I FZ 9/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 września 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 2464/20 w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi Z. [...] sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 września 2020 r. nr. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za listopad, grudzień 2011 r. oraz czerwiec i listopad 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 2464/20, Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie działając na podstawie art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wezwał Z. [...] sp. z o.o. w likwidacji (dalej "Strona" lub "Skarżący") do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, sporządzanym i doręczonym na wniosek, w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych) stosując się do treści § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090 ze zm.). Na powyższe zarządzenie Strona pismem z 24 września 2021 r. wniosła zażalenie. Należy tutaj wskazać, że zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie wniesione przez Skarżącego nie spełnia wszystkich wymogów przewidzianych w powołanym wyżej art. 194 § 3 p.p.s.a. Nie zawiera bowiem stosownego uzasadnienia. Przedmiotowe zażalenie zawiera za to wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz argumentację na jego uzasadnienie. Nie oznacza to jednak niemożliwości merytorycznego rozpoznania omawianego zażalenia. W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Uwzględniając specyfikę środka odwoławczego jakim jest zażalenie oraz postępowania, które inicjuje, należy stwierdzić, że wykluczona jest możliwość odpowiedniego stosowania art. 174 i 176 p.p.s.a. Przemawia za tym systemowe odczytanie art. 197 § 2 i art. 194 § 4 p.p.s.a. W szczególności art. 194 § p.p.s.a., który wyczerpująco wymienia formalne wymogi zażalenia. Nie ma więc konieczności korzystania z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Oznacza to więc, że wadliwe uzasadnienie zażalenia nie może zatem prowadzić do tak rygorystycznych konsekwencji, jakie miałyby miejsce w postępowaniu zainicjowanym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej. Rygoryzm formalny, mający swoją podstawę w art. 174 i art. 176 p.p.s.a., nie ma w postępowaniu zażaleniowym miejsca, gdyż ww. przepisy nie znajdują zastosowania. Należy więc przyjąć, że jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywnioskowanie intencji i poglądów na sprawę wnoszącego zażalenie, nie istnieją przeszkody uniemożliwiające nadanie sprawie dalszego biegu i rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. (por. postanowienia NSA: z dnia 17 grudnia 2009 r., II FZ 553/09; z dnia 15 września 2010 r., II FZ 441/10; z dnia 4 czerwca 2013 r. II FZ 291/13; baza CBOIS) W rozpoznawanej sprawie treść zażalenia bezsprzecznie dotyczy uchylenia zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej wydanej przez Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie. Jest to jednak wniosek bezzasadny, bowiem zarządzenie to jest zgodne z prawem. Zgodnie z art. 214 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest obciążenie kosztami sądowymi, którymi zgodnie z definicją z art. 211 i art. 212 p.p.s.a. są między innymi wpis i opłata kancelaryjna, podmiotu który wnosi pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Takim pismem niewątpliwie jest wniosek prowadzący do doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a., jeżeli odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzany jest na wniosek na podstawie art. 141 § 2 p.p.s.a. (jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie), opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenia. Odpis taki doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. W poruszanej sprawie Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika złożył 31 sierpnia 2021 r. wniosek do WSA w Warszawie o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 10 sierpnia 2021 r.. W odpowiedzi na niego, WSA w Warszawie prawidłowo sporządził i doręczył Skarżącemu uzasadnienie. Ta czynność sądowa niewątpliwie jest związana z opłatą kancelaryjną, jasno wskazanej w art. 234 § 2 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu w przypadku braku stosownej wpłaty Przewodniczący Wydziału III WSA w Warszawie zasadnie wezwał Skarżącego zaskarżonym zarządzeniem do uiszczenia ww. opłaty. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.