych, które nakreślają istotną rolę i znaczenie sporządzanego uzasadnienia orzeczenia sądowego. Mianowicie podnosi się w nich między innymi, że: 1) wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku; funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 1047/22); 2) zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny, gdy uzasadnienie sporządzone zostało w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z wymienionych w przepisie elementów konstrukcyjnych albo nie pozwala w sposób pewny ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny (wyrok NSA z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III OSK 649/22); 3) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego wyroku, po drugie, gdy uzasadnienie wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 16 maja 2023 r., sygn. akt I FSK 764/19); 4) przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia, a w ramach rozpatrywania zarzutu jego naruszenia NSA obowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z tymi wymogami; o naruszeniu powołanego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków; wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wtedy, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (wyrok NSA z 28 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2009/21); 5) uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; jest to norma prima facie o charakterze głównie technicznym (wskazuje konieczne elementy uzasadnienia orzeczenia), obowiązki sądu płynące z tej regulacji są jednak niezwykle istotne; choć uzasadnienie wyroku jest w istocie rzeczy instytucją wtórną w stosunku do postępowania przeprowadzonego przed sądem administracyjnym – sprowadza się ono bowiem do rekapitulacji jego przebiegu i prezentacji stanowiska sądu – art. 141 § 4 p.p.s.a. tworzy po stronie sądu obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi zapoznanie się z tokiem rozumowania, który doprowadził sąd do określonego rozstrzygnięcia sprawy; zarówno strony postępowania - jak i inne zainteresowane osoby i podmioty - powinny być w stanie na podstawie uzasadnienia jednoznacznie zrekonstruować podstawę rozstrzygnięcia, a także przyczyny zajęcia danego stanowiska przez sąd; - z treści uzasadnienia wyroku powinno wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami poczynionymi przez organy i z materiałem dowodowym sprawy; motywy wyroku muszą być przy tym jasne oraz przekonujące, stanowić konsekwentną i logiczną całość; przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymaga, aby sąd pierwszej instancji wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tej regulacji, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (lub - alternatywnie - stwierdził takie naruszenie); wywody sądu nie mogą być przy tym wewnętrznie sprzeczne, niespójne i niekonsekwentne, gdyż uniemożliwia to jednoznaczne odczytanie intencji sądu, które przemawiały za podjęciem określonego rozstrzygnięcia; - przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej przede wszystkim wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia (wyrok NSA z 8 marca 2023 r., sygn. akt I FSK 1398/19). Przy tak sporządzonym jak w rozpoznanej sprawie uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznać należało, że w świetle motywów podanych przez Sąd I instancji, a zwłaszcza wyrażonej przez niego oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wymaganych art. 153 p.p.s.a., pełnomocnik ARiMR w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odczytanym całościowo trafnie wywiódł, że nie sposób było zidentyfikować spójnych przesłanek wyrokowania tego Sądu i jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania. Nieweryfikowalne – jak podnosił organ administracyjny – pozostawało w szczególności to, dlaczego, tzn. z jakich konkretnie powodów Sąd stwierdził wystąpienie naruszeń przepisów postępowania tj. art. 27 ust. 1 pkt 1 u.w.r.o.w. oraz w jakich jego obszarach, na podstawie jakich przepisów uznał obowiązek organu w zakresie "przywrócenia terminu stronie do uzupełnienia wniosku i wznowienia jego rozpatrywania". Braki w tym zakresie były znaczące. Zważyć bowiem należało na fakt, że w rozstrzygnięciu odmawiającym przyznania pomocy finansowej z 10 września 2021 r. wyrażone zostało obszernie zapatrywanie organu w kontekście prawnych podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia, w tym dotyczące chronologii zmian przepisów prawnych w zakresie obowiązku organu oraz strony występującej o przyznanie pomocy finansowej, w sytuacji gdy jej wniosek był niekompletny (art. 67b ust. 1 i ust. 2 u.w.r.o.w. oraz art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy nowelizacyjnej). Zatem przypisane organowi uchybienie proceduralne jest niezrozumiałe i trudne do odczytania, w sytuacji, gdy nie towarzyszy mu jednocześnie zarzut Sądu kierowany pod adresem wykładni art. 67b ust. 1 i ust. 2 u.w.r.o.w. oraz art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy nowelizacyjnej zaprezentowanej przez organ. Trafnie w skardze kasacyjnej zwrócono uwagę na ten aspekt podnosząc, że Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na podstawie przepisów rozporządzenia MRiRW nie odnosząc się w ogóle do relacji tychże przepisów do przepisów ustaw, na podstawie których orzekał organ. Przy tak sporządzonym uzasadnieniu, usprawiedliwione zastrzeżenia budzi również to, jaką wykładnią prawa materialnego ma się kierować organ, skoro Sąd zaprezentował własną wypowiedź na tym polu, ale równocześnie nie podważył interpretacji przyjętej w treści rozstrzygnięcia Agencji i stanowiącej podstawę dokonanych ustaleń faktycznych oraz ich subsumcji prawnej. W konsekwencji, należało podzielić zastrzeżenia Agencji co do tego, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku, wbrew dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wyjaśnia podstawy rozstrzygnięcia w stopniu, który mógłby być uznany za prawidłowy z punktu widzenia wszystkich przedstawionych powyżej argumentów. Przede wszystkim, Sąd pierwszej instancji ograniczył się jedynie do przywołania treści § 15 rozporządzenia MRiRW i krótkiej konstatacji o obowiązku dwukrotnego wezwania do usunięcia braków formalnych, nie konfrontując jednakże swego stanowiska z podstawą prawną rozstrzygnięcia organu. W konsekwencji należało uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełniało wymogów zawartych w art. 141 § 4 p.p.s.a. W tej sytuacji nie jest możliwa kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku, gdyż jego uzasadnienie nie zawiera wszystkich niezbędnych elementów, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie przedstawił argumentacji pozwalającej na ocenę prawidłowości zajętego stanowiska, a zwłaszcza nie wyjaśnił podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Należało zatem uznać, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Przedwczesne byłoby wypowiedzenie się w toku kontroli instancyjnej w sposób oczekiwany przez autora skargi kasacyjnej. Przesądzanie tego rodzaju racji materialnoprawnych będzie możliwe dopiero wtedy, gdy Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku da temu wyraz, dokonując oceny ustalonego stanu faktycznego sprawy z zastosowaniem właściwych przepisów prawnych oraz przedstawiając ich wykładnię. Jednocześnie, jeżeli w wyniku analizy stanu prawnego dojdzie do wniosku, że przepisy art. 7 ust. 2 i ust. 3 ustawy nowelizującej nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, przedstawi tok rozumowania, który doprowadził do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, w tym wskaże przyczyny zajęcia takiego stanowiska. Argumentacja uzasadnienia powinna umożliwiać stronom postępowania zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowaniach kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 lutego 2023
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Bogdan Fischer Michał Kowalski /sprawozdawca/ Piotr Pietrasz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny