I FZ 94/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 773/12 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 18 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 773/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił K. Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku. Sąd wskazał, że skarżący, oprócz ogólnych stwierdzeń, że nie posiada środków finansowych, uchylił się od przedstawienia rzetelnych informacji pozwalających ustalić jego sytuację finansową. Sąd podkreślił przy tym, że skarżący nie wykonał w całości i nie przedstawił przyczyny zaniechania w tym zakresie, wezwania referendarza z dnia 12 września 2012 r., co do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną. Przede wszystkim wnioskodawca nie przedstawił zeznań podatkowych małżonka oraz pozostałych domowników, wyciągów i wykazów z posiadanych kont bankowych, bilansu z bieżącej działalności przedsiębiorstwa, udokumentowanego oświadczenia o wysokości ponoszonych miesięcznie przez skarżącego wydatków związanych z utrzymaniem, wynajęciem mieszkania, domu, samochodu, zakupem lekarstw. Sąd zaznaczył jednocześnie, że w innych, prowadzonych przed Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy sprawach skarżący podał sprzeczne informacje, natomiast w sprzeciwie nie przedstawił żadnych dodatkowych okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu I instancji, okoliczności te uniemożliwiają dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny możliwości finansowych skarżącego, a tym samym brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że skarżący jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym zażaleniu K. Ś. nie zgodził się z treścią powyższego postanowienia i wniósł o jego zmianę bądź uchylenie, nie uzasadniając jednocześnie szerzej swojego stanowiska. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Taka właśnie redakcja tego przepisu oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Należy mieć również na uwadze, że strona wnosząca o przyznania prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji materialnej wnoszącego. W razie pojawiania się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych sąd ma instrumenty prawne służące ich wyjaśnieniu. Na mocy art. 255 P.p.s.a. Sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 P.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Z możliwości uregulowanej w art. 255 P.p.s.a. Sąd I instancji skorzystał, uznając, że zawarte na wypełnionym formularzu PPF nie są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i wezwał stronę do nadesłania dokumentów enumeratywnie wyliczonych w zarządzeniu z dnia 12 września 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w tym miejscu chciałby podkreślić, że do wyłącznej oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia stosowne przesłanki. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji, a ponadto jej twierdzenia wynikające z analizy dokumentów znajdujących się w różnych sprawach prowadzonych z jej udziałem były ze sobą sprzeczne, to powinna liczyć się z tym, że sąd może nie mieć wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności nie można zatem uznać, że Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy odniósł się do wniosku skarżącego. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił oddalić zażalenie.