I FZ 98/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. B. na zarządzenie Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wr 586/03 w przedmiocie odmowy umorzenia należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres do września do grudnia 1998 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone zarządzenie, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie umorzenia należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej.

Zarządzeniem z dnia 08.12.2008 r., sygn. I SA/Wr 586/03, Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na podstawie art. 229 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "popsa odmówił J. B. umorzenia należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem z uwagi na nie wykazanie przez skarżącego, że ściągnięcie należności sądowej byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. W zażalenie na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie, wskazując, iż Sąd nieprawidłowo ocenił jego sytuację materialną i "rozszerzył" interpretację prawa, aby uwiarygodnić odmowę umorzenia zaległości sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż te, na które wskazał żalący. Z uzasadnienia zaskarżonego zażalenia oraz z akt sprawy wynika, że żalący domagał się umorzenie należności sądowej, na którą składa się kwota 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z dnia 17.03.2005 r. wraz z jego uzasadnieniem. Stosownie do art. 234 § 2 popsa opłata z tego tytułu powinna zostać uiszczona przy wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Obowiązek uiszczenia tej opłaty w realiach rozpatrywanej sprawy powstał w dniu 17.03.2005 r. Z tą bowiem datą wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek skarżącego o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Zgodnie zaś z art. 226 § 1 popsa prawo do żądania kosztów sądowych przedawnia się z upływem trzech lat licząc od dnia, w którym koszty należało uiścić. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia upłyną w dniu 17.03.2008 r. W konsekwencji bezzasadnym było wydanie zarządzenia o odmowie umorzenia należności sądowej, skoro w dacie wydania tego rozstrzygnięcia, prezesowi Sądu nie przysługiwało roszczenie o zapłatę kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej (roszczenie to wygasło). Zaznaczyć przy tym trzeba, że termin przedawnienia jest terminem prawa materialnego, a więc Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę upływ tego terminu z urzędu (zob. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007 r., s. 195; J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz, Warszawa 2006 r., s. 473, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 554). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w pkt 1 sentencji orzekł na podstawie art. 185 § 1 popsa w zw. z art. 197 § 2 popsa w zw. z art. 198 popsa, zaś w pkt 2 sentencji orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 popsa w zw. z art. 167 popsa w zw. z art. 197 § 2 popsa w zw. z art. 198 popsa w zw. z art. 193 popsa.