I GSK 1178/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia del. WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 97/21 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 97/21 po rozpoznaniu skargi J. W. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 w pkt I. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]; w pkt II. zasądził od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J. W. kwotę 200 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: k.p.a.) poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji, na skutek wadliwego przyjęcia przez Sąd, iż nie doszło do skutecznego wycofania przez skarżącego wniosku o przyznanie płatności; - naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 22 ust. 1 w związku z art. 3 ust 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U z 2020 r., poz. 1341, ze zm., dalej jako: ustawa o płatnościach) poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że organ zobowiązany był dokonać ustalenia czy skarżący przestał być zainteresowany kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy płatności na rok 2020, podczas gdy w świetle powyższych przepisów złożenie wniosku za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej ARiMR jest jednoznaczne ze złożeniem oświadczenia woli; - naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a), § 4 ust. 1 i 2 oraz 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2019 r. poz. 487, dalej jako: rozporządzenie z 12 marca 2019 r.) w związku z art. 22 ust. 11 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że wniosek o umorzenie postępowania pochodził od strony, podczas gdy uwierzytelnienie wnioskodawcy następuje poprzez zalogowanie się do systemu teleinformatycznego Agencji za pomocą loginu i kodu dostępu do tego systemu. Skarżący organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA w Lublinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto oświadczył że zrzeka się rozprawy na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, wniosek o wypłatę tych płatności, deklarację, o której mowa w art. 18 rozporządzenia nr 809/2014, z uwzględnieniem art. 17 ust. 3 lit. b rozporządzenia nr 809/2014, składa się za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji. Przepis ten miał zastosowanie w tej sprawie, czego nie kwestionował organ administracyjny. Z kolei zgodnie z art. 22 ust. 11 ustawy o płatnościach Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać formularz wniosku udostępniony na stronie internetowej Agencji, oraz szczegółowe warunki i tryb składania wniosków za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej Agencji, w tym format, w jakim będą dołączane do wniosku kopie dokumentów w postaci elektronicznej, przy uwzględnieniu wymagań określonych w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz biorąc pod uwagę identyfikację rolnika i zabezpieczenie przekazywanych danych przed dostępem osób nieuprawnionych. W dalszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, formularz udostępniony na stronie internetowej Agencji umożliwia złożenie wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Analiza wyżej wymienionych regulacji prowadzi do kluczowego wniosku, zgodnie z którym regulacje te odnoszą się wyłącznie do kwestii składania wniosków o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Zarówno regulacja ustawowa, jak też przepisy wykonawcze nie dotyczą zasad wnoszenia drogą elektroniczną innych pism w toku postępowania, w tym w szczególności pism, w których następuje cofnięcie uprzednio złożonego wniosku. Kazuistyka analizowanych regulacji, sprowadzająca się do szczegółowego uregulowania jakie wnioski mogą być składane drogą elektroniczną, prowadzi do interpretacji, zgodnie z którą brak wskazania określonego podania (wniosku) w katalogu podań, które mogą być wnoszone drogą elektroniczną oznacza brak możliwości jego wnoszenia za pomocą tego kanału komunikacji. Ewentualne zaś złożenie takiego pisma drogą elektroniczną, pomimo wyraźnej regulacji prawnej, prowadzi do wniosku o braku skuteczności tej regulacji. Skoro zaś w tej sprawie skarżący w dniu [...].11.2020 r. za pomocą aplikacji eWnioskiPlus wycofał wniosek o przyznanie płatności na rok 2020, należy dojść do konkluzji o nieskuteczności prawnej tej czynności. W związku z powyższym niezasadne są zarzuty naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach oraz § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a), § 4 ust 1 i 2 oraz 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie formularza wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Analiza treści uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi jednak do ustalenia, że jej autor nie wyjaśnił w ogóle na czym miało polegać naruszenie ww. regulacji prawnej. Nie jest natomiast rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalanie argumentacji zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej, jak również zastępowanie w tej kwestii strony skarżącej kasacyjnie. Ze względu na dotychczasowe ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 105 § 2 k.p.a. Skoro bowiem w tej sprawie nie zostało skutecznie złożone podanie wycofujące złożony uprzednio wniosek, organ administracji publicznej nie miał podstaw prawnych oraz faktycznych do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, gdyż w tej sprawie ten środek zaskarżenia nie miał usprawiedliwionych podstaw.