I GPP 7/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi H. S. na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach pod sygn. akt I SAB/Gl 10/23 w sprawie ze skargi H. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wysokości świadczenia pieniężnego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

H. S. (dalej: Wnioskodawca, Skarżący) w piśmie z dnia 10 lipca 2023 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej, które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach 13 lipca 2023 r.), obejmującym żądania Skarżącego dotyczące różnych spraw toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, w tym także jego skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wydania decyzji w sprawie wysokości świadczenia pieniężnego, zarejestrowanej pod sygn. akt I SAB/Gl 10/23, złożył skargę na bezczynność Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w rozpoznaniu wyżej opisanej skargi wskutek niedochowywania procedur przez Sąd oraz wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed WSA, w sprawie, której skarga dotyczy, a także zawarł żądanie "czynności z art. 6 ust. 3 ustawy z 17.06.04 r.". W motywach Skarżący podważał zasadność pisma z 22 czerwca 2023r., według niego przygotowanego bez umocowania przez st. sekretarza sądowego, z naruszeniem art. 51 ust. 4 w zw. z art. 8 Konstytucji, zawierającego niekompletną podstawę prawną, bo powołano art. 58 § 1 pkt 3 a pominięto art. 163 § 2 i art. 167 p.p.s.a., określające osoby uprawnione do wydawania zarządzeń. Ponadto wspomniane pismo wskazywało, że zostało wydane zarządzenie, do którego WSA uniemożliwia dostęp, nie podając daty, w której Wnioskodawca, nie posiadający telefonu i dostępu do systemu PASSA, mógłby zapoznać się z aktami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić trzeba, iż przedmiotem niniejszego postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym jest skarga H. S. na przewlekłość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w rozpoznaniu jego skargi w sprawie I SAB/Gl 10/23. Wywiedziona w niniejszej sprawie skarga H. S. w przedmiocie przewlekłego rozpoznawania jego skargi na bezczynność organu podlega oddaleniu z następujących przyczyn: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2023 r., poz. 1725; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Stosowanie zaś do treści art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Mając na uwadze motywy wniesionej skargi oraz okoliczności, jakie Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając omawainą skargę zobligowany jest wziąć pod rozwagę, wskazać należy na następującą chronologię czynność podejmowanych w sprawie, wynikającą z analizy akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygnaturze I SAB/Gl 10/23: 1. skarga H. S. (z odpowiedzią organu) została zarejestrowana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 20 czerwca 2023 r. (k:1), którego pkt VIII nakazywał wezwanie Skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie jego numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, a w pkt VII zarejestrowano wniosek Skarżącego o udostępnienie akt i polecono poinformować Stronę o możliwości przeglądania akt po wcześniejszym telefonicznym umówieniu terminu, jak i możliwości udostępnienia akt w systemie teleinformatycznym po uprzednim podaniu nr PESEL (k. -1); 2. w wykonaniu powyższego zarządzenia, wezwaniem z 22 czerwca 2022 r., przygotowanym przez st. sekretarza sądowego, Skarżący zobowiązany został do podania swojego nr PESEL oraz skutkach niewykonania ww. obowiązku w terminie, jak i zasadach udostępniania akt sprawy przez Sąd (k. - 10-11); w wezwaniu wskazano obowiązki i uprawnienia procesowe Strony oraz skutki ich niedopełnienia; 3. wezwanie skarżący odebrał (ZPO) 10 lipca 2023 r. (k. -14); 4. wspomnianym pismem z 10 lipca 2023 r. (k. –19-21) Skarżący zajął stanowisko w odniesieniu do kilku spraw toczących się przed WSA w Gliwicach, w tym i o sygn. I SAB/Gl 10/23, że wezwanie sekretarza sądowego nastąpiło bez umocowania prawnego i stanowi oszustwo, co zostało wyżej przedstawione. Uwzględniając opisany stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby przy rozpoznawaniu skargi w sprawie I SAB/Gl 10/23 doszło do przewlekłości postępowania. Podejmowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny czynności w związku ze skargą Strony, tak pod względem terminowości, jak i względem niezbędnych do uzyskania od wnoszącego pismo informacji mających znacznie dla rozpoznania zawartych w nim wniosków, nie wskazują na opieszałość czy przewlekłe prowadzenie postępowania. Przewodniczący Wydziału I zbadał skargę i zarządzeniem z 20 czerwca 2023 r., mając na uwadze art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) mówiący, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym i art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. stanowiący, że pismo procesowe strony, oprócz wymogów określonych w art. 46 § 1 p.p.s.a., powinno zawierać - gdy jest pierwszym pismem w sprawie - także numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, a brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a., skoro pismo Strony nie mogło otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, wezwał Wnioskodawcę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Należy podkreślić, że na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skutkiem nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi jest odrzucenie skargi przez Sąd. Obowiązki przewodniczącego wydziału w przypadku wpływu skargi do WSA, określa § 33 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. poz. 1177 z późn. zm.) mówiący, że po wniesieniu skargi do sądu przewodniczący wydziału orzeczniczego niezwłocznie bada, czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym i czy został uiszczony wpis, a w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu, chyba że został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z kolei czynności mające na celu wykonanie zarządzenia należą do sekretariatu (por. § 2 ust. 5 i § 3 ust. 3 ww rozporządzenia). Dlatego przesłanie do Skarżącego wezwania przygotowanego przez pracownika sekretariatu Wydziału I, zresztą z powołaniem się, że następuje w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 20 czerwca 2023 r., było prawidłowe. Zdaniem NSA, żądanie podania nr PESEL nie stanowiło więc naruszenia art. 51 ust. 4 w zw. z art. 8 Konstytucji, bo znajduje oparcie w powołanych przepisach p.p.s.a. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 934) zapisano: "Zważywszy, że w odniesieniu np. do osób fizycznych praktycznie wszystkie dane identyfikujące mogą ulegać zmianie (imię, nazwisko, adres) lub nie zapewniają niepowtarzalności (data urodzenia), niezbędnym jest użycie identyfikatora niepowtarzalnego, jakim jest PESEL, który jednocześnie może być weryfikowany po zapewnieniu integracji z rejestrem PESEL. Przyjęcie takiego rozwiązania, opartego na unikatowym identyfikatorze PESEL/KRS/NIP, jest niezbędne dla zapewnienia funkcjonowania systemu, w szczególności jeśli weźmie się pod uwagę potencjalną liczbę podmiotów zarejestrowanych w systemie oraz konieczność ograniczania do minimum możliwości popełnienia pomyłek w zakresie identyfikacji stron oraz innych uczestników postępowania sądowoadministracyjnego." (druk sejmowy VIII.3260). Co do kwestii udostępniania akt Skarżącemu, nie zostało naruszone prawo Strony, gdyż została pouczona, że może zapoznać się z nimi w budynku WSA, tyle, że po wcześniejszym umówieniu się lub za pośrednictwem systemu elektronicznego PASSA. Zatem w okresie 1 miesiąca, który upłynął od wpływu skargi na bezczynność organu w sprawie I SAB/Gl 10/23 do chwili złożenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez WSA, zawierającej także stanowisko Strony co do wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi z 22 czerwca 2023 r., zostały podjęte czynności niezbędne do załatwienia sprawy I SAB/Gl 10/23. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo Skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie zostało naruszone i nie ma podstaw do uwzględnienia analizowanej skargi i zastosowania art. 12 ust. 3 ustawy o skardze przewlekłość postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę na przewlekłość za niezasadną, na podstawie art. 12 ust. 1 ww. ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.