I FZ 81/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "P. sp.j. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Go 41/25 odrzucające skargę w sprawie ze skargi "P. sp.j. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia 3 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 19 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Go 41/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę "P. sp.j. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z 3 grudnia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2019 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 12 lutego 2025 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (oryginału ewentualnie prawidłowo uwierzytelnionej kopii tego dokumentu), zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Ponadto, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12 lutego 2025 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.000 zł. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwania doręczono stronie 14 lutego 2025 r. Jednakże zarządzeniem z 26 lutego 2025 r. Przewodniczący Wydziału, w związku z błędnym wskazaniem terminu do uiszczenia wpisu sądowego, uchylił zarządzenie z 12 lutego 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i ponownie wezwał stronę do uiszczenia wpisu sądowego z prawidłowym pouczeniem, że niewykonanie ww. zobowiązania w terminie siedmiodniowym spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona stronie w 5 marca 2025 r. Strona skarżąca we wskazanym terminie uiściła wpis, jednakże braki formalne skargi nie zostały usunięte w ogóle. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie, zarzucając obrazę przepisów mających istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia tj.: 1) brak zastosowania w niniejszej sprawie art. 58 k.p.a. w sytuacji, gdy do nieuzupełnienia wnioskowanych przez Sąd braków doszło bez winy skarżącej, gdyż w wyniku błędu Sądu, skutkującym uchyleniem zarządzenia z 12 lutego 2025 r. wskazanych do uzupełnienia braków formalnych, spółka pozostając w błędzie nie dokonała uzupełnienie odpisu KRS; 2) brak zastosowania art. 8 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym polegającego na przyjęciu, iż spółka obowiązana była do skargi przedłożyć przedmiotowy dokument w sytuacji, gdy rejestr jest jawny i każdy ma do niego dostęp, w związku z tym dołączenie niniejszego dokumentu winno mieć charakter dopuszczenia dowodu z urzędu; 3) brak zastosowania w niniejszej sprawie art. 49 p.p.s.a., w sytuacji, gdy przemawiał za powyższym stan faktyczny sprawy oraz charakter braków formalnych. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W rozpoznawanej sprawie spółka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie m.in. dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. wyciągu z KRS. W wystosowanym wezwaniu Sąd w prawidłowy sposób pouczył spółkę o konsekwencji niewykonania wezwania. Mimo tego spółka nie nadesłała odpowiednich dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, jaki jest skład organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania strony będącej spółką wymaga złożenia nie tylko dokumentu pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu osoby prawnej. (por. post. NSA z 5 października 2010 r., sygn. akt I FSK 1148/10 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że spółka nie nadesłała dokumentów, na podstawie których Sąd pierwszej instancji mógłby ustalić, czy osoba, która podpisała skargę, była osobą uprawnioną do działania w imieniu spółki. Podkreślić należy, że tylko nadesłanie wskazanego przez Sąd pierwszej instancji dokumentu, określiłoby umocowanie tej osoby jako osoby do tego uprawnionej. W art. 29 p.p.s.a. ustawodawca wskazał jednoznacznie, że organ albo inna osoba upoważniona do reprezentacji ma obowiązek wykazać przy pierwszej czynności swoje umocowanie odpowiednim dokumentem. Wniesienie skargi było pierwszą czynnością w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zatem na pełnomocniku ciążył obowiązek wykazania prawidłowego umocowania do działania w imieniu spółki. Uchybienie skargi w postaci braku takiego dokumentu, stanowi brak formalny, który można konwalidować w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Wezwanie wystosowane przez Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazywało jaki dokument ma zostać przedłożony celem uzupełniania braków. Zarzut braku zastosowania art. 49 p.p.s.a. pozostaje zatem bezzasadny. Stosując powyższe zasady w niniejszej sprawie wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, bowiem skarżąca nie załączyła do skargi dokumentu wykazującego umocowanie do jej reprezentacji. W tej sytuacji słusznie wezwano spółkę do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie stosownego dokumentu, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka została odebrana 14 lutego 2025 r., pomimo tego jednak skarżąca braków skargi w wyznaczonym terminie nie uzupełniła. Wskazać również należy, że rejestr KRS jest jawny, jednak nie oznacza to, że sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism, bowiem są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego, polegającego na niedołączeniu odpisu KRS i obciążenie tą czynnością sądu musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takiego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak. Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na sąd. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zarzuty podnoszone w zażaleniu nie mogły być rozpoznane w tym postępowaniu. Niniejsze postępowanie zażaleniowe dotyczy postanowienia o odrzuceniu skargi i prawidłowości działania WSA tylko i wyłącznie w tej kwestii. Argumentacja zawarta w zażaleniu odnosząca się do okoliczności, że w sytuacji, gdy Sąd dokonał uchylenia zarządzenia z 12 lutego 2025 r. spółka czytając pismo z 26 lutego 2025 r. pozostawała w uzasadnionym błędzie, iż dotyczy ono całości uprzedniego zarządzenia i tym samym winna dokonać tylko uiszczenia wpisu od skargi, może być przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Wniosek taki zostanie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji i rozstrzygnięty odrębnym postanowieniem, od którego stronie będzie przysługiwało zażalenie. NSA zauważa również, że zarzut naruszenia art. 58 k.p.a. nie mógł być skuteczny. Wojewódzkie Sądy Administracyjne działają na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie stosują przepisów k.p.a., a zatem nie mają możliwości ich naruszenia. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.