I FZ 77/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. R. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 863/17 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.

Zaskarżonym zarządzeniem z 12 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 863/17 Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem RM" wezwał, zastępującego A. R. adwokata, do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 80.000,00 zł. Z akt sprawy wynikało, że zdaniem WSA wpis od skargi w sprawie wynosił 100.000,00 zł, skarżący jednak uiścił część wpisu w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, tj. 20.000,00 zł, stąd kwota dopłaty. W zażaleniu na powyższe zarządzenie pełnomocnik strony wnosił o jego uchylenie, ewentualnie zmianę oraz o wstrzymanie jego wykonania. Zarzucił przy tym WSA naruszenie przepisu prawa procesowego, w postaci art. 216 P.p.s.a., poprzez przyjęcie, że w przypadku odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych uznanych za puste oraz określenia zobowiązania na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "u.p.t.u.", od odpowiadających tym fakturom faktur sprzedażowych - wartość przedmiotu sporu stanowi suma kwoty podatku wynikającego z odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz kwoty określonej na podstawie art. 108 u.p.t.u., podczas gdy w tej sytuacji wartość przedmiotu sporu wyznacza tylko kwota wynikająca z odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego. W uzasadnieniu zażalenia zastępujący stronę pełnomocnik, nie zgodził się z ustaloną w sprawie wartością przedmiotu zaskarżenia (WPZ), którą jak - wobec niedoręczenia stronie odrębnie wydanego w sprawie zarządzenia o ustaleniu wpisu, w którym podano WPZ - przypuszczał WSA ustalił sumując kwotę 8.071.511 zł (suma zakwestionowanego stronie podatku naliczonego) z kwotą 8.651.429 zł (podatek podlegający wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u., w związku z wystawieniem faktur sprzedażowych, które organ uznał za puste). Tymczasem, zdaniem autora zażalenia, spór w sprawie między skarżącym, a organem podatkowym istnieje, co do kwoty 8.071.511 zł., która wynika z odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego. Odnośnie natomiast kwoty określonej na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. strona wywiodła, że spór toczy się o podstawę powstania tej kwoty, a nie o jej wysokość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Należy bowiem podzielić, wyrażony w orzecznictwie pogląd, że z uwagi na odpowiednie stosowanie art. 163 § 2 w związku z art. 167 i art. 227 § 1 P.p.s.a., zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, wydane na podstawie art. 220 § 1 zdanie drugie tej ustawy, w przypadku kwestionowania przez przewodniczącego wydziału podanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, wymaga uzasadnienia i nie może ograniczać się wyłącznie do podania podstawy prawnej wyliczenia tej opłaty sądowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2017 r., sygn. akt I FZ 197/17, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 13 września 2017 r., sygn. akt I FZ 197/17, Przewodniczący Wydziału powinien w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu wskazać jaką wartość przedmiotu zaskarżenia przyjął i jakie były tego powody. Uzasadnienie, zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, wydanego na podstawie art. 220 § 1 P.p.s.a., powinno być uzasadnione, umożliwia to bowiem ocenę przez skarżącego, organ odwoławczy oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu odwoławczym prawidłowości ustalonego wpisu stosunkowego. W rozpoznawanej sprawie organ i skarżący podali różne wartości przedmiotu zaskarżenia. W takiej sytuacji na podstawie art. 218 P.p.s.a. przewodniczący powinien sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczoną w piśmie i zarządzić w tym celu dochodzenie. Z zaskarżonego zarządzenia jednak nie wynikało jaką wartość przedmiotu zaskarżenia wzięto pod uwagę, przy ustalaniu wpisu stosunkowego w sprawie, nie wynikała również z niego nawet kwota wpisu, a określono w nim jedynie kwotę dopłaty do częściowo już uiszczonego, przez stronę, wpisu. Natomiast zarządzenie o ustaleniu wpisu sądowego z dnia 4 października 2017 r., w którym podano WPZ i kwotę wpisu, uchylone zostało przez NSA w postanowieniu z dnia 17 maja 2018 r., sygn. akt I FZ 78/18. W postanowieniu tym sąd kasacyjny stwierdził bowiem, że ustalenie wysokości wpisu sądowego stanowi element zarządzenia wzywającego do uiszczenia opłaty sądowej, o którym mowa w art. 220 § 1 P.p.s.a., i że brak jest podstaw do wydawania odrębnego zarządzenia ustalającego kwotę należnego wpisu od skargi, które podlegałoby odrębnemu zaskarżeniu. Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału nie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Przy czym z uwagi na brak podania w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia WPZ z uzasadnieniem przyjęcia takiej kwoty, a nawet brak wysokości wpisu, przedwczesne jest stwierdzenie, czy wpis w niniejszej sprawie został ustalony w prawidłowej wysokości.