I FZ 95/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 2156/23 w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie

Wyrokiem z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 2156/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 31 maja 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r. W dniu 22 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek z 17 stycznia 2024 r. o sporządzenie pisemnego uzasadnienia ww. wyroku. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 22 stycznia 2024 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania poprzez wskazanie imienia i nazwiska osoby, która podpisała wniosek oraz nadesłania dokumentu, z którego wynika umocowanie osoby, która podpisała wniosek do działania w imieniu skarżącej. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone 29 stycznia 2024 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego pisma. Wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku w zakreślonym terminie, zarządzeniem z 23 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie: - art. 28 § 1 P.p.s.a. i art. 29 P.p.s.a. polegające na jego wadliwym zastosowaniu i przyjęciu, iż składając wniosek o uzasadnienie wyroku strona nie wykazała uprawnień do reprezentacji, podczas gdy w aktach zalegał wydruk z KRS spółki, nadto jako dane ujawnione w rejestrze jawnym stanowią tzw. dowód notoryjny; - art. 46 § 1 P.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie, iż pismo – wniosek o uzasadnienie – miałby nie pochodzić od osoby uprawnionej do reprezentacji spółki, podczas gdy został on podpisany prezesa ujawnionego w KRS, uprawnionego do jednoosobowej reprezentacji; - art. 49 § 1 i 2 P.p.s.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i przyjęcie, iż pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu z uwagi na braki formalnego, a tym samym wezwanie strony do ich uzupełnienia, podczas gdy pismo nie zawierało takowych braków, zostało sporządzone bez naruszenia tychże wymagań, jak również opatrzone podpisem osoby uprawnionej do reprezentacji strony; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym przyjęciu, iż wniosek o uzasadnienie wyroku został podpisany przez osobę nieujawnioną w KRS skarżącej, podczas gdy w rejestrze widniał na datę wnoszenia wniosku i dalej widnieje Y. I., uprawniony do jednoosobowej reprezentanci spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez wskazanie imienia i nazwiska osoby, która podpisała wniosek oraz nadesłanie dokumentu z którego wynika umocowanie osoby, która podpisała wniosek do działania w imieniu skarżącej, nie zostało przez skarżącą wykonane w zakreślonym przez Sąd terminie. Zważywszy ponadto na formę prawną skarżącej, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w związku z art. 29 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w tym postępowaniu. Jeżeli strona uczestniczy w postępowaniu sądowoadministracyjnym za pośrednictwem pełnomocnika, pełnomocnik ten jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (art. 37 § 1 P.p.s.a.). W orzecznictwie wyjaśniono, że w przypadku stron innych, niż osoby fizyczne, prawidłowe wykazanie umocowania pełnomocnika do udziału w postępowaniu obejmuje również wykazanie uprawnienia osoby, która udzieliła pełnomocnictwa, do reprezentowania strony. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej jest zaś niewątpliwie odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS). Brak dokumentu wykazującego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zauważyć należało, że w aktach sprawy, na dzień wydawania zaskarżonego zarządzenia z 23 lutego 2024 r., znajdował się KRS skarżącej (stan na dzień 7 lipca 2022 r. godz. 16:06:56), z którego wynikało, że do składania oświadczeń w imieniu spółki jest upoważniony każdy z członków zarządu samodzielnie (Dział 2, Rubryka 1 – Organ uprawniony do reprezentacji podmiotu). Wówczas osobą wchodzącą w skład organu zarządu był J. K. (Dział 2, Rubryka 1 – Organ uprawniony do reprezentacji podmiotu, Podrubryka 1 – Dane osób wchodzące w skład organu). Z kolei wniosek o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2024 r. (sygn. akt III SA/Wa 2156/23) został sporządzony w dniu 12 stycznia 2024 r. i podpisany przez "Y. I.". Mając na uwadze, że wniosek skarżącej o sporządzenie doręczenia uzasadnienia orzeczenia został podpisany przez osobę nieujawnioną w KRS skarżącej znajdującym się w aktach sprawy, Sąd pierwszej instancji zasadnie – pismem z 23 stycznia 2024 r. wezwał do uzupełnienia braków formalnych tego pisma, poprzez wskazanie imienia i nazwiska osoby, która podpisała wniosek oraz nadesłanie dokumentu, z którego wynika umocowanie osoby, która podpisała wniosek do działania w imieniu skarżącej, zakreślając 7-dniowy termin na wykonanie powyższego wezwania, po rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skoro przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez J. K. w dniu 29 stycznia 2024 r., a brak formalny wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie został uzupełniony w zakreślonym terminie – do dnia 5 lutego 2024 r., to zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że przedmiotowy wniosek należało pozostawić bez rozpoznania. Podkreślić ponownie należy, że w świetle art. 28 w zw. z art. 29 P.p.s.a. to na osobie dokonującej czynności w postępowaniu w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swojego umocowania. Nie jest rolą sądu samodzielnie weryfikowanie osoby uprawnionej do reprezentacji spółki, na podstawie ogólnodostępnych narzędzi, w przypadku spółek kapitałowych przyjmuje się zasadniczo, że jest to dokument pochodzący z Krajowego Rejestru Sądowego. Podmioty umocowane do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu stron tego postępowania, do których zalicza się przedstawiciela ustawowego działającego za osobę fizyczną nieposiadającą zdolności procesowej, a także organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych, muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę. Przepis nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu (M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 29.). Skoro zatem, w składzie zarządu spółki zaszły zmiany osobowe, w postaci zmiany osoby pełniącej funkcję prezesa zarządu i jednocześnie organu uprawnionego do reprezentacji tego podmiotu, to nowy prezes zarządu Y. I. dokonując pierwszej czynności w imieniu skarżącej powinien był wykazać swoje umocowanie do działania, gdyż ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu KRS nie wynikało, że jest on uprawniony do reprezentowania skarżącej. Zatem, za uzasadnione należało uznać wątpliwości Sądu pierwszej instancji, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 12 stycznia 2024 r. został złożony – w świetle znajdujących się w aktach sprawy dokumentów – przez osobę nieuprawnioną. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.