I FZ 78/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III SPP/Wa 475/21 w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu w sprawie ze skargi S. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2019 r. do kwietnia 2020 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III SPP/Wa 475/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił sprzeciw S. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżący") na postanowienie starszego referendarza sądowego z 7 września 2021 r. odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 grudnia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2019 r. do kwietnia 2020 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia z 7 września 2021 r., do którego dołączono odpis aktualny z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 5 października 2021 r. Zarządzeniem z 18 października 2021 r. wezwano Skarżącego do usunięcia braków formalnych sprzeciwu, poprzez złożenie podpisanego sprzeciwu lub jego osobiste podpisanie w siedzibie Sądu, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Powyższe zarządzenie doręczono Skarżącemu w dniu 4 listopada 2021 r. W dniu 12 listopada 2021 r. (data wpływu do Sądu 8 grudnia 2021 r.) Skarżący nadesłał sprzeciw podpisany przez A. B. Prokurenta Ekspozytury Ś. wraz z uwierzytelnioną kopią uchwały Zarządu Krajowego S. z 8 stycznia 2017 r. o udzieleniu A. M. B. (B.) prokury samodzielnej w zakresie prowadzenia spraw bieżących całej działalności S. i jej jednostek. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 259 § 1 i § 2, art. 46 § 1 pkt 4, art. 49 § 1, art. 28 oraz art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") wskazał, że nadesłana przez Skarżącego uwierzytelniona kopia uchwały o udzieleniu prokury A. M. B. (B.) jest datowana na dzień 8 stycznia 2017 r., natomiast z odpisów z KRS znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, aby kiedykolwiek została ona wpisana do KRS, jako prokurent. W ocenie Sądu pierwszej instancji z uwagi na fakt, że od uchwały z 8 stycznia 2017 r. o udzieleniu prokury, A. M. B. (B.) nie została uwidoczniona w KRS, jako osoba uprawniona do reprezentowania Skarżącego, to sprzeciw został podpisany przez osobę nieuprawnioną, a co za tym idzie, braki formalne sprzeciwu nie zostały uzupełnione. W efekcie powyższego Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw Skarżącego odrzucił. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Skarżący zarzucił naruszenie: a) art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, że sprzeciw złożony przez Skarżącego od orzeczenia starszego referendarza sądowego z 7 września 2021 r. nie zawiera podpisu osoby uprawnionej do reprezentacji Skarżącego, podczas gdy został podpisany przez jego prokurenta samoistnego; b) art. 49 § 1 w związku z art. 259 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że nie doszło do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu przez Skarżącego, podczas gdy Skarżący w wyznaczonym terminie na uzupełnienie braków, przedłożył sprzeciw podpisany przez osobę uprawnioną do reprezentacji Skarżącego, wraz z dokumentem potwierdzającym umocowanie tej osoby do działania w imieniu osoby prawnej; c) art. 28 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że A. M. B. (B.) nie jest osobą uprawnioną do działania w imieniu Skarżącego, wobec braku jej wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego, podczas gdy Skarżący przedłożył wraz z pismem uwierzytelnioną kopę uchwały Zarządu Krajowego S. z 8 stycznia 2017 r. o udzieleniu A. M. B. (B.) prokury samodzielnej w zakresie prowadzenia spraw bieżących całej działalności S. i jej jednostek. Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. W świetle art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Koniecznym warunkiem formalnym pisma strony jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (art. 49 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Natomiast w myśl art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zgodnie z art. 1091 § 1 k.c., prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. To pełnomocnictwo o najszerszym zakresie umocowania. Wprawdzie zgłoszenie do właściwego rejestru o udzieleniu prokury i jej wygaśnięciu ma charakter obowiązkowy (art. 1098 § 1 k.c.), jednak prokura trwa od momentu jej udzielenia, a nie od wpisu do rejestru. Sam wpis prokury do rejestru nie stanowi zatem o jej bycie, ma on bowiem charakter deklaratoryjny. Dzięki wpisowi osoby trzecie mogą uzyskać informacje o tym, kto jest prokurentem danego przedsiębiorcy. Łączy się to z domniemaniem prawdziwości danych wpisanych w rejestrze oraz możliwością skutecznego wylegitymowania się przez prokurenta odpisem lub wyciągiem z rejestru sądowego. Prokura powinna być jednak pod rygorem nieważności udzielona na piśmie (art. 1092 § 1 k.c.), zatem odpis lub wypis z CEIDG/KRS nie są jedynymi dokumentami, na które może powołać się prokurent lub przedsiębiorca, zwłaszcza zanim zostanie dokonany wpis prokury do rejestru (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1186/08; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: "CBOSA"). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że nieujawnienie w rejestrze prokury nie powoduje nieskuteczności jej udzielenia bądź wadliwości czynności prawnych dokonanych przez prokurenta. Powyższe oznacza, że wpis prokury do rejestru nie stanowi przesłanki powstania umocowania po stronie prokurenta (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 sierpnia 2016 r., sygn. akt I GSK 342/16; z 15 września 2016 r., sygn. akt I GSK 329/16; z 28 września 2016 r., sygn. akt I GSK 328/16; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2017 r., sygn. akt II OZ 846/17; CBOSA; zob. P. Brzeziński, Status prokurenta w postępowaniu cywilnym – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., II CK 120/05; MoP 2008, Nr 24). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że na wezwanie Sądu z 18 października 2021 r., Skarżący pismem z 12 listopada 2021 r. nadesłał sprzeciw podpisany przez A. B. Prokurenta Ekspozytury Ś. wraz z uwierzytelnioną kopią uchwały Zarządu Krajowego S. z 8 stycznia 2017 r. o udzieleniu A. M. B. (B.) prokury samodzielnej w zakresie prowadzenia spraw bieżących całej działalności S. i jej jednostek. Wprawdzie prokura udzielona A. M. B. (B.) nie została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, jednak przedłożony do akt sądowych dokument o udzieleniu prokury uznać należy za wystarczający dowód potwierdzający wobec Sądu powołanie prokurenta do działania w sprawie w imieniu Skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.